Kur fırtınası mı geliyor? Yabancılar kaçıyor, TL baskı altında

İBRAHİM EKİNCİ

• TÜİK, enflasyon rakamlarını bugün açıklayacak. İstanbul Ticaret Odası verilerine göre İstanbul’da perakende fiyatları Nisan 2026’da aylık %3,74 artarken, yıllık artış %36,83 olarak gerçekleşti. TEPAV Gıda Fiyat Endeksi (TEGE) 2026 yılı Nisan ayı verilerine göre, aylık gıda enflasyonu yüzde 3,59 olarak hesaplandı. Mart ayında gerileyen gıda enflasyonunun Nisan ayında yeniden yükselişe geçtiği görüldü. TEGE verilerine göre Nisan 2026 itibarıyla yıllık gıda enflasyonu yüzde 34,3 olarak hesaplandı. Nisan ayı beklenti anketi 29 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı. Ankete katılan ekonomistlerin nisanda aylık enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 3,19 oldu.

• Ekonomi yönetiminin kur şokundan endişe duyduğu anlaşılıyor. TCMB ve ekonomi yönetimi, güvence ve olağanüstü vergi avantajlarıyla yabancı sermaye çekmeye; düşük kur – yüksek faiz dengesiyle carry trade’de cazibenin korunmasına; bir yandan da rezerv biriktirmeye çalışıyor. Ancak yabancılardan gelen haberler iyi değil. BofA, Carry pozisyonlarını kapattığını duyurdu. Barclays, müşterilerine uzun vadeli TL pozisyonlarını kapatmalarını önerdi.

• İran, 30 Nisan itibarıyla ABD’ye “son teklifini” sunduğunu açıkladı. Gözler bu teklifle ilgili ABD’nin tutumunda olacak. Trump savaşa dönmekte istekli gözükmüyor. Buna işaret eden açıklamalar da oldu. 60 günlük savaş yetkisinin son ermesinden sonra Kongreden yeni bir yetki talebinde bulunmadı. Ancak hâlâ netlik yok. “Adeta korsan gibiyiz” diyen Trump, Hürmüz’de ablukanın süreceğini söyledi. Daha fenası, kendini “korsan” olarak tanımlayan Trump, İran dönüşü Küba’ya saldıracağını söyledi.

PİYASALAR

1 Mayıs nedeniyle perşembe (30 Nisan) haftanın son işlem günüydü. Borsa kapalıydı, ancak cuma günü altın ve döviz piyasaları hareketliydi ve altın cuma günü kayıplarını telafi etti. Perşembe itibariyle yatırım araçlarının getirileri şöyleydi:

BORSA: BIST 100 endeksi, hafta içinde 14.246 ile 14.621 puan arasında geniş bir bantta dalgalandı. Haftalık bazda ortalama %0,23 oranında değer kazanan endeks, haftayı 14.442,56 puan seviyesinden tamamlayarak yatırımcısına sınırlı da olsa bir kazanç sağladı.

• Ne olur? Diğer önemli borsalar gibi BIST de savaşla ilgili haber akışına duyarlı. Borsalar savaşın sona erdiğine ilişkin güvenli işaretler olması halinde pozitif etkilenecektir.

ALTIN: Gram altın %2,26 değer kaybederek 6.704 TL seviyesine, çeyrek altın ise 11.489 TL seviyesinden 11.229 TL'ye indi. Cumhuriyet altını %2,25 azalışla 45.167 TL'den kapattı. Cuma günü ise yükseliş oldu; İran’la müzakere ihtimalinin gündeme gelmesi ve doların değer kaybetmesiyle altın gün içindeki sert gerilemeyi tersine çevirerek haftayı toparlanmış bir görünümle kapattı. 4 bin 559 dolara kadar inen ons altın cumartesi akşam saatleri itibarıyla 4.614 dolara çıktı.

• Ne olur? Reuters tarafından 31 analist ve trader ile yapılan ankete göre, altın fiyatlarında yükseliş trendinin yeniden başlaması bekleniyor. Dünya Altın Konseyi'nin verilerine göre, Çin, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Özbekistan gibi ülkelerin merkez bankaları altın rezervlerini artırmaya devam ediyor. Çin Merkez Bankası 17 aydır aralıksız olarak altın rezervlerini artırıyor. Altın savaş gelişmelerine bağlı olarak dalgalanma gösterecektir, ancak ağırlıklı görüş yükseleceği yönünde.

DÖVİZ: Dolar/TL: %0,36 artış göstererek 45,1840 TL oldu. Euro/TL: %0,14 yükselişle 52,8580 TL seviyesine çıktı.

• Ne olur? Kur baskı altında ve bu “dezenflasyon programı”nın temel ayaklarından biri. Hükümet bu politikayı sürdürmeye şimdilik kararlı görünüyor. TCMB rezervi şimdilik müsait görünüyor. Bazı yabancı yatırımcıların carry pozisyonlarını kapatmaları, bazılarının da “TL’deki uzun pozisyonların kapatılmasını” önermesi iyi bir haber değil. Hükümetin odağında bu aralar kur var. Cari açık artışı tedirgin edici. Yabancı sermaye çekmek için “20 yıl sıfır vergi” gibi “kapitülasyon” olarak nitelendirilen avantajların açıklaması bunun göstergesi. Bu motivasyonun arkasında dış konjonktür kadar iç siyasi konjonktürün yarattığı siyasi riskler de var.

FAİZ: 3 aylık TL mevduatın bileşik faizi 24 Nisan itibarıyla yüzde 49,09’dan 48,64’e geriledi. Bankalarda aynı vadede TL mevduata verilen faizler bankadan bankaya değişmekle birlikte yüzde 45 civarında yoğunlaşıyor.

İhtiyaç kredisi yüzde 63,07’den 62,24’e,

Taşıt kredileri yüzde 39,62’den 39,44’e geriledi.

Konut kredileri yüzde 36,84’ten 37,27’ye,

Ticari krediler yüzde 52,82’den 53,65’e,

Tüketici kredileri yüzde 58,96’dan 59,19’a yükseldi.

• Ne olur? Küresel konjonktürün yarattığı enflasyon riski MB’leri bekle-gör çizgisine çekti. Fed, ECB faiz değiştirmediler. TCMB de değiştirmedi. Ancak enflasyonist etkileri nisan – mayısta yansıdıkça yeni sıkılaşmalar gündeme gelebilir. Bu trendi tersine çevirebilecek bir gelişme, savaşın tamamen bitmesi olabilir. Şimdilik TL faizleri, mevduat yatırımcısı açısından cazibesini koruyor.

PİYASA HABERLERİ

TCMB İKİ HAFTA ARANIN ARDINDAN DÖVİZ SATTI

Önceki iki hafta net döviz alımı yapan MB, geçen hafta yine net döviz satışı yaptı. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre, TCMB geçen hafta 3 milyar dolar döviz sattı. Brüt döviz rezervi 3,3 milyar dolar azalışla 171,2 milyar dolara, swap hariç net döviz rezervi de 3,2 milyar dolar azalışla 36,5 milyar dolara indi.

YERLEŞİKLERİN ALTIN MEVDUATINDA AZALMA

Dalgalı seyir izleyen altın fiyatları yurt içi yerleşikleri geçen hafta satışa geçirdi. Merkez Bankası verilerine göre 24 Nisan itibarıyla, geçen hafta kur etkisinden arındırılmış olarak yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 726 milyon dolar azaldı. Bu düşüşün 610 milyon doları gerçek kişilerin kıymetli maden hesabı azalışından, 116 milyon doları ise tüzel kişilerin kıymetli maden hesaplarındaki düşüşten kaynaklandı.

MERKEZ BANKALARI SAVAŞ SONRASI ALTINA YÖNELDİ

Dünya Altın Konseyi'nin (WGC) verilerine göre, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ardından Çin, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Özbekistan gibi ülkelerin merkez bankalarının altın rezervlerini artırmaya devam etti. Altının "güvenli liman" rolünün sürdüğü ifade ediliyor. Dünya Altın Konseyi'nden analist Krishan Gopaul, “Koşullar ne olursa olsun, merkez bankaları altın piyasasında talebin gerçek bir dayanağı haline gelmiştir” dedi.

ÇİN MERKEZ BANKASI 17 AYDIR ARALIKSIZ ALTIN ALIYOR

New York Times'ın analizine göre, 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna savaşının ardından altına artan ilginin devamı olarak görülen bu hamle sürecek. Polonya Merkez Bankası Başkanı Adam Glapinski, halen 580 ton olan rezervi 700 tona çıkarmayı planladıklarını açıkladı. Çin Merkez Bankası da 17 aydır aralıksız olarak altın rezervlerini artırıyor. Banka, martta yaklaşık 5 ton altın alarak son bir yılın en yüksek aylık alımını gerçekleştirmişti.

ALTIN, YÜKSELİŞ TRENDİNE GERİ DÖNECEK

Reuters tarafından 31 analist ve trader ile yapılan ankete göre, altın fiyatlarında yükseliş trendinin yeniden başlaması bekleniyor. Ankette 2026 yılı ortalama ons altın tahmini 4.916 dolar ile tüm zamanların en yüksek Reuters anket seviyesi oldu. Üç ay önceki tahmin 4.746 dolardı. StoneX analisti Rhona O'Connell, savaşın barışçıl şekilde sonuçlanması halinde bir rahatlama rallisi görülebileceğini söyledi. Ancak 5.500 dolar seviyesinin aşırı pahalı olduğunu da vurguladı.

İNGİLİZ BANKA TL’DE UZUN POZİSYONLARI KAPATTI

İngiliz banka Barclays’ın stratejistleri, Bloomberg’den Kerim Karakaya'nın haberine göre, petrol fiyatlarındaki yükselişin Türkiye’nin cari açığını genişletebileceği ve TL’nin görünümünü zayıflatabileceği gerekçesiyle TL’deki uzun pozisyonların kapatılmasını önerdi.

BofA CARRY TRADE POZİSYONLARINI KAPATTI

Öte yandan, Bank of America’nın (BofA) da Türk lirasına yönelik carry trade pozisyonlarını kapatarak kurda ilave değer kaybı öngördüğü de hatırlatıldı.

FİYATLARI VE KİRALAR YÜKSELİRKEN, EV ALMA EĞİLİMİ ARTIYOR

Türkiye’de konut fiyatları ve kiralar güçlü yükselişini sürdürürken, konut satın alma eğiliminde de artış dikkat çekiyor. Enflasyon beklentilerindeki gerileme talebi desteklerken, yüksek kredi faizlerine rağmen alım iştahının canlı kalması dikkat çekiyor.

TAKVİM

• Nisan ayı enflasyon rakamları
• Reel efektif döviz kuru verisi
• Sanayi üretim endeksi
• İmalat PMI
• Finansal yatırım araçlarının getirileri
• Hazine nakit gerçekleşmeleri
• Merkezi yönetim iç borç istatistikleri
• ABD tarım dışı istihdam
• ABD işsizlik başvuruları