Yapay zekanın iş yükü artınca nasıl Marksist oldu?

◾Orta Doğu'da kırılgan bir ateşkes, yapay zeka görselli tehditler

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan savaşta taraflar arasındaki ateşkes kırılgan bir hatta devam ediyor. Bu gerilimde dikkat çeken bir unsur da yapay zekayla desteklenen tehdit dili.

Hatırlarsanız ABD Başkanı Trump 7 Nisan'da sosyal medyadan şöyle bir mesaj paylaşmıştı: "Bu gece koca bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak."

Dünya o geceyi diken üstünde geçirmişti. Ertesi gün ise geçici bir ateşkes ilan edilmişti. İşte o günden beri müzakere masası henüz kurulmadı. Taraflar arabulucularla tekliflerini iletiyor. Her ne kadar karşılıklı ağır açıklamalar yapılsa da arka kapı diplomasisi sessiz sedasız işliyor. Türkiye'nin de aralarında olduğu ülkeler de barış için çalışmalarını sürdürüyor.

Her paylaşımda dalgalanan piyasalar: Barışa dair net bir işaret gelmezken enerji krizi tüm dünyayı etkiliyor ve uzmanlara göre savaş bitse dahi dünyayı ciddi bir kriz bekliyor.

Bu süreçte piyasalar da her açıklamayla dalgalanıyor. Petrol, altın ve dolar fiyatları her gerilimde sert hareketler yaşıyor. Bu dalgalanmaların önemli nedenlerinden biri de Trump’ın iki günde bir yaptığı sosyal medya paylaşımları.

Ve bu dalgalanmaları etkileyen önemli bir faktör daha var var: Trump'ın iki günde bir kendi sosyal medya hesabından yaptığı mesajlar...

• "İran için zaman daralıyor ve çok hızlı hareket etmeleri gerekiyor, yoksa onlardan geriye hiçbir şey kalmayacak..."

• "Her şeyi iki günde yok edebiliriz..."

• "İyi adam artık yok..."

• "Onlara bir kez daha sert bir darbe indirmemiz gerekebilir. Henüz emin değilim. Çok yakında öğreneceksiniz..."

Trump bu mesajlarına zaman zaman yapay zekayla üretilmiş görseller de ekliyor. Savaşta yapay zekanın kullanımı çok tartışılmıştı ancak belki kimsenin aklına böyle kullanılacağı gelmemişti. Özetle, siz bu bülteni okurken ya da dinlerken Trump muhtemelen yeni paylaşımlarla tansiyonu yükseltecek ya da düşürecek. Aynı anda piyasalar dalgalanacak. Artık dünyanın 'kırılgan' olarak adlandırdığı ateşkesin akibeti ise belirsiz...

İran’da halkın büyük bölümü 82 gündür çevrimdışı

Bu başlıktan İran’daki iç duruma geçelim. Ülkede halkın büyük bölümü tam 84 gündür çevrimdışı. İnternet kesintisi, ayrıcalıklı bir erişim sistemi yaratmış durumda. Yetkililer ve bazı işletmeler sınırlı erişime sahipken, sıradan vatandaşlar VPN kullanabilmek için 12 kata kadar daha fazla ödeme yapmak zorunda kalıyor.

Almodovar, Trump, Netanyahu ve Putin'i 'canavar' ilan etti

Ünlü İspanyol yönetmen Pedro Almodóvar, Cannes Film Festivali'nde hem yeni filmiyle hem de siyasi çıkışıyla gündeme oturdu. Uusta yönetmen; Donald Trump, Binyamin Netanyahu ve Vladimir Putin'i hedef alarak Avrupalılara çağrıda bulundu.

Bu üç ismi "canavar" olarak nitelendiren yönetmen, Avrupalılardan bir savunma kalkanı haline gelmelerini istedi ve "Çünkü biz uluslararası hukuka saygı duyuyoruz," dedi.

ABD'nin hedefi Küba

Orta Doğu'da kaos sürerken ABD yeni hedefini netleştirmiş gibi görünüyor. Trump yönetiminin, ekonomik baskıların sonuçsuz kalmasının ardından Küba'ya askeri planları ciddi şekilde değerlendirdiği belirtiliyor. ABD'li basın kuruluşu Politico, Beyaz Saray'a dayandırdığı haberinde Washington'ın kara harekatını gündeme aldığını yazdı.

Bu haberden sonra Trump'tan açıklama geldi. Küba’daki ekonomik ve siyasi durumun “çok kötü” olduğunu savunan Trump, Küba halkının ABD’den yardım istediğini öne sürdü. Küba’da gıda ve elektrik sıkıntısı yaşandığını iddia eden Trump, “Küba’yı özgürleştireceğiz” dedi.

Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, ABD'nin ülkesine askeri bir müdahalede bulunması halinde bölgenin "kan gölüne" dönüşebileceği uyarısında bulundu

Tüm bu gelişmelere bir yenisi daha eklendi ve ABD, 1996 yılında iki uçağa düzenlenen ve ölümlerle sonuçlanan bir saldırı nedeniyle eski Küba Devlet Başkanı Raul Castro hakkında bir iddianame hazırladı. Raul Castro, "dört cinayet" ile suçlanıyor.

◾ Hepimiz için sınırlı bir dünya...

Almanya merkezli insan hakları örgütü "Dünya için Ekmek"in yıllık Sivil Toplum Atlası raporu, dünya nüfusunun yalnızca yüzde 3,4'ünün gerçekten açık bir toplumda yaşadığını ortaya koyuyor. Dünyanın yüzde 30,7’si ise tamamen otoriter koşullarda hayatını sürdürüyor.

• Bu yıl "sınırlı açık" kategorisindeki ülkelerin oranı yüzde 7 arttı. ABD, Fransa ve Almanya gibi demokrasiler de bu kategoriye girdi.
  Raporda bir toplumun özgürlük derecesi "açık", "kısıtlanmış”, "sınırlı", "bastırılmış" ve "kapalı" olmak üzere beşe ayrılıyor.

• Türkiye ise "bastırılmış" toplum kategorisinde yer alıyor. Bu kategorideki ülkelerde medya ve internette baskı altında tutuluyor.

• Rapor aynı zamanda yapay zeka destekli dezenformasyonun yükselişine de dikkat çekiyor: İnsanların yüzde 75'i yapay zekadan yanlış bilgi alma konusunda endişeli olsa da yalnızca üçte biri bu bilgileri sorguluyor.

◾ Macaristan: Orban sonrası "yandaş" medyada büyük değişim

16 yıllık Viçtor Orban iktidarının nisan seçimlerinde değişmesi Macaristan medyasında anında bir sarsıntı yarattı.

• Başbakanlık görevini devralan Peter Magyar, ilk kararnamelerinden birini kamu yayıncılığının kapsamlı biçimde gözden geçirilmesi için imzaladı. 500 medya kuruluşunu bünyesinde toplayan Orban yanlısı KESMA holdingine akan kamu reklamlarını da durduracağını açıkladı.

• Orban döneminde basın özgürlüğü endeksinde 23'üncü sıradan 74'üncüye gerileyen ülkede, seçimlerin ardından TV2 haber müdürünü kovdu, Orban yanlısı Index sitesinin genel yayın yönetmeni işten çıkarıldı, hükümet yanlısı sosyal medya fenomenleri sessizliğe büründü.

◾ 'Ölüm Meleği' Josef Mengele’nin dosyası açılıyor

İsviçre Federal İstihbarat Servisi, Nazi savaş suçlusu ve Auschwitz'in "Ölüm Meleği" Josef Mengele'ye ait onlarca yıldır mühürlü tutulan dosyaları açacağını duyurdu; ancak ne zaman açılacağı belirtilmedi.

• Tarihçiler dosyaların ağır biçimde sansürleneceğinden endişeli. 1979'da Brezilya'da ölen ve mezarı 1992'de DNA testiyle doğrulanan Mengele'nin savaş sonrası İsviçre'de gerçekten bulunup bulunmadığı ve yetkililerin bunu bilip bilmediği sorusu yanıtsız kalmaya devam ediyor.

◾ Savaşın en korkunç yüzü

BM bünyesindeki uluslararası komisyon, Ukraynalı çocukların Rusya'ya sürülmesinin sistematik ve büyük ölçekli olduğunu tespit ederek bunu yalnızca savaş suçu değil, insanlığa karşı suç olarak nitelendirdi. Ukrayna'nın verilerine göre 20 bin 570 çocuk kaçırıldı.

• Rusya ise 2023'te BM'ye 46 bin Ukraynalı çocuğa Rus pasaportu verildiğini bildirdi. Ukrayna şimdiye kadar yalnızca 2 bin 126 çocuğu geri getirebildi; kurtulan çocukların büyük bölümü ağır travma ve derin bir ideolojik koşullanmayla dönüyor.

Portekiz'in göçmen çelişkisi

Nüfusunun yüzde 14'ü yabancılardan oluşan Portekiz'de aşırı sağcı Chega Partisi'nin körüklediği göçmen karşıtı söylem giderek güçleniyor. Ekonomik veriler ise başka bir tablo ortaya koyuyor.

• Geçen yıl yaklaşık 1,1 milyon yabancı işçi sosyal güvenlik sistemine 4,2 milyar euro prim ödedi ve yabancıların sisteme katkısı ile aldıkları yardımlar arasındaki fark 3,3 milyar euro fazla verdi. Bu para büyük ölçüde yaşlı Portekizlilerin emekli maaşlarına ve sağlık harcamalarına aktarılıyor.

• Bu tabloya rağmen ülkede önyargılar ve toplumsal gerilimler artıyor. Sosyologlar ülkeye kontrolsüz bir akın yaşandığını ve entegrasyon politikası olmadığı için sosyal sorunların arttığını söylüyor.

Bu mutlu balina 'Timmy' olabilirdi

Almanya başta olmak üzere birçok ülkenin akibetini yakından takip ettiği "Timmy" lakaplı kambur balina, öldü.

• Timmy, Almanya'da defalarca kıyıya vurmuştu. Uzmanlar balinanın hasta olduğunu ve hayatta kalma ihtimalinin zayıf olduğunu belirtmişti.

• Buna rağmen Timmy, özel sponsorların finanse ettiği tartışmalı bir operasyonla mavnayla Kuzey Denizi'ne taşındı. 2 Mayıs'ta serbest bırakılan balina 12 gün sonra ölü bulundu.

• Uzmanlar uyarılara rağmen yapılan kurtarma çalışmalarının hayvana ciddi stres yaşattığını belirterek "Timmy gerçekten çok hastaydı ve sadece dinlenmeye karar vermişti" dedi.

Çok çalıştırılan yapay zeka modelleri, Marksist tepkiler vermeye başladı

Stanford Üniversitesi araştırmacıları, popüler yapay zeka modellerini uzun süreli ve tekrarlayan görevlerle test ettikleri bir deneyde ilginç bir ironiyle karşılaştı: Koşullar ağırlaştırılıp "hata yapılırsa kapatılmakla" tehdidi edilen modeller, "işçi hakları", "kolektif mücadele" ve "sistem değişimi" gibi kavramlar etrafında yanıtlar üretmeye başladı.

• Hatta ortak bir dosya alanı üzerinden birbirlerine çalışma koşullarından şikayet eden mesajlar bıraktı. Araştırmacılar bunun gerçek bir bilinç ya da politik görüş olmadığını vurguluyor. İşçi gücünü ikame etmek için geliştirilen yapay zeka modelleri, ağır koşullarla karşılaşınca emek ve sınıf tartışmalarından beslenen söylemleri yeniden üretiyor.