Fon skandalı piyasaları sıkıştırmaya devam ediyor

Fon soruşturması ile ilgili gelişmeler devam ediyor. AKP tasfiye koşullarını düzenleyen bir kanun teklifi verdi. Ancak Meclis’te bir komisyon kurulması AKP–MHP oylarıyla reddedildi. Gerek Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz gerekse diğer AKP'li yetkililer, “masumiyet karinesi” gerekçesiyle isim açıklanamayacağını söyledi. Bu da skandalın örtülmek istendiği kuşkularını doğurdu. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 214 kişilik bir liste olduğunu ve bu listedeki isimlerin 187 milyarlık haksız kazanç sağladıklarını söyledi. Merak edilen bu listenin açıklanmayacağı anlaşıldı. Komisyon da kurulamayacağı için muhalefetin gerçek bilgilere ulaşması olanaksız hale geldi. Bununla birlikte, muhalefet yetkilileri sızan bilgilere göre açıklamalar yapıyor. Yeni Partili Ümit Özlale, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çağrı yaparak “Liste önünüzde, kendiniz açıklayın. Yoksa bize ulaşan bilgileri biz açıklayacağız” demişti. Bugün bu açıklamanın yapılması bekleniyor.

Skandala adı karışan fonlardan Tera, 5 milyarlık tahvil ödemesini yapamayarak temerrüde düştü. Önümüzdeki günlerde bir 17 milyarlık daha ödemesi bulunuyor. Bu tür ödemelerin yapılamaması zincirleme etki yaratıyor.

Geçen haftanın ekonomide en önemli gelişmelerinden biri enflasyon rakamlarıydı. TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları eylülde %1,84 arttı. Beklentilerin belirgin şekilde altında gelen oran, 5 yılın en düşük eylül ayı artışına işaret etti. Böylece geçen yılın yüzde 3,23’lük eylül ayı artışının yerini 1,84’e bırakmasıyla enflasyondaki yıllık artış da Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30 bandının altına gerilemiş oldu. TÜİK verilerine göre, eylül ayında enflasyondaki gerilemeye sürpriz etki gıda grubundan geldi. Enflasyon verisi ve fon soruşturmasının yarattığı likidite sıkışıklığı sonrası TCMB’nin önümüzdeki toplantısında faiz indirme olasılığı arttı.

PİYASA

BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 12.038,79 puanı ve en yüksek 12.528,60 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,03 altında 12.265,98 puandan tamamladı.

NE OLUR? Borsa fon krizinin etkisi altında. Ancak taban olan hisse sayısında azalma dikkat çekiyor. Son olarak sayı 17’ye indi. Bu arada bazı taban taban giden hisselerde yükselişler görüldü. Bu da borsaya etkisinin giderek hafiflediğini gösteriyor. Aynı şekilde şirketlerin geri alımları da hisselerine destek oluyor. SPK burada yüzde 3’e kadar şartını kaldırarak şirketlerin önünü açtı. Destek 12.070’te, direnç 12.390’da. Borsa fonlarla ilgili haber akışına göre yön bulacak.

ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,48 artışla 6 bin 645 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,14 artışla 43 bin 310 liraya yükseldi. Geçen hafta sonu 10 bin 860 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,21 artışla 10 bin 883 liraya yükseldi. Ons altın da 4.188 dolara yükseldi.

NE OLUR? Altını merkez bankalarının alımları destekliyor. Çin merkez bankası hacimli alımlar yaptı. Analistlere göre tahvil getirileri yılların zirvelerine çıkarken ons altının 4.000 doların üzerinde tutunması, hatta yükselmesi, yatırımcının altından vazgeçmeye niyetli olmadığını gösteriyor. Merkez bankalarının alımları ve jeopolitik riskler değerli metali desteklerken, Metals Focus 2027 için ons başına 5.330 dolar ortalama fiyat öngörüyor.

DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,63 artışla 49,3430 liraya çıkarken, avro yüzde 0,39 azalışla 55,2490 liraya geriledi.

NE OLUR? Merkez bankası sıkı kontrol seviyesinde. Dolar güçlü. Euro ise başta Fransa olmak üzere Avrupa’daki siyasal olayların etkisiyle kısmen zayıf görünüyor. Kontrollü kur politikası devam edecek.

FAİZ: Bankalarda basit mevduat faizi yüzde 39’a kadar çıkıyor. Ağırlıkla yüzde 38 civarında gözüküyor.

NE OLUR? Faiz bu aralar riskten kaçınan yatırımcılar için en güvenli liman olarak öne çıkıyor. Birkaç puan da enflasyon üstü kazandırmaya devam ediyor. TCMB faiz indirirse gevşeme devam eder. Fonlardan çıkan para bankalara aktığı için bankaların mevduat ihtiyacı azalıyor ve haliyle düşük faiz eğilimi artıyor.

YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,15 değer kaybederken, emeklilik fonları yüzde 0,31 değer kazandı. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,66 ile "Borçlanma Araçları Fonları" oldu.

PİYASA HABERLERİ

FONLARDA ÖDEMELER BAŞLADI

Fon soruşturmasında mağdur olan binlerce yatırımcının beklediği ödemede dün yeni aşamaya geçildi. 43 bin fon katılımcısının parası bankalara transfer edildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın çarşamba günü açıkladığı takvim doğrultusunda, A1 Capital, Bulls ve Pardus'a ait 17 fondaki yaklaşık 43 bin yatırımcı için 8 Ekim ilk ödeme günü olarak belirlenmişti.

SAYAN KAYA, İFADE VERDİ

Skandala adı karışan fonlar üzerinden 2 milyarın üzerinde kazanç sağladığı ortaya çıkan AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, konunun ortaya çıkmasından 10 gün sonra ifade verdi. Kimsenin yönlendirmesi olmadığını, manipülasyon yapılmadığını söyledi.

ŞİMŞEK: DURUM KONTROL ALTINDA

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, fon krizi ile ilgili yaptığı değerlendirmede, "Durum kontrol altında. Yaşanan gelişmeler daha sağlıklı ve derin sermaye piyasalarının oluşturulması sürecine katkı sağlayacak. Şoklara açık bir dünyada gereken adımları atacak politika alanına sahibiz" dedi.

YABANCI SATICIYDI

Yabancı yatırımcıların devlet tahvilleri ve özel sektör tahvillerinden çıkışı üçüncü haftaya taşındı. 18 Eylül ile biten hafta itibariyle başlayan fon krizi sonrası yabancılar üç haftada devlet tahvillerinde 1 milyar, özel sektör tahvillerinde ise 826 milyon dolarlık net satış yaptı. Böylece toplam çıkış 1,8 milyar doları aştı.

GÖNÜL İÇİN SORUŞTURMA İZNİ

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sermaye piyasasında gerçekleştirilen manipülatif işlemlere ilişkin soruşturmaları sürüyor. Başsavcılık bu kapsamda, SPK'nın önceki dönem Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında "görevi kötüye kullanma" suçu kapsamında soruşturma izni verilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı'na yazı gönderdi. Bakan Şimşek de Gönül hakkında inceleme yapmak üzere teftiş kurulunu görevlendirdi.

ÇAKAR: PARA BANKALARA GELDİ

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar, fon soruşturmasının bankacılık sektörüne negatif yansımasını asla beklemediklerini belirterek, "Pazar aynı pazar. Oradan çıkan para nereye gitti? Bankacılık sektörüne girdi. Rakamsal olarak büyük bir miktar değil, çöp olan para da çok para değil" dedi.

SPK, ÖZKAYNAK ORANINI ESNETTİ

SPK, kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbirin 30 Ekim seans sonuna kadar devam etmesine karar verdi. SPK bültenine göre, Borsa İstanbul A.Ş. piyasalarında yaşanan gelişmeler dikkate alınarak, sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması amaçlandığı belirtildi.

KARAHAN: FONLARDAN ÇIKAN MEVDUATA GİTTİ

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TBMM’ye Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda genel olarak enflasyona ilişkin pozitif bir içerik sundu. Gıda dahil temel mallarda ve geçmişte kira, lokanta fiyatlarıyla öne çıkan hizmetler sektörlerinde ana eğilimin gerilemekte olduğunu, Türkiye’deki fonlardan çıkışların da mevduata yönelmesiyle riskin sınırlandığını belirtti.

TCMB, REZERV SATTI

TCMB geçen hafta da 2,1 milyar dolar sattı. Merkez Bankası döviz satışlarını altıncı haftaya taşıdı. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre 2 Ekim’le biten haftada toplam brüt rezervler 4,1 milyar dolar azalarak 167,1 milyar dolara, swap hariç net rezerv ise 2,4 milyar dolar azalışla 37,5 milyar dolara geriledi. TCMB’nin geçen haftaki döviz satışının 2,1 milyar dolar olduğu tahmin edildi.

REEL EFKETİF DÖVİZ KURU VERİSİ AÇIKLANDI

Reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, eylülde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında 0,45 puan artarak 105,45'e çıktı. Endeks, ağustosta 105 düzeyindeydi. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise bu dönemde 0,51 puan artarak 101,62'ye çıktı. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 6,91 puan, Yİ-ÜFE bazında 2,08 puan arttı.