Çerçeve yasa yola çıktı... "Amirimi" tutukladılar

Pazartesi akşamı · Günün haberleri, verileri ve satır araları

İyi akşamlar. Günün ana dosyası, PKK’nın silah bırakma ve fesih sürecinin hukuki zeminini kurması beklenen “çerçeve yasa” oldu. AKP teklifi imzaya açarken, metnin bu hafta Meclis’e sunulup birkaç gün içinde yasalaştırılması hedefleniyor. Ancak DEM Parti dahil siyasi partilerin nihai metni henüz görmediği belirtiliyor. Abdullah Öcalan ise düzenlemeyi sürecin önünü açacak “anahtar” olarak tanımladı ve bunu Cumhuriyet’in kuruluşuyla kıyaslanabilecek bir demokratikleşme başlangıcı saydı.

Aynı gün Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu’nun da aralarında olduğu 40 kişi tutuklandı. Ekonomide TÜİK’in yıllık enflasyonu yüzde 31,75’e geriledi; ENAG aynı oranı yüzde 50,49 hesapladı. İhracat rekoru ilan edilirken ithalat daha hızlı arttı ve aylık dış ticaret açığı büyüdü. Dünyada Washington ile Tahran, başlayıp başlamadığı bile tartışmalı bir müzakereyi konuşuyor. Bugünün satır arası: gerileyen göstergeler ile sertleşen gündelik deneyim arasındaki mesafe.

BUGÜNÜN ÜÇ SAYISI

Günün öne çıkan gelişmeleri ve gözden kaçan ayrıntıları Daily’de…

GÜNDEM

Çerçeve yasa için kritik hafta: Teklif imzada, nihai metin hâlâ kapalı

AKP, “çerçeve kanun” teklifini milletvekillerinin imzasına açtı. Grup Başkanı Abdullah Güler’in bugün ve yarın diğer partileri bilgilendirmesi, teklifin çarşamba günü TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor. İktidarın hedefi, teklifi 6-7 Ağustos’ta Genel Kurul’dan geçirerek Meclis’i tatile sokmak; İYİ Parti ise hem içerik hem usul yönünden İçtüzük’ten doğan bütün haklarını kullanacağını bildiriyor. DEM Parti Milletvekili Cengiz Çandar’a göre nihai metni DEM Parti dahil siyasi partiler henüz görmedi; metinden Cumhurbaşkanı Erdoğan, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Abdullah Öcalan haberdar. 3 Ağustos tarihli haberlerde teklifin yaklaşık 15 maddelik, geçici ve müstakil bir “geçiş dönemi yasası” olacağı aktarılıyor.

Etimesgut’ta gün sonu bilançosu: 40 tutuklama, 14 adli kontrol

Etimesgut Belediyesi soruşturmasında Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu dahil 40 kişi tutuklandı, toplam 14 kişi adli kontrolle serbest bırakıldı; bir şüphelinin hastanedeki tedavisi sürüyor. İlk haber akışındaki 39 tutuklama ve 15 adli kontrol sayıları, mahkeme işlemleri tamamlanınca güncellendi.

Aynı gün iki resen soruşturma

TİP Sözcüsü Sera Kadıgil hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” ve “tehdit”, gazeteci Ertuğrul Özkök hakkında ise “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Özkök’ün soruşturması, yönetim modelini tartışırken Franco dönemine yaptığı göndermeye dayanıyor.

42 kişinin öldüğü deprem dosyasında tutuklu sanık kalmadı

Bad-ı Saba Konutları davasının tek tutuklu sanığı müteahhit Şahin Avşaroğlu, konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkış yasağıyla tahliye edildi. Kahramanmaraş’taki binalarda 42 kişi yaşamını yitirmiş, 17 kişi yaralanmıştı.

HSK: 2026’da 84 hâkim ve savcı meslekten çıkarıldı

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in paylaştığı verilere göre HSK İkinci Dairesi 525 dosyada esasa ilişkin karar aldı; 333 kişiye disiplin cezası verildi. Bunların 168’i uyarma, 30’u yer değiştirme, 84’ü meslekten çıkarma cezasıydı.

Uğur Mumcu ailesi 6 Ağustos’ta Adalet Bakanı’yla görüşecek

Aile, dosyada adı geçen Oğuz Demir’in yakalanması için Adalet ve İçişleri bakanlıklarının harekete geçmesini istiyor. Bakan Gürlek’le görüşme perşembe günü yapılacak.

İmamoğlu’ndan belediye başkanı geçişlerine tepki

Silivri Cezaevi’ndeki İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, bazı belediye başkanlarının baskı ve tutukluluk tehdidiyle AKP’ye geçmeye zorlandığını savundu: “Söz de makamlar da milletindir. Senin olmayanı kime satıyorsun?”

31 Mart’tan bu yana 36 CHP’li belediye başkanı tutuklandı

Medyascope’un 3 Ağustos’ta güncellediği döküme göre 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden bu yana 36 CHP’li belediye başkanı tutuklandı; bunlardan altısı daha sonra tahliye edildi. Son operasyonların ardından 30 belediye başkanı hâlen tutuklu.

İBB’nin Tuzla raporu: 1.025 parselin 884’ünde eksik evrak

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, 2017’den bu yana yapılan emsal transferlerinde 520 bin metrekarelik tartışmalı yapılaşma hakkı oluştuğunu açıkladı. Teftiş Kurulu raporunda incelenen 1.025 parselin 884’ünde usule aykırı eksik evrak bulundu; haksız ve mükerrer kullanım iddiaları adli mercilere bildirildi.

Ankara’nın haftalık takvimi: YAŞ yarın, MGK perşembe

Yüksek Askerî Şûra 4 Ağustos’ta, Millî Güvenlik Kurulu 6 Ağustos’ta toplanacak. MGK’da çerçeve yasa ve bölgesel güvenlik başlıklarının öne çıkması bekleniyor.

EKONOMİ

Temmuz enflasyonu iki farklı ölçümle açıklandı

Enflasyonun tek tarihi, iki ölçümü

TÜİK’e göre tüketici fiyatları temmuzda yüzde 1,78 arttı; yıllık enflasyon yüzde 31,75’e geriledi. ENAG ise aylık artışı yüzde 3,07, yıllık artışı yüzde 50,49 hesapladı. Resmî veride gıda enflasyonu yüzde 37,53, konut ve enerji kalemindeki yıllık artış yüzde 40,32. On iki aylık ortalama yüzde 31,90 olduğu için ağustosta yenilenecek konut ve iş yeri kiralarında yasal artış tavanı da yüzde 31,90 oldu.

44 milyon kişi kredi ya da kredi kartı kullanıyor

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in aktardığı verilere göre bireysel borçlar yılbaşından bu yana 1 trilyon 43 milyar lira artarak 7 trilyon 146 milyar liraya çıktı. Takipteki borç 337 milyar, varlık yönetim şirketlerine devredilen borç 132 milyar lira.

İhracatta rekor başlığı, dış ticarette büyüyen açık

Temmuz ihracatı yüzde 2,9 artışla 25,6 milyar dolara çıkarak aylık rekor kırdı. Ancak ithalat yüzde 5,2 ile daha hızlı artıp 33 milyar dolara yaklaştı; aylık dış ticaret açığı yaklaşık 7,3 milyar dolarla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14 büyüdü. Ocak-temmuz açığı 60,5 milyar dolar.

Üretici fiyatlarında aylık artış yüzde 1,52

Yİ-ÜFE temmuzda aylık yüzde 1,52, yıllık yüzde 27,83 arttı. Üretici fiyatlarının tüketici fiyatlarına göre düşük seyri, maliyet baskısının bittiğini değil; sektörler arasında farklı hızlarla taşındığını gösteriyor.

Trump’ın İran saldırısını ertelemesi petrolü sert düşürdü

Brent ve WTI fiyatları beş dolardan fazla geriledi. OPEC+’ın eylülde üretimi artıracağı beklentisi düşüşü hızlandırdı; enerji fiyatındaki gevşeme, enflasyon görünümünün dışarıdan gelen nadir olumlu notuydu.

ABD ve Japonya’dan yene ortak müdahale

İki ülke 2011’den bu yana ilk kez eşgüdümlü yen alımı yaptı. Kur 40 yılın dibinden toparlandı; analistler kalıcı etkinin Japonya Merkez Bankası’nın para politikasıyla desteklenmesine bağlı olduğunu söylüyor.

DÜNYA

Washington ve Tahran arasında görüşme için masa hazır; toplantı teyitsiz

Müzakere var mı? Washington “evet”, Tahran “hayır” diyor

Donald Trump, İran’a yönelik planlanan saldırıları iptal ettiğini ve görüşmelerin bugün başlayacağını söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD ile herhangi bir görüşme yapılmadığını açıkladı. Tahran’ın teyit ettiği tek temas, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş için Umman üzerinden yürütülen dolaylı trafik. Böylece yeni krizin ilk anlaşmazlığı müzakerenin içeriği değil, toplantının varlığı oldu.

İran, İsrail adına casuslukla suçladığı iki kişiyi idam etti

İdamlar, görüşme tartışmasının sürdüğü gün yapıldı. Tahran yönetimi son aylarda İsrail’le bağlantılı casusluk suçlamalarını güvenlik politikasının merkezine taşıdı.

Ahmed el Şara: Rejimi Şam’ın içinden devirmek için örgütlendim

Suriye Cumhurbaşkanı Şara, eski yönetimin tasfiyesini yalnız Suriye için değil bölge için de zorunlu gördüğünü, askerî mücadele sürerken yeniden inşa hazırlıklarını da yürüttüklerini anlattı.

Ceuta’da sınırı geçen binlerce kişi için merkezler doldu

İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’da sınır akınının ardından 3 ila 5 bin kişinin kaldığı, barınma merkezlerinin kapasitesini aştığı bildiriliyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fas’a sınır desteğinin artırılabileceği mesajını verdi.

Aung San Suu Kyi yıllar sonra Kızılhaç temsilcisiyle görüştü

Myanmar yönetimi, 81 yaşındaki Suu Kyi’nin Uluslararası Kızılhaç Komitesi temsilcisiyle cezaevinde buluştuğunu açıkladı. 2021 darbesinden bu yana tutuklu olan Suu Kyi’ye erişim son derece sınırlıydı.

Rusya: Gelencik’te Ukrayna İHA saldırısında altı kişi öldü

Moskova, Karadeniz kıyısındaki tatil bölgesinde ölenler arasında üç çocuğun bulunduğunu, yaklaşık 40 kişinin yaralandığını duyurdu. Ukrayna’dan açıklama gelmedi; iki taraf da sivilleri hedef aldığı suçlamasını reddediyor.

Ukrayna’nın başmüzakerecisi dış istihbaratın başına geçiyor

Rüstem Umerov’un yeni görevi, Kiev’in askerî ve diplomatik dosyalarını aynı güvenlik mimarisinde toplama eğilimini güçlendiriyor.

Çin liderliği kapalı Beidaihe toplantısında

Komünist Parti yönetiminin yaz aylarında yaptığı gayriresmî Beidaihe buluşmasının başladığına ilişkin işaretler geldi. Gündemin kamuoyuna kapalı olması, ekonomik ve kadro kararlarına dair kulisleri büyütüyor.

KÜLTÜR SANAT

Bayreuth Festivali’nin Festspielhaus binası ·

Wagner sahnesinde yapay zekâya alkış değil, yuhalama

Bayreuth Festivali’ndeki yeni “Götterdämmerung” prodüksiyonu, sahneye anlık görsel üreten yapay zekâyı yerleştirdi. Sistem; Alman birleşmesinden Helmut Kohl’e ve Dünya Ticaret Merkezi’ne uzanan görüntüler üretti. Temsil sonunda şarkıcılar ve orkestra alkışlanırken, yapay zekâ destekli reji seyirciden yoğun tepki aldı. Tartışma teknoloji kullanılıp kullanılmamasından çok, estetik kararın kime ait olduğu sorusuna düğümlendi.

Massive Attack: Singapur polisi Filistin bayrağı nedeniyle bizi sorguladı

Grup, konser sonrası üyelerin alıkonulup sorgulandığını, otel odalarının arandığını ve pasaportlarına geçici olarak el konulduğunu açıkladı. Singapur polisi olaya ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı.

Spider-Man, Kuzey Amerika’da rekorun kıyısında

“Spider-Man: Brand New Day” açılış hafta sonunda Kuzey Amerika’da 355 milyon dolar hasılata ulaştı; 357 milyon dolarlık “Avengers: Endgame” rekorunun hemen gerisinde kaldı. Küresel açılış 927 milyon dolar.

Sardes’te 2 bin 500 yıllık anıtsal heykel gün yüzüne çıkarıldı

Manisa’daki Sardes Antik Kenti kazılarında yaklaşık 2 bin 500 yıllık, 2,2 metre yüksekliğinde genç erkek heykeli bulundu. Eserin konservasyon çalışmalarının ardından sergilenmesi planlanıyor.

İstanbul’un haftalık kültür-sanat ajandası

İstanbul’da bu hafta konser, sergi, tiyatro ve sinema gösterimlerinden oluşan yoğun bir program var. Kentin farklı ilçelerindeki ücretsiz ve ücretli etkinlikler tek ajandada toplandı.

Go Türkiye’nin yeni mini dizisi Ankara ve Eskişehir’de çekiliyor

Sıla Türkoğlu ile Serkan Çayoğlu’nun rol aldığı “The Knot: Gateway to Anatolia”, kültürel miras ve turizm tanıtımını kurmaca anlatıyla birleştirecek. Çekimler Ankara ve Eskişehir’de başladı.

SPOR

Şampiyonlar Ligi kupası · Fotoğraf: UEFA

Avrupa kupalarında Türk takımlarının play-off yolu belli oldu

UEFA kura çekiminde Fenerbahçe’nin, Sturm Graz’ı elemesi hâlinde Şampiyonlar Ligi play-off’unda Sparta Prag–Lyon eşleşmesinin galibiyle karşılaşacağı kesinleşti. Avrupa Ligi’nde Beşiktaş, Hradec Kralove engelini geçerse Dinamo Zagreb–Kauno Žalgiris eşleşmesinin kaybedeniyle; Trabzonspor ise Ferencváros–Górnik Zabrze galibiyle oynayacak. Şampiyonlar Ligi maçları 18/19 ve 25/26 Ağustos’ta; Avrupa Ligi play-off’ları 20 ve 27 Ağustos’ta.

Süper Lig’in yeni sezonuna Adnan Süvari’nin adı verildi

TFF, 2026-2027 sezonunun “Trendyol Süper Lig Adnan Süvari Sezonu” adıyla oynanacağını açıkladı. Karar, Türk futboluna katkı sunan teknik direktör ve eski millî futbolcuların adlarını yaşatma uygulaması kapsamında alındı.

Millî takımın Belçika ve Fransa maçlarının statları belli oldu

UEFA Uluslar A Ligi’nde ilk kez mücadele edecek A Millî Takım, Belçika’yı 12 Kasım’da İzmir Gürsel Aksel Stadı’nda ağırlayacak. Ay-yıldızlılar, 16 Kasım’daki Fransa deplasmanını Bordeaux’daki Atlantique Stadı’nda oynayacak.

FIFA’nın özel sermaye planı çöktü, UEFA hukuki adım uyarısı yaptı

Dünya Kupası gelirlerine özel sermaye ortaklığı öngören ve 4,2 milyar dolar toplamayı hedefleyen plan rafa kalktı. UEFA, süreçte belgelerin korunmasını talep edip FIFA’ya olası hukuki işlem uyarısı gönderdi. İngiltere ve Galler federasyonları da Gianni Infantino’nun yeniden seçimine desteklerini çekti.

Pogačar, Vuelta a España’da üçlemeyi tamamlamak istiyor

Tour de France şampiyonu Tadej Pogačar, 22 Ağustos’ta Monaco’da başlayacak Vuelta’ya katılacağını açıkladı. Kazanırsa Fransa, İtalya ve İspanya turlarının üçünü de kazanan bisikletçiler arasına girecek.

PSG, Google ile yapay zekâ ortaklığı kurdu

Paris Saint-Germain; taraftar deneyimi, içerik üretimi ve operasyonlarda yapay zekâ kullanımı için Google ile anlaşma imzaladı. Spor kulüplerinin teknoloji şirketleriyle ilişkisi sponsorluktan veri altyapısına doğru genişliyor.