Enflasyon 16 aydır 30’lu rakamlara takıldı

Geçen hafta piyasalarda sert dalgalanmalar oldu. Ons altın %5’e yakın düştü. Bitcoin, 60 bin doların altına geldi. Nasdaq’da sert düşüş yaşandı. Bu gelişmede ABD tarım dışı istihdam verisinin beklentinin iki katı seviyede gelmesi, ABD ekonomisinin canlı, (başka bir ifadeyle enflasyonist) olduğunun anlaşılması etkili oldu. Savaş, en başta petrol fiyatları üzerinden enflasyonları azdırmaktayken üstüne ABD tarım dışı istihdam verisinin de yüksek gelmesi Fed’in faiz artıracağı beklentisini yükseltti. Bu gelişme doların rakibi bütün yatırım araçlarını baskıladı.

- Diğer yandan yurtdışı borsaları da yakından takip eden Piyasa Uzmanı Barış Soydan’a göre, piyasadaki derin dalgalanmada başka faktörler de rol oynadı: “Elon Musk'ın uzay ve yapay zeka şirketi SpaceX, tarihin en büyük halka arzında Nasdaq'a gelirken bu halka arza katılmak isteyenler ellerindeki varlıkları sattı. Buna hisselerin yanı sıra altın ve Bitcoin dahil. Ayrıca 30 Mart'tan bu yana New York borsası (S&P 500) yapay zeka hisseleri liderliğinde %21 yükseldi. Bu da kâr satışları getirdi. Tarım dışı istihdam (ve hafta içi Broadcom bilançosu) onlara o bahaneyi verdi. Altın ve gümüş tarafında Fed'in faiz artırımı büyük problem, savaş bitip petrol düşmeden, Fed'den faiz artırımı beklentisi ötelenmeden toparlanma kolay değil. Yani bundan sonrası Trump'a ve İran'a bağlı.”

- Bu hafta yatırımcılar ABD-İran gelişmeleri, Fed ve ECB'nin para politikası sinyalleri ile önemli makroekonomik verileri izleyecek. Analistler, bu ayki Fed toplantısında faizlerin sabit bırakılacağı, ancak faizlerin yüksek seviyelerde kalacağına yönelik öngörülerin piyasalardaki risk iştahını törpülemeye devam edeceği fikrinde.

- İçerde en önemli gelişme enflasyon verisiydi. Aylık %1.71 sonrası yıllık enflasyon 32,61’e çıktı. Dezenflasyon programı açıkça aksamış, takılmış durumda. Yüzde 30’lu rakamlarda yapışkanlık gözleniyor. 2024’ten bu yana, enflasyon, 70’li rakamlarda 2 ay, 60’lı rakamlarda 5 ay, 50’li rakamlarda 1 ay, 40’lı rakamlarda 5 ay kaldı. 16 aydır ise 30’lu rakamlarda seyrediyor. Ekonomi yönetimi konuşmaya, güven vermeye devam ediyor ancak, tablo birçok yönden ağırlaşıyor. Bütüncül bir program yokluğunda her adım bir tarafı düzeltirken başka tarafı bozuyor.

PİYASA

BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 13.661,82 puanı ve en yüksek 14.219,96 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,23 üzerinde 13.694,19 puandan tamamladı.

Ne olur? Borsa iç ve dış gelişmelerle ilgili haber akışına göre yön bulacak. Savaşın yatışması, içerde siyasi tansiyonun düşmesi yukarı yönlü destekler. Enflasyonist gelişmeler, faiz artırımı olasılıklarının güçlenmesi borsa için olumsuz haber.

ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,58 azalışla 6 bin 469 lira oldu. Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,56 düşüşle 43 bin 592 lira oldu. Geçen hafta sonu 11 bin 122 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,57 azalışla 10 bin 836 liraya geriledi. Ons altın geçen hafta 4.16 düşüş gösterdi. Cumartesi itibariyle fiyatı 4.329 dolardı.

Ne olur? Altın yılbaşına göre neredeyse başa baş seviyeye dönerken birçok uluslararası yatırım bankası yıl sonu beklentilerini güncelledi. Birçok kuruluş yılın ikinci yarısında yeniden yükseliş potansiyeline işaret ediyor. JP Morgan, 2026 sonunda ons altın için 6.000 dolara doğru toparlanma öngörüyor. Yıl sonu için UBS, 5.900 dolar, Goldman Sachs, 5.400 dolar, BofA 5.093 dolar, Wells Fargo, 6.100 dolar üstü, Deutschebank 6.000, Societe Generale 6.000, Citi, 5000 dolar, ING, 500 dolar öngörüyor. En düşük tahmin HSBC’de; 4.450 dolar.

Jeopolitik ortamda altının lehine gelişmeler var. Geçen hafta ABD’nin İran’a saldırısı ve İran’ın misilleme saldırıları endişe yaratmıştı. Ancak Trump, anlaşma olsa da olmasa da İran’dan ayrılacaklarını söyledi. Bu gerçekleşirse durum altını destekleyebilir.

DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,0840 lira oldu. Euro yüzde 0,15 azalışla 53,3680 liradan tamamladı.

Ne olur? Ekonomi yönetimi, TCMB döviz kurunu baskılamaya devam ediyor. Bu konu enflasyonla mücadelenin üç başlıca ayağından (Ücret baskılama, yüksek faiz, düşük kur) biri olmaya devam ediyor. TCMB’nin brüt rezervleri son aylarda 220 milyar dolar üstünden 159 milyar dolara geriledi. Ancak hala müdahale alanı, imkanı var. Bu arada ekonomi yönetimi kur baskısını bir miktar gevşetti. Aylık ortalama artışı %1.20 seviyelerinden 1.70’e getirdi. Dövizde şok ihtimali daha çok siyasi gelişmeler sonucu olabilir ve yerlinin dövize kaçması, yabancının çıkması olarak idrak edilebilir. Yabancıların sıcak para varlığı 60 milyar dolar seviyelerinden 29 – 30 milyar dolara gerilediği için, çıkış durumunun sarsıcı olmayabileceği değerlendirmeleri de var. Dolayısıyla asıl risk yerlinin dövize yönelmesi olarak görülüyor.

FAİZ: 3 ay vadeli TL mevduatın bileşik faiz oranı 29 Mayıs ile biten haftada yüzde 48,81’den 48,49’a geriledi. Bankalarda aynı vadede TL mevduatın basit faizi çok sayıda bankada yüzde 40’ın üzerinde. %47 faiz veren de var. Ağırlıkla 43 – 44 arasında.

Kredi faiz oranları:

İhtiyaç kredisi faizi %61,83’ten 63,36’ya

Taşıt kredisi faizi % 33,74’ten 35,45’e

Konut kredisi faizi % 38,80’den 38,93’e

Tüketici kredisi faizi % 59,64’ten 62.54’e çıkarken,

Ticari kredi faizleri %ç54,09’dan 53,23’e geriledi.

Ne olur? Mayıs enflasyonu beklentilerin altında geldi. Bu gelişme sonrası 11 Haziran’daki PPK toplantısında MB’nin faiz artırabileceği beklentisi kısmen zayıfladı. ING Global, TCMB'nin haziran toplantısında politika faizini değiştirmesini beklemiyor. BBVA ise politika faizinin yüzde 40’a yükseltilmesini bekliyor. Her ne kadar jeopolitik konjonktürde bir risk azalması izlense de içerde enflasyon yüzde 30 üstünde tutunma eğilimi gösteriyor. MB’nin 300 baz puan olmasa da daha düşük oranlı bir artışla sıkılaşma mesajı vermesi şaşırtıcı olmaz. Faizler enflasyon nedeniyle bir süre yüksek seyredecek. Bu da TL – faiz yatırımcısı için riskten uzak kazanç anlamına geliyor.

YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,26 değer kazandı. Emeklilik fonları yüzde 0,78 değer kazandı. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

PİYASA HABERLERİ

ENFLASYON 5 AYDA TCMB’NİN YILIK HEDEFİNİ AŞTI

TÜİK, mayıs ayı enflasyonunu %171 açıkladı. Yıllık enflasyon %32,61 oldu. 5 aylık enflasyon %16,61’e ulaştı. (Bu rakam TCMB’nin 2026 yılı sonu için hedef rakamıydı.) Kira artış oranı yıllık %32,24 oldu. İTO’nun İstanbul için mayıs ayı enflasyon verisi aylık yüzde 1,53, yıllık artış 36,77 olarak açıklanmıştı. ENAG aylık % 2,16, yıllık %53,13 açıkladı. TÜİK enflasyonu beklentilerin altında geldi. Ancak 5 aylık enflasyon TCMB’nin revizyon öncesi yıllık hedefini aştı. Enflasyon %30 çevresinde yapışkanlık gösteriyor. Enflasyon 16 aydır 30’lu rakamlarda.

REZERVDE DÜŞÜŞ EĞİLİMİ SÜRÜYOR

Bayram tatili dolayısıyla 1,5 iş gününden oluşan haftada TCMB’nin toplam rezervleri 949 milyon dolara azalarak 159,2 milyar dolara geriledi. Net uluslararası rezervler 1,2 milyar dolar düşüşle 45,8 milyar dolara, swap hariç net rezerv 2,2 milyar dolar azalışla 26,6 milyara indi. Öte yandan, yabancı yatırımcılar kısa haftada net 91,1 milyon dolarlık hisse senedi, 134,5 milyon dolarlık DİBS sattı.

KATILIM ENDEKSİNDEKİ YÜKSELİŞ BORSAYI 2'YE KATLADI

Borsa ilk 5 aylık periyot içerisinde %21'in üzerinde değer kazanırken aynı dönemde tasarruf finansman firmalarının da içinde yer aldığı katılım endeksi %46 yükselerek BIST 100'deki getiriyi 2'ye katladı. (EKONOMİ GAZETESİ)

ALTIN ‘GÜVENLİ LİMAN’ TAHTINI TAHVİLDEN ALDI

Küresel finans sisteminde dengeler değişiyor. ECB raporuna göre altın, merkez bankalarının rezervlerinde ABD Hazine tahvillerini geride bırakarak dünyanın en önemli rezerv varlığı konumuna yükseldi. Jeopolitik gerilimlerin artması, dolar varlıklarına yönelik siyasi risk algısı ve son yıllarda rekor kıran altın fiyatları, merkez bankalarını sarı metale yöneltti. (EKONOMİ GAZETESİ)

RUSYA ALTIN ÜRETİMİNDE ÇİN’İ GEÇMEYE HAZIRLANIYOR

Rusya, yıllardır açıklamadığı altın üretim verileriyle piyasaları şaşırttı. Doğal Kaynaklar Bakanı Alexander Kozlov, ülkenin 2025 yılında 480-500 ton arasında altın ürettiğini ve bu yıl üretimirn 500 tonu bulabileceğini açıkladı. Bu seviyenin gerçekleşmesi halinde Rusya, dünyanın en büyük altın üreticisi konumundaki Çin’i geride bırakacak.

BİTCOİN'DE 60 BİN DOLARIN ALTI GÖRÜLDÜ

Bitcoin, Ekim 2024'ten bu yana ilk kez 60 bin doların altına gerileyerek geçen yıl ulaştığı zirve seviyelerden önemli ölçüde uzaklaştı. En büyük kripto para, değişen spekülatif piyasa koşullarının baskısı altında değer kaybetmeye devam etti. Bitcoin, Cuma günü yüzde 6'ya varan düşüşle 59 bin 770 dolara kadar geriledi. Geçen yılın Ekim ayında 126 bin doların üzerine çıkmıştı.

BRENT PETROL HAFTAYI 1,13 ARTIŞLA TAMAMLADI

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki gerilimin daha fazla tırmanmayacağına yönelik iyimserliğin artmasıyla haftanın son işlem gününde geriledi. Ancak Brent petrol, önceki üç haftada yaşanan düşüşlerin ardından toparlanarak haftalık bazda değer kazandı. Gün içi düşüşlere rağmen her iki petrol kontratı da üç haftalık kayıp serisinin ardından haftayı yükselişle tamamladı. Brent petrol haftalık bazda yüzde 1,13, WTI ise yaklaşık yüzde 3,64 oranında değer kazandı. Cumartesi itibariyle 95.45 dolardan işlem görüyordu.

AÇIĞA SATIŞ YASAĞI BİR KEZ DAHA UZATILDI

Sermaye Piyasası Kurulu, İran savaşının başlamasının ardından Borsa İstanbul’da getirdiği açığa satış yasağını yeniden uzattı. Kurul, yasaklamaya ilişkin tedbir ve uygulamalara 12 Haziran seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı. 2 Mart’ta getirilen yasak, bu son kararla beşinci kez uzatılmış oldu.

FİİLİ DOLAŞIM HESABINDA DEĞİŞİKLİK

SPK, yayımladığı duyuru ile fiili dolaşım (halka açık ve piyasada işlem gören pay oranı) hesabında değişikliğe gitti. Buna göre şirketlerin hakim ortakları veya fiili dolaşım dışında sayılan yatırımcılar, kenti kontrol ettikleri serbest fonlar veya özel fonlar üzerinden hisse tutuyorsa, bu hisseler fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek. Böylece şirketlerin açıklık oranı gerçek durumla uyumlu olacak.

KATILIM BANKALARI BİRLEŞİYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan, katılım finans sektörünün Türkiye'de büyümeyi sürdürdüğünü, Emlak Katılım'ın halka arz edilmesinin hedeflendiğini açıklarken, Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Halk Katılım'ın birleştirilmesine yönelik çalışma yürütüldüğünü ve bu adımın sektöre yeni bir ivme kazandıracağını ifade etti.

JPMORGAN ÖST’LER İÇİN TAVSİYESİNİ DÜŞÜRDÜ

JPMorgan, Orta ve Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde son iki yılı aşkın süredir özel sektör tahvilleri açısından oldukça olumlu ve öngörülebilir olan makroekonomik ortamın önemli ölçüde değiştiğini belirtti. Kurum stratejistleri, son dönemde etkili olan ve devamı beklenen makroekonomik bozulma nedeniyle Türkiye özel sektör tahvilleri (ÖST) hakkındaki görüşünü “nötr”e yakın bir seviyeye indirdi.

TAKVİM

TCMB PPK toplanacak

Ödemeler dengesi verileri

Reel efektif döviz kuru verisi

Sanayi üretimi verisi

Piyasa katılımcıları anketi açıklanacak

ABD dış ticaret dengesi,

ABD TÜFE ve ÜFE

ABD haftalık işsizlik maaşı başvuruları,

Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

ECB'nin faiz kararı

Almanya'da fabrika siparişleri