Bi Dünya Haber | Ukrayna'dan Moskova’ya İHA saldırısı; Berlin seçimini Sol Parti kazandı

GÜNDEM

Ukrayna Moskova’ya savaşın en büyük İHA saldırısını düzenledi

Rusya, Moskova ve çevresini hedef alan binden fazla İHA’nın 1110’unu düşürdüğünü; saldırılarda üç kişinin öldüğünü ve bir petrol rafinerisinin vurulduğunu açıkladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, hedefin Rusya’nın petrol ve lojistik altyapısı olduğunu söyledi; saldırı, parlamento seçiminin son gününde gerçekleşti.

İran, yeni ABD saldırısı hazırlığı yapıldığını öne sürdü

İran, ABD’nin yeni bir bombardımana hazırlandığını ileri sürerken Devrim Muhafızları karşılık verileceğini açıkladı. Washington iddiayı doğrulamadı; Başkan Donald Trump’ın BM Genel Kurulu sırasında Körfez İşbirliği Konseyi liderleriyle görüşmesi bekleniyor.

Berlin seçiminde Sol Parti birinci çıktı

Sol Parti yüzde 25,3 oyla Berlin eyalet seçimini kazandı; CDU iktidarı kaybetti. Partinin başbakan adayı Elif Eralp, yaklaşık 220 bin konutun kamulaştırılmasını savunuyor; yönetim için SPD ve Yeşillerle koalisyon görüşmeleri bekleniyor.

BM haftası savaşlar, iklim ve yapay zekâ gündemiyle başlıyor

Yaklaşık 130 devlet ve hükümet başkanı New York’ta bir araya geliyor. İran, Gazze, Ukrayna, Sudan, Kongo ve Myanmar’daki savaşlarla iklim krizinin yanı sıra yapay zekâya küresel kurallar getirilmesi ve BM Güvenlik Konseyi reformu tartışılacak.

ABD ile Çin arasında yapay zekâ güvenliği için bildirim hattı önerisi

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng’e ulusal güvenliği etkileyebilecek yapay zekâ olayları için karşılıklı bildirim mekanizması kurulmasını önerdi. Çin’in öneriye yanıtı açıklanmadı; konu Trump-Xi görüşmesine taşınabilir.

Trump ‘Yapay Zekâ Gücü’ kurmak istediğini açıkladı

ABD Başkanı Donald Trump, Uzay Gücü’ne benzer bir ‘AI Force’ kurulmasını ve başına bir ‘yapay zekâ çarı’ atanmasını istedi.

Çinli CXMT yeni bellek çipi platformunda seri üretime geçti

CXMT, daha düşük enerji tüketimi ve wafer başına en az yüzde 50 daha fazla çip hedefleyen beşinci nesil DRAM platformunun seri üretime başladığını duyurdu.

Bir damla suda çalışan programlanabilir DNA bilgisayarı

Nature’da yayımlanan çalışmada araştırmacılar, milyarlarca DNA molekülünü kullanarak yüzlerce hesaplama yapabilen ve yeniden programlanabilen bir moleküler bilgisayar geliştirdi. Sistem silikon bilgisayarlardan yavaş; araştırmacılar veri depolama, akıllı malzemeler ve hücre içi uygulamalara odaklanıyor.

NASA SpaceX’e üç yeni astronot görevi verdi

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’na üç ek mürettebat uçuşu için SpaceX’e 946 milyon dolarlık sözleşme verdi. Böylece şirketin sözleşme kapsamındaki görev sayısı 17’ye, toplam değer 5,92 milyar dolara çıktı.

Enerji altyapısında başlıca siber risk hâlâ insan kaynaklı

The Verge’e konuşan uzmanlar, üretken yapay zekânın saldırı eşiğini düşürdüğünü ancak enerji sistemleri için temel tehdidin kötü niyetli insan operatörler ve güncellenemeyen eski altyapı olduğunu belirtti. Elle çalıştırma seçenekleri ve ağdan ayrıştırma temel önlemler arasında gösterildi.

EKONOMİ

Hürmüz’de gemi trafiği savaş öncesinin onda birine düştü

Hafta sonunda Hürmüz Boğazı’ndan 12 emtia gemisi geçti; savaş öncesi günlük ortalama yaklaşık 125’ti. Buna karşın son on gündeki Orta Doğu petrol akışı günlük 17,1 milyon varille 2025 ortalamasının sınırlı ölçüde altında kaldı.

Yuan üç buçuk yılın zirvesine çıktı

Çin yuanı dolar karşısında 6,6957’ye yükselerek üç buçuk yılı aşkın sürenin en güçlü seviyesini gördü. Hareket, Çin Merkez Bankası’nın değer artışını sınırlayan tutumunu gevşetmesi ve Trump-Xi zirvesi öncesindeki görüşmelerle ilişkilendirildi.

GÖZDEN KAÇMASIN

Rusya dışındaki seçmenler savaşa karşı sembolik oy kullandı

Ermenistan, Gürcistan, Kazakistan ve Avrupa’daki Rus seçmenler, muhalif adayların büyük ölçüde dışlandığı parlamento seçiminde oylarını savaşa ve Vladimir Putin yönetimine itiraz olarak kullandıklarını söyledi.

Husiler, Suudi Arabistan’a destek verecek ülkeleri uyardı

Muhammed el-Buhayti, Yemen savaşında Suudi Arabistan’a katılacak ülkeleri hedef alabileceklerini söyledi; ABD gemilerine saldırmama taahhüdünün sürdüğünü belirtti.

Macron ve Carney, Fransa-Kanada bağlarını güçlendirme kararı aldı

İki lider Saint Pierre ve Miquelon’da enerji, Arktik güvenliği ve Kanada-AB ilişkilerini görüştü; Ottawa, ABD ile ticaret gerilimi sürerken Avrupa’yla bağlarını genişletiyor.

Yeni Zelanda Pasifik’te daha güçlü ABD varlığı istedi

Dışişleri Bakanı Winston Peters, füze denemeleri, deniz tatbikatları ve ulusötesi suç ağlarını gerekçe göstererek Washington’dan Pasifik ülkelerine daha fazla güvenlik ve kalkınma desteği istedi.

Kara ardıç Yeni Zelanda’da yılın kuşu

Koruma programıyla yetişkin nüfusu 350’ye çıkan kara ardıç, 105 bin oyun kullanıldığı yarışmayı kazandı. Tür hâlâ tehdit altında; uzmanlar üçüncü bir yırtıcısız yaşam alanına ihtiyaç olduğunu söylüyor.