Bi Dünya | Trump'tan İran mesajı, Netanyahu'dan dava, ozon kirliliği ve ABD'de sent kararı

GÜNDEM

ABD'den Küba'ya yeni kısıtlamalar: Seyahat ve bankacılık işlemleri sıkılaştırıldı

ABD yönetimi, Küba'ya yönelik seyahat ve finansal kısıtlamaları genişletti. ABD yargı yetkisine tabi kişilerin Küba'daki mesleki toplantı ve konferanslara katılması yasaklanırken, eğitim amaçlı seyahatlere yeni şartlar getirildi. Küba ordusu ve güvenlik güçleriyle bağlantılı kuruluşlarla finansal işlemlere yönelik yasak genişletildi, bankaların Kübalı bağımsız özel sektör girişimcilerine hesap açması veya mevcut hesapları sürdürmesi de yasaklandı.

Dünya nüfusunun yüzde 40'ı tehlikeli ozon kirliliğine maruz kaldı

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus Atmosfer İzleme Servisi'nin (CAMS) analizine göre, 2026'nın ilk sekiz ayında dünya nüfusunun yüzde 40'ı tehlikeli düzeyde yer seviyesi ozon kirliliğine maruz kaldı. Ozon kirliliğinden en fazla Asya etkilenirken, Avrupa nüfusunun yüzde 50'si kötü ve çok kötü seviyelerle karşılaştı. Kuzey Amerika'da ise nüfusun üçte ikisinden fazlası kötü veya aşırı kötü ozon seviyelerine maruz kaldı.

Fas'ta seçimi kadın liderin partisi kazandı: Ülkenin ilk kadın başbakanı oluyor

23 Eylül'deki parlamento seçimlerini kazanan merkezci Özgünlük ve Modernlik Partisi'nin liderlerinden Fatima Ezzahra El Mansouri, Kral VI. Muhammed tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi. 50 yaşındaki hukukçu El Mansouri, göreve gelmesi halinde Fas'ın ilk, Arap dünyasının ise ikinci kadın başbakanı olacak; yeni hükümette 2030 Dünya Kupası yatırımları ve ekonomik reformlar gündemin başlıca başlıkları arasında yer alacak.

Rusya'dan Ukrayna'ya saldırı açıklaması: Enerji ve liman altyapısı hedef alındı

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'da gece saatlerinde yüksek hassasiyetli silahlar ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Açıklamada Kiev'deki bir veri merkezi ile enerji tesislerinin, Odessa bölgesinde ise İzmail Limanı'ndaki askeri yük ve yakıtların taşınmasında kullanılan tesislerin hedef alındığı belirtildi. Bakanlık ayrıca Odessa Limanı'na askeri malzeme ve çift kullanımlı yük taşıdığı öne sürülen bir kuru yük gemisinin vurulduğunu bildirdi.

İran Devrim Muhafızları'ndan ABD halkına 25 sayfalık mektup

İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının gerekçeleri ile Washington'ın İsrail'e desteğini anlattıklarını belirttiği 25 sayfalık bir mektup hazırladıklarını açıkladı. Muhibbi, mektubun ABD halkına doğrudan hitap ettiğini ve amaçlarının ABD'deki seçimleri etkilemek değil, Amerikan kamuoyunun “gerçekleri bilmesini sağlamak” olduğunu söyledi. İranlı yetkili ayrıca ABD'nin bölgedeki askeri üslerinin artık kullanılamaz hale geldiğini ve deniz ablukasının “savaş ve insanlık suçu” olduğunu savundu.

Yunanistan'ın İsrail'den aldığı füzeler için adım: Adalara konuşlandırılıyor

Yunanistan'ın İsrail'den satın aldığı SPIKE NLOS tipi uzun menzilli füze sistemlerinin bazı adalara konuşlandırıldığı öne sürüldü. Onalert'in haberine göre yeni teslim edilecek sistemlerin Doğu Ege ve Meriç bölgelerine yerleştirilmesi planlanırken, personelin eğitim sürecinin hızlandırılması ve füzelerin tatbikatlara aşamalı olarak dahil edilmesi hedefleniyor. Teslimatların yıl sonuna kadar büyük ölçüde tamamlanması bekleniyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Ebola açıklaması yapan siyasetçi saldırıda öldü

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde iktidardaki Demokrasi ve Sosyal İlerleme Birliği’nin (UDPS) Butembo yöneticilerinden Marie-Celestin Karondwa, radyo programında Ebola salgınına karşı alınan önlemleri desteklemesinin ardından saldırıya uğradı. Karondwa'nın darbedildiği, eşyalarının yağmalandığı ve evinin ateşe verildiği belirtilirken, saldırının nedeni ve failler henüz kesinleşmedi. Ülkede Ebola salgını nedeniyle 8 bin 67 doğrulanmış vaka ve 3 bin 901 ölüm bildirildi.

Netanyahu'dan 7 Ekim iddialarına 2,6 milyon şekellik dava

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 7 Ekim 2023 saldırısı öncesinde Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır tarafından Gazze'den gelecek bir saldırıya karşı uyarıldığı yönündeki haberleri yalanlayarak Haaretz, Yedioth Ahronoth, Kanal 12 ve gazeteciler hakkında 2,6 milyon şekel (yaklaşık 850 bin dolar) tazminat davası açtı. Netanyahu, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ve Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kamil ile bu konuda görüştüğü iddiasını da reddediyor.

Trump'tan İran mesajı: “Sonunda pes edecekler”

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın henüz taviz vermeye hazır olup olmadığını bilmediğini ancak sonunda “pes edeceğini” savundu. İran'ın durumunun kötü olduğunu öne süren Trump, Hürmüz Boğazı'ndan son birkaç günde tarihin herhangi bir döneminden daha fazla petrol çıkardıklarını da iddia etti.

EKONOMİ

ABD'de tüketici güveni 2014'ten bu yana en düşük seviyeye geriledi

ABD'de tüketici güven endeksi, eylülde beklentilerin üzerinde düşerek 81,9'a geriledi ve 2014'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Tüketicilerin mevcut iş koşulları ve iş bulma olanaklarına ilişkin değerlendirmeleri zayıflarken, kısa vadeli gelir, istihdam ve iş koşullarına yönelik beklentiler de geriledi. Fiyat ve enflasyon endişeleri yeniden öne çıkarken, hanehalkının mevcut finansal durumuna ilişkin değerlendirmelerde Temmuz 2022'den bu yana en sert aylık düşüş kaydedildi.

Orta Doğu'dan petrol akışı savaş öncesi seviyelere yaklaşıyor

JPMorgan ve Goldman Sachs'ın ayrı analizlerine göre, deniz taşımacılığındaki riskler sürmesine rağmen Orta Doğu'dan ham petrol 17,5 milyon varile savaş öncesi seviyenin yüzde 98'ine ulaştığını belirtirken, petrol ürünlerindeki toparlanmanın daha sınırlı kaldığını bildirdi.

İspanya'dan enerji fiyatlarına müdahale: Gaz tarifelerine sınır, akaryakıta indirim uzatması

İspanya hükümeti, ABD-İran geriliminin enerji maliyetleri üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla hazırladığı üçüncü tedbir paketini onayladı. Yeni düzenlemeyle gaz tarifelerindeki artışlara üst sınır getirilirken, akaryakıt fiyatlarındaki indirimlerin yıl sonuna kadar sürdürülmesine karar verildi.

ABD'de 230 yıllık sent dönemi sona eriyor: Tasarı Trump'ın önünde

ABD Kongresi, 1 sentlik madeni paranın üretiminin sonlandırılmasını öngören tasarıyı kabul etti. Tasarının Başkan Donald Trump tarafından imzalanması halinde 230 yılı aşkın süredir devam eden sent üretimi resmen sona erecek. ABD Darphanesi, dolaşıma yönelik sent üretimini Kasım 2025'te durdurmuştu.

McDonald’s'ta yapay zeka dönemi: Aynı Big Mac için yüzde 21 fiyat farkı

McDonald’s, ABD’de restoranların menü fiyatlarını belirlemesine yardımcı olmak için yapay zeka destekli bir sistem kullanıyor. Milyonlarca günlük işlemi analiz eden sistem, her restoran ve ürün için fiyat önerileri oluşturuyor. Fresno’da yaklaşık 3 kilometre mesafedeki iki restoranda Big Mac’in 5,69 ve 6,89 dolara satılması fiyat farklılığını ortaya koyarken, Reuters bu farkın doğrudan yapay zekâ önerilerinden kaynaklandığını doğrulayamadı.

Japonya'da sanayi üretimi ikinci ayda da geriledi

Japonya'da sanayi üretimi, ağustosta aylık bazda yüzde 1,7 düşerek ekonomistlerin yüzde 1,3'lük artış beklentisinin tersine hareket etti. Üretimdeki gerilemede güneybatıdaki depremin tedarik zincirlerini aksatması ve Orta Doğu'daki çatışmanın maliyetleri artırması etkili oldu. Yıllık bazda ise sanayi üretimi yüzde 3,4 arttı.

GÖZDEN KAÇMASIN

ABD Büyükelçisi Güney Afrika'ya “bedel” uyarısı yaptı: Bakanlığa çağrıldı

ABD'nin Pretorya Büyükelçisi Leo Brent Bozell, Washington'ın Güney Afrika'dan “Kill the Boer” sloganını kınamasını, kırsal suçların öncelikli suç kabul edilmesini ve telekomünikasyon ile madencilik sektörlerindeki mülkiyet şartlarına alternatifler geliştirilmesini istediğini açıkladı. Taleplere dokuz aydır yanıt verilmemesinin “bedeli” olacağını söyleyen Bozell, açıklamalarının ardından Güney Afrika Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Pilotlar kavga etti, uçakta kaçırılma alarmı verildi

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Flydubai'nin Dubai-Tel Aviv seferini yapan yolcu uçağı, Ürdün hava sahasında önce acil durum, ardından uçak kaçırma anlamına gelen sinyal gönderdi. İsrail Hava Kuvvetleri savaş uçaklarını kaldırırken, yaklaşık 100 İsrailli yolcunun bulunduğu uçağın pilotlarının kavga ettiği ve pilotlardan birinin bilincini kaybettiği belirtildi. Uçağın Suudi Arabistan'a indiği, İsrail Başbakanlık Ofisinin ise olayın uçak kaçırma girişimi olmadığını açıkladığı bildirildi.

Rusya'da Tu-95 tipi askeri uçak düşmesi sonucu 6 kişi öldü

Rusya'nın Amur bölgesinde eğitim uçuşu yapan Tu-95 tipi stratejik bombardıman uçağının düşmesi sonucu 7 kişilik mürettebattan 6'sı hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı. Kazanın nedeni araştırılıyor.