Anlaşma gelirse, yatırım araçlarında yeni bir trend oluşacak

İBRAHİM EKİNCİ

Geçen haftanın, piyasalar bakımından en önemli gelişmeleri; içeride MB faiz kararı, dışarıda ise İran – ABD müzakerelerinde sona yaklaşıldığının açıklanması oldu. Eğer sürpriz bir gelişme olmazsa savaşın sona ermesinin bu kez daha ciddi bir olasılık olduğu söylenebilir. Trump’ın kasım seçimleri öncesi barış anlaşması elde etmeye çalıştığı anlaşılıyor. Bu haberler yatırım enstrümanlarında yön değişikliğine yol açtı. Anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içinde açılacağını içermesi petrol fiyatlarında düşüşe yolaçtı. Ons altın 4080 dolardan 4200 doların üstüne çıktı. Anlaşma imzalanırsa enflasyon baskıları düşeceğinden MB’lerin faiz artırımları ötelenecek, bu da değerli metalleri destekleyecektir.

TCMB PPK, faizi değiştirmedi. Goldman Sachs ve JPMorgan, faiz kararının bankanın doğrudan faiz artışı yerine yan araçlarla örtülü sıkılaşmayı sürdürdüğüne dikkat çekti. Goldman, güçlü dolarizasyon baskısı oluşmadıkça politika faizinde yıl sonuna kadar değişiklik beklemiyor. JPMorgan ise karar metnindeki güvercin tonun faiz artışı ihtimaline yönelik bariyerin yüksek olduğunu düşünüyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, TTB toplantısında yaptığı konuşmada, “Enerji fiyatlarında yukarı yönlü yaşanan baskının etkilerini ülkemizde de enflasyon ve dış denge görünümü üzerinde hissediyoruz. Bununla birlikte, dezenflasyon sürecinin başlangıcına kıyasla daha etkili politika araçlarına, daha sağlam rezerv tamponlarına ve daha dengeli bir makroekonomik görünüme sahibiz” dedi.

Bu arada büyük merkez bankalarından ilk faiz artırımı ECB’den geldi. Kurum, refinansman faizini yüzde 2,40’a, mevduat faizini yüzde 2,25’e ve marjinal fonlama faizini ise yüzde 2,65’e çıkardı.

PİYASA

BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 13.567,35 puanı ve en yüksek 14.125,84 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 1,78 üzerinde 13.938,48 puandan tamamladı.

Ne olur? Borsa savaşta anlaşma umudundan destek buldu. Haftayı yükselişle kapattı. Eğer anlaşma açıklanır veya bu konudaki beklenti güçlenirse yukarı yönlü hareket muhtemel. Yine anlaşma ilgili olumlu beklentilerin faiz artırımlarını ötelemesi de borsaya yaracaktır. Özeti borsa bugün haber akışına göre yön bulacak.

ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,66 azalışla 6 bin 232 lira oldu. Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,64 düşüşle 42 bin 6 lira oldu. Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,66 azalışla 10 bin 439 liraya geriledi. Ons altın cumartesi akşam saatleri itibariyle 4.227 dolardan işlem görüyordu.

Ne olur? Belirleyici gelişme savaş! Eğer anlaşma gelirse altında yön yukarı dönebilir. Fiyatı tahminini ons başına 300 ila 900 dolar arasında aşağı yönlü revize eden UBS’ye göre kısa vadede baskı sürecek. Bununla birlikte kurum altına yönelik olumlu görüşünü koruduğunu açıkladı. JP Morgan, yayımladığı son emtia raporunda, ons altının 2026 yılının son çeyreğinde ortalama 6 bin dolar seviyesine yükselebileceğini, 2027 yılı sonunda ise 6 bin 300 dolara kadar çıkabileceğini belirtti.

Altının son düşüşünde ABD istihdam verisi sonrası faiz artırım beklentisi etkili olmuştu. MB’lerin alımları, Çin ve Hindistan kaynaklı mücevher talebi de geriliyor. Bu tabloyu temelden değiştirecek gelişme savaşın anlaşmayla bitmesi olabilir.

DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,2650 liradan tamamladı. Euro ise yüzde 0,39 yükselişle 53,5740 liradan tamamladı.

Ne olur? Ekonomi yönetimi kontrollü kur artışı politikasına devam ediyor. Bununla birlikte kur baskısını hafiflettiği, bir miktar artışlara izin verdiği izleniyor. TCMB, her fırsatta rezerv artışı sağlamaya çalışıyor. Yabancı girişinde heyecan gözükmüyor. Bir miktar çıkış da var. Şirketlere uzanan operasyonlar ve kayyım atamaları bu alanda en büyük risk. Hükümetin odağı sıcak para çekmekte. Doğrudan yatırımda tablo parlak değil. BYD’nin yatırımdan vazgeçmesinin de olumsuz etkileri izlenebilir. Bu tablo karşısında kurlarda yakın vadede sert yükselmeler beklenmemesi gerekir.

FAİZ: 5 Haziran’da biten haftada 3 aylık TL mevduatın bileşik faizi %48,50’den 49,30’a yükseldi. Bankalarda aynı vadede mevduata basit faiz %40 -45 arasında. %40 altı faiz veren birkaç banka da bulunuyor.

İhtiyaç kredisi, konut, tüketici kredilerde yarım – 1 puanlık düşüşler var. Diğer kredilerde faizler arttı. Taşıt kredisinde %35,23’ten 45,87’ye çıktı. Ticari kredilerde de 2,4 puan civarında artış gerçekleşti.

Ne olur? Faizlerde yukarı yönlü eğilim izleniyor. MB’lerin faiz artırımları dikkat çekiyor. TCMB politika faizini artırmamakla birlikte örtük faiz artışına gitti. Sıkılaştırmaya da devam ediyor. Savaşın sona ermesi ve enflasyon korkularının yatışması ile birlikte tablo aşağı dönebilir. Mevcut seviyeleri TÜİK enflasyonu üstünde tutunmaya devam ediyor.

YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,13 değer kaybetti. Emeklilik fonları yüzde 1,20 değer kaybetti. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,77 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

PİYASA HABERLERİ

AYLIK EN YÜKSEK REEL GETİRİ MEVDUATTA OLDU

Mayısta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 0,35, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,38 oranlarıyla mevduat faizinde (brüt) gerçekleşti. TÜFE ile indirgendiğinde BIST 100 % 1,34 reel getiri sağlarken avro %0,22, Amerikan Doları %0,23, DİBS % 0,59 ve külçe altın yüzde 2,79 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

ŞERİF: BARIŞ HİÇ BU KADAR YAKIN OLMAMIŞTI

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde nihai anlaşma metni üzerinde uzlaşı sağlandığını belirterek, iki tarafla da sonraki adımların tamamlanması için yakın temas halinde olduklarını söyledi. Şerif, yürütülen diplomatik çabalar sonucunda "Barış hiç bu kadar yakın olmamıştı" değerlendirmesinde bulundu. İran Dışişleri Bakanı Erakçi de gelişmeyi doğruladı.

PETROL FİYATLARI GERİLEDİ

Petrol fiyatları haftanın son işlem gününde sert bir düşüş kaydetti. ABD ile İran arasında Körfez’deki çatışmaları sona erdirebilecek bir anlaşmanın yakın olduğuna dair beklentiler, yatırımcıların risk primini aşağı çekti. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,37 değer kaybederek 87,33 dolardan günü tamamladı. Böylece Brent petrol, mart ayı başından bu yana en düşük kapanış seviyesine geriledi.

YABANCI YATIRIMCI REKOR HİSSE SATTI

Yurtdışında yerleşik yatırımcılar, geçen hafta hisse senedi piyasasında net 856,9 milyon dolarlık hisse senedi sattı. Haftalık bazda bugüne kadarki en yüksek hacimli yabancı çıkışını ifade eden bu rakamın yanı sıra; devlet tahvilinde 280 milyon dolar, özel sektör tahvilinde de net 261 milyon dolarlık satış dikkat çekti.

PROGRAMIN 3 YILLIK ENFLASYONU YÜZDE 215

Ekonomi Gazetesi Yazarı Alaattin Aktaş, köşe yazısında Haziran 2023’ten bu yana uygulanan dezenflasyon programının üç yıllık sonuçlarını analiz etti. Buna göre son üç yılda birikimli enflasyon artışı yüzde 215. Aktaş, “Türk halkına ‘mutluluk’ diye vaat edilen oran, ine ine yüzde 40’tan 33’e indi ama bu dönemde başlangıçta 100 olan genel fiyatı düzeyi 315’e çıktı” değerlendirmesini yaptı.

KATILIMCI ANKETİNDE BEKLENTİ YÜKSELDİ

TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 28,94’ten yüzde 29,14‘e çıktı. Geçen ay yüzde 1,52 olan haziran ayı TÜFE artışı beklentisi, yüzde 1,36'ya indi. TÜFE'de artış beklentisi 12 ay sonrası için yüzde 23,82'den yüzde 23,81’e geriledi. Yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,5711'den 51,4692'ye geriledi.

SPK, FİİLİ DOLAŞIM ORANINA DOKUNDU

Sermaye Piyasası Kurulu, özel ve serbest fonlarda tutulan hisse senetlerinin Borsa İstanbul’da fiili dolaşım oranına dahil edilmemesine yönelik bir düzenlemeye gitti. 15 Haziran’dan itibaren uygulanacak düzenlemeyle büyük hissedarların serbest veya özel yatırım fonlarındaki katılma payları aracılığıyla dolaylı olarak sahip oldukları hisseler fiili dolaşım dışında tutulacak.

BORSADA AÇIĞA SATIŞ YASAĞI UZATILDI

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul pay piyasalarında uygulanan açığa satış yasağı ile kredili işlemlerde öz kaynak oranına yönelik esneklik uygulamasının 26 Haziran 2026 seans sonuna kadar devam etmesine karar verdi.

TARİHİN EN BÜYÜK HALKA ARZI

SpaceX, hisse başına 135 dolardan halka arz edilip Nasdaq borsasında 150 dolardan işleme başladı. SpaceX, 2 trilyon dolar piyasa değerini aşarken ve Elon Musk’ı dünyanın ilk trilyoneri yaptı. Şirketin piyasa değeri 2 trilyon doları aşarak Musk'ın 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip elektrikli otomobil şirketi Tesla'yı geride bıraktı.

PAY PİYASALARINDA YAPAY ZEKA ÇAĞI BAŞLIYOR

ABD borsalarında gözler 1,75 trilyon dolarlık değerlemeye sahip SpaceX’in Cuma günü beklenen 75 milyar dolarlık halka arzına çevrilmişken, yapay zeka devleri de birbiri ardına sermaye piyasası yolculuğuna hazırlanıyor. Anthropc’in ardından ChatGPT’nin üreticisi OpenAI da halka arz başvurusunda bulundu. Şirket 1 trilyon dolara yakın bir değerleme hedefliyor

REZERVLERİNDEKİ DÜŞÜŞ SERİSİ SONA ERDİ

TCMB toplam rezervlerinin 5 Haziran 2026 ile sona eren bir haftalık dönemde yaklaşık 856,3 milyon dolar arttığı hesaplandı. Matriks Haber'in TCMB verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, 29 Mayıs haftasında 159,2 milyar dolar olan rezervler, 5 Haziran haftasında yaklaşık 160,1 milyar dolara yükseldi. 15 Mayıs haftasından itibaren üst üste üç hafta gerileme kaydedilmişti.

HAFTANIN TAKVİMİ

Sanayi üretim verileri

İnşaat maliyet endeksi

Merkezi yönetim bütçesi

Tarım ÜFE, İnşaat ÜFE, Hizmet ÜFE

Konut fiyat endeksi

Konut satış istatistikleri

Ticaret satış hacmi

Ciro endeksi

Kısa vadeli dış borç verileri

Doğrudan yatırım istatistikleri

İmalat KKO

Uluslararası yatırım pozisyonu

Kurulan kapanan şirketler verisi