7 Temmuz 2026, Editör: İbrahim Ekinci

İran Savaşı'nda sükûnet hâkim. Müzakerelerin iyi gittiği haberleri var. Petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere çekildi. Büyük merkez bankaları başkanlarının açıklamalarına göre de savaş dolayısıyla depreşen enflasyon korkularında kısmen yatışma izleniyor. Eğer bu durum devam ederse, küresel ekonomide savaş konjonktürünün etkisi geride kalmış olacak. Bu da merkez bankalarının para politikalarında savaş sonrası başlayan faiz artırımı ve sıkılaştırma adımlarının önce duracağı, ardından indirim devrinin yeniden başlayacağı anlamına geliyor.

Türkiye enflasyon konusunda kısmen ayrışıyor. Küresel faktörler devreden çıksa dahi Türkiye'nin kendi koşulları nedeniyle bu yıl enflasyonun yüzde 30'un altına düşmesi halen zor görünüyor. TÜFE'deki değişim 2026 yılı haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,99 artış, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,76 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,11 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,03 artış olarak gerçekleşti. İTO, aylık yüzde 1,14, yıllık yüzde 35,94; ENAG ise aylık yüzde 1,94, yıllık yüzde 51,49 açıklamıştı.

TEPAV Gıda Fiyat Endeksi (TEGE), 1-25 Haziran döneminde derlenen verilere göre aylık bazda yüzde 0,23 düşüş kaydetmişti. Mevsim dolayısıyla sebze-meyve fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle TÜİK gıda enflasyonu da aylık yüzde 0,17 gibi oldukça düşük bir düzeyde gerçekleşmişti. Yine giyim enflasyonu da mevsimsellik etkisiyle yüzde 0,17 olarak gerçekleşmişti.

BBVA Research, haziran ayında enflasyonun ana eğiliminde yalnızca sınırlı bir iyileşme görüldüğünü belirtirken, yıl sonu TÜFE tahminini yüzde 30'da korudu. Banka, petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyonu yaklaşık 1 puan aşağı çekebileceğini, ancak yüksek enflasyon beklentileri nedeniyle TCMB'nin faiz indirimlerinde kademeli hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye'de enflasyon rakamlarını yukarıdan bastırmak gibi günlük politikalar uygulanıyor. Esasen ekonominin yapısal olarak enflasyonist olduğu atlanıyor. Verimli bir sanayi üretimi, verimli bir tarım üretimi, denetim ve mali sorumluluk altında bir kamu harcaması ve kaynak kullanımı rejimi ile sağlıklı, verim odaklı bir ihale kanunu elde edilmeden enflasyonda sağlanan ilerlemelerin kalıcı olması beklenmemeli.

Neler oldu?

Köprü ve otoyol ücretlerine gelen zam ekonomi gündeminin ilk sıralarında.

???? Köprü ve otoyollara zam

Ocak ayında yüzde 20'ye yakın oranda artırılan özel sektör işletmesindeki köprü ve otoyol geçiş ücretleri yeniden zamlandı. Artış oranları yüzde 15,7 ile yüzde 25 arasında değişti. Yeni zamlarla 1. sınıf araçlar için geçiş ücretleri 1915 Çanakkale ve Osmangazi köprülerinde 1.170 liraya, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde 110 liraya yükseltildi.

???? En düşük emekli maaşı açıklandı

TÜİK'in açıkladığı haziran enflasyonu sonrasında emekli ve memur maaşlarına yapılacak yıl ortası enflasyon zammı belli oldu. SGK ve Bağ-Kur emeklilerinin yılın ilk yarısındaki enflasyon nedeniyle alacağı zam oranı yüzde 17,72 oldu. En düşük emekli maaşı düzenlemesinde ise 20 bin lira olan en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesini öngören kanun teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

???? Turizme destek paketi

AK Parti, tatil öncesi ekonomiye ilişkin çeşitli düzenlemeleri kapsayan torba teklifi Meclis Başkanlığı'na sunmaya hazırlanıyor. Teklifte, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan rezervasyon iptallerinden kaynaklı sıkıntıları hafifletmek için turizm sektöründe çalışan başına 2.500 ile 3.000 lira arasında sosyal güvenlik prim desteği sağlanması öngörülüyor.

???? Tasarruf finansmanına büyüme sınırı

Bankacılık sektörüne uygulanan sıkılaştırma politikasına tasarruf finansmanı sektörü de dahil edildi. BDDK kararıyla erken teslim oranı yüzde 40'tan yüzde 45'e yükseltildi, en erken teslim süresi 150 günden 180 güne çıkarıldı. Aylık büyüme limiti de sözleşme yükümlülüğüne bağlı olarak yüzde 5 ve yüzde 8'le sınırlandırıldı.

???? Tarlada 1, markette 4

TZOB'a göre haziranda üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün yüzde 379,3 ile elma oldu. Üreticide 18 liraya satılan elma markette 89 lirayı bulurken, 22 liralık havucun fiyatı 86 liraya, 43 liralık çileğin fiyatı ise markette 164 liraya çıktı.

???? Yeni varlık barışı yürürlükte

Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğle yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının Türkiye'ye getirilmesi ile yurt içinde bulunmakla birlikte işletme kayıtlarında yer almayan varlıkların kayıt altına alınmasına ilişkin süreçler belirlendi.

Gözden kaçmasın...

▪️ Vakıf üniversitesi hastanelerinin kurumlar vergisi muafiyeti 1 Ocak 2027'den itibaren kaldırıldı. Serbest bölgeler, transit ticaret, tarımsal üretim ve İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösteren şirketler için yeni istisna ve indirimler getirildi.

▪️ İşsizlik Sigortası Fonu prim gelirlerinin istihdamı koruyucu ve iş gücünü geliştirici tedbirler için kullanılacak oranı 2026 yılı için yüzde 30'dan yüzde 50'ye çıkarıldı.

▪️ İmalat sanayiinde istihdamını koruyan şirketlere sağlanan desteğin iki yıl daha uzatılması öngörülüyor. Destekler için üç yılda toplam 188 milyar liralık kaynak ayrılması planlanıyor.

▪️ Resmi Gazete'de yayımlanan kararla sigarada ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürüldü. Akaryakıt ve sigarada otomatik ÖTV artışının enflasyonist etkisini sınırlamaya dönük düzenleme yapıldı.

▪️ ABD Ticaret Temsilciliği raporunda Türkiye, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamada yetersiz ülkeler arasında sayıldı. Türkiye için yüzde 12,5 ilave gümrük vergisi öneriliyor; nihai kararın temmuzda verilmesi bekleniyor.

▪️ Enerji tüketimini veya karbon emisyon yoğunluğunu en çok azaltan sanayi tesislerine, enerji faturalarının yüzde 30'u kadar hibe desteği sağlanacak.

▪️ Beyaz et sektöründe kayyum kararları kaldırılırken, fahiş fiyat ve rekabet ihlali iddiaları sektörde güven kaybı yarattı. İhracatçılar pazar kaybı uyarısı yaparken tüketici cephesinde yüksek fiyat tepkisi sürüyor.

▪️ Elektronik haberleşme sektöründe şirketlerin toplam yatırım tutarı yılın ilk çeyreğinde 263 milyar liraya ulaştı. 5G abone sayısı da 43 milyonu geçti.

▪️ Çin-Avrasya Fuarı'ndaki açıklamalar, İpekyolu Projesi'nin Orta Koridor hattında yeni bir hareketlenmeye işaret etti. Türkiye'nin Orta Koridor için yeni görüşmelere hazırlandığı bildirildi.

▪️ Ticaret Bakanlığı'nın 'Kolaylaştırılmış A.TR Düzenleme Uygulaması' ile AB'ye e-ticaret yoluyla gönderilen ve A.TR belgesi kapsamındaki ürünlerin tercihli rejimden yararlanmaya devam edeceği açıklandı.

▪️ Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin tarımsal hasılasının 83,2 milyar dolarla rekor kırdığını; Türkiye'nin Avrupa'da birinci, dünyada yedinci sırada yer aldığını söyledi.

▪️ Resmi Gazete'de yayımlanan kararla sigarayı bırakma tedavisi gören 1 milyon hastanın Sağlık Bakanlığı'nın sağladığı ilaçlardan ücretsiz yararlanması kararlaştırıldı.

▪️ ABD Temsilciler Meclisi'nden bir grup üye, Türkiye'nin S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesini gerekçe göstererek Trump yönetimine Türkiye'ye F-35 satışını durdurma çağrısı yaptı.

Göstergeler

Göstergeler: dış ticaret, işsizlik ve imalat sanayiinde yavaşlama sinyalleri.

Mayısta ihracat yüzde 9,5, ithalat yüzde 10,8 azaldı

TÜİK verilerine göre mayısta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,5 azalarak 22 milyar 461 milyon dolara, ithalat ise yüzde 10,8 azalarak 28 milyar 71 milyon dolara geriledi. Dış ticaret açığı yüzde 15,6 azalışla 5 milyar 610 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 80'e yükseldi.

Manşet işsizlik yüzde 8,2, atıl işgücü yüzde 31

Mayısta işsizlik oranı değişmeyerek yüzde 8,2'de kaldı. İşsiz sayısı 9 bin kişi artarak 2 milyon 883 bine çıktı. İstihdam edilenlerin sayısı ise 285 bin kişi artışla 32 milyon 463 bine yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik göstergesi olan atıl işgücü oranı ise 0,9 puan artarak yüzde 31'e çıktı.

İSO PMI verisi kritik geldi

İSO Türkiye İmalat PMI haziranda yaklaşık 3 puan düşerek 47,1'e geriledi. Veri, imalat sanayinde belirgin yavaşlamaya işaret ederken sektör performansındaki zayıflama eğilimi kesintisiz 27'nci aya taşındı. Mayısta sınırlı artış gösteren üretim haziranda yeniden ivme kaybetti.

Dünya ekonomisi

6 dünya devi bankadan altın tahmini

Goldman Sachs, UBS, Morgan Stanley, Bank of America, Deutsche Bank ve JPMorgan, altının 2026 yılına ilişkin fiyat beklentilerini güncelledi. Bankaların ons altın tahminleri 4.500 ile 5.200 dolar arasında değişirken, öngörülerde merkez bankalarının alımları, Fed'in faiz politikası ve yatırımcı talebi belirleyici unsurlar olarak öne çıktı.

Petrolde müzakere düşüşü devam ediyor

Brent petrol İran savaşının başladığı günden bu yana 71 dolarla en düşük seviyeye gerilerken, piyasalar Hürmüz'den artan sevkiyatları fiyatlıyor. Ancak analistler, arzın kalıcı biçimde normale döndüğüne dar beklentilerin henüz erken olduğu uyarısını yapıyor.

Asya, enerji tedarikine 5,5 trilyon harcayacak

Morgan Stanley, jeopolitik gerilimlerin enerji arzındaki kırılganlığı ortaya çıkarmasının ardından Asya'nın 2030 yılına kadar enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla 5,5 trilyon dolarlık yatırım yapacağını öngördü.

Navlun yeniden yükselişe geçti

Trump'ın temmuz sonunda devreye sokmayı planladığı yeni gümrük vergileri, küresel lojistikte erken sevkiyat dalgası başlattı. Şirketlerin tarifeler başlamadan stok yapmak istemesi, konteyner navlunlarını Kızıldeniz krizinden bu yana en yüksek seviyelere taşıdı.

Trump, milyarlarına milyarlar katmış

Donald Trump'ın 2025 mal bildirimine göre ailesinin kripto para girişimlerinden elde ettiği gelir 1,4 milyar doları aştı. Gelirlerin en büyük bölümü, Trump ve oğullarının kurduğu World Liberty Financial adlı kripto şirketinden geldi.

AB, çelik sektörünü koruyor

AB, çelikte arz fazlası ve damping baskısına karşı yeni koruma rejimini devreye alıyor. Gümrüksüz ithalat kotası yüzde 47 azaltılırken, kota dışındaki ithalata yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacak; karar Türkiye gibi AB'ye ihracat yapan ülkelerin pazar stratejilerini etkileyebilir.

Gözden kaçmasın...

▪️ Trump, Katar'daki son temasların iyi geçtiğini belirterek ABD'nin İran'la 'çok iyi anlaştığını' söyledi. İran'ın nükleer silahlardan arındırılması konusunda 'önemli mesafe' alındığını savundu.

▪️ Rusya-Ukrayna savaşında çatışmalar yeniden hızlandı. Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine saldırılarının ardından Moskova, Kiev'e büyük bir hava saldırısı düzenledi.

▪️ Güney Kore, çip üretimi ve yapay zekâ kapasitesini büyütmek için yaklaşık 1 trilyon dolarlık yatırım planı açıkladı. Plan, yeni çip üretim merkezleri, veri merkezleri ve robotik teknolojileri kapsayan 'Üç Mega Proje'nin parçası.

▪️ Elektrikli otomobil üreticileri, bakır fiyatlarındaki artıştan korunmak ve araç ağırlığını azaltmak için kablolama sistemlerinde alüminyuma yöneliyor. Tesla'nın ardından Ferrari, BMW ve bazı Çinli üreticiler de bu geçişi hızlandırdı.

▪️ Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ele geçirme fikrinden vazgeçtiği yönünde istihbarat aldıklarını söyledi. İran savaşı sonrası Trump'ın dış politika hesaplarını değiştirdiği belirtiliyor.

Şirketler

Anthropic, değerlemede OpenAI’ın önünde yer aldı.

Dünyanın en değerli unicorn şirketi Anthropic

Dünyanın en değerli 30 'Unicorn' (değeri 1 milyar doları aşan, halka açık olmayan özel şirketler) girişimi, toplamda 3,9 trilyon dolarlık devasa bir piyasa değerine ulaştı. Listenin ilk iki sırasında konumlanan yapay zekâ öncüleri Anthropic (965 milyar dolar) ve OpenAI (852 milyar dolar), ulaştıkları toplam 1,8 trilyon dolarlık değerle tek başlarına listenin neredeyse yarısını domine ediyor.

Emirates NBD, HSBC Türkiye için görüşüyor

Emirates NBD PJSC, HSBC Holdings Plc'nin Türkiye'deki birimini satın almak üzere görüşmeler yürütüyor. Görüşmelerin henüz erken aşamada olduğuna ve bir anlaşma ile sonuçlanmayabileceğine işaret eden kaynakların aktardığına göre, Dubai merkezli banka, özellikle Türkiye'deki iştiraki Denizbank'a 2024 yılında yeni bir genel müdür atanmasını da içeren üst yönetim değişikliklerinin ardından ülkedeki faaliyetlerini genişletmeyi hedefliyor.

Erciyas, Mersin fabrikasında üretimi durdurdu

Demir boru üreticisi Erciyas Çelik Boru Sanayi A.Ş., zorlu piyasa koşullarında verimliliği artırma ve maliyetleri düşürme amacıyla Mersin fabrikasındaki üretim faaliyetlerini 30 Haziran 2026 itibarıyla durdurma kararı aldığını duyurdu.

Ultra Maritime’ı satın alma yarışı

ABD'li savunma sanayi devi Lockheed Martin, deniz savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren Ultra Maritime'ı satın almak için yürütülen süreçte yaklaşık 3,5 milyar dolar teklifle en güçlü aday konumuna geldi. Gelişme, Ukrayna'dan İran'a uzanan jeopolitik gerilimlerin savunma teknolojilerine yönelik talebi artırdığı bir dönemde yaşanıyor.