Yatırım araçları savaş pozisyonu aldı

İBRAHİM EKİNCİ

İçerde geçen haftanın en önemli gelişmesi Enflasyon Raporu ve bütçe verileriydi. TCMB beklenen derin revizyonu duyurdu. Yıl sonu enflasyon hedefi 8 puan artırılarak %24’e yükseltildi. Tahmini ise %26’ya çekti. 2027 yılı ara hedefini yüzde 9’dan yüzde 15’e, 2028 yılı ara hedefini yüzde 8’den yüzde 9’a revize etti. Tahmin açıklanmasına son verildi. 2026’da beklenen tek hane enflasyon sonradan 2027’ye çekilmişti, şimdi de 2028’e ertelenmiş oldu. Katılımcı anketindeki %28,94’lük beklenti, MB hedeflerinden yüksek. Banka ortalama petrol tahminini de (61 dolardan) 89,4 dolara yükseltti.

Bütçe 4 ayda 759 milyar açık verdi. Asıl dikkat çekici olan ise faiz giderlerinin 1 trilyon 134 milyara ulaşması oldu. Bu rakam vergi gelirlerinin yüzde 26’sına denk geliyor.

Küresel piyasalarda savaş endişesi yeniden depreşmiş durumda. NYT, ABD ve İsrail’in yeni bir saldırı için hazırlık yaptığını duyurdu. Tehditlerine devam eden Trump, Tahran'ın direncini hafife almadığını belirterek, “İstersek, İran'ın altyapısını iki günde yok edebiliriz” dedi. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin 45 gün daha uzatıldığı açıklandı ancak, İsrail’in saldırılarının ardı arkası kesilmedi.

ABD’de enflasyon verisinin (yıllık %3,8) beklentileri (%3,7) aşmasıyla Fed’in faiz artırımı ihtimali güçlendi. Küresel tahvil piyasasında alarm var. Faizler zirveye koşuyor. ABD, İngiltere, Japonya ve Almanya’da 30 yıllık tahvil faizleri son dönemde sert yükseldi. Yatırımcılar yüksek enflasyon, artan borçlanma ihtiyacı ve mali disiplin endişeleri nedeniyle uzun vadeli tahvillerden çıkarken, küresel borçlanma maliyetleri de tarihi seviyelere yaklaştı. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,12 seviyesine yükselirken, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,55’in üzerine çıktı. Bu gelişmeler dolara yaradı ve borsalarla birlikte değerli metalleri baskıladı.

İçerde son büyük revizyonla birlikte ekonominin toparlayacağı inancı daha da aşınmış oldu. Enflasyon beklentileri yukarı yönlü artıyor. Siyaset tarafında operasyonlar devam ediyor, “butlan” ve “CHP’yi kapatma” davaları tansiyonu yüksek tutuyor.

PİYASALAR

BORSA: Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,61 azalışla 14.367,60 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 14.265,67 puanı, en yüksek 15.204,92 puanı gördü.

Ne olur? Enflasyon beklentilerine paralel olarak faiz artışı beklentilerinin de güçlenmesi borsayı baskıladı. Savaşla ilgili haberler takip ediliyor. Tansiyonda mutedil bir artıştan söz edilebilir. Trump ve İsrail’in ani bir saldırıyla savaşa döneceklerine ilişkin haberler de var.

ALTIN: 24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 4,16 azalışla 6 bin 630 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 4,14 düşüşle 44 bin 671 liraya geriledi. Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 4,16 değer kaybederek 11 bin 105 lira oldu. Ons altın %3,70 kayıpla 4.511 dolara geriledi.

Ne olur? Trump, Çin ziyaretinde somut sonuç alamayınca barış umutları azalmış oldu. Ziyaret sonrası tekrar tansiyon geri döndü. İran direnç göstermeye devam ediyor. Diplomasi kanalı tıkanıyor. Savaş riski artıyor. Diğer yandan piyasalar Fed’in bu yıl faiz indirimi yapma ihtimalini büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkarırken faiz artırımı beklentileri güç kazandı. Dolar talebi artıyor, Hürmüz kapalı kaldıkça enflasyon riski artıyor ve tahvil faizleri yukarı gidiyor. Yatırımcı faize yöneldikçe bu kıymetli madenlere satış olarak yansıyor. Savaş riski artarsa altın ve gümüşte satış baskısı artabilir.

DÖVİZ: Doların satış fiyatı yüzde 0,39 artarak 45,5440 liraya yükselirken, avronun satış fiyatı yüzde 0,81 azalışla 53,0320 liraya geriledi.

Ne olur? Yurt içi yerleşiklerin DTH hesaplarında düşüş oldu. İçerden döviz talebi mutedil. Bir yandan da dezenflasyon programının en önemli üç bacağından biri olarak “düşük kur” politikasının devam edeceğini gözönünde bulundurmak gerekiyor. Diğer yandan faiz indirimlerinin gecikeceği beklentisi doları güçlendiriyor. Dolar Endeksi 99 seviyesinin üzerine çıktı. Petrol arz problemi ve savaş riski sürüyor. Jeopolitik tansiyonun artması dolar talebinin artmasını beraberinde getirebilir.

FAİZ: 3 ay vadeli TL mevduatın bileşik faizi 8 Mayıs ile biten haftada %49,08’den 48,85’e geriledi. Pek az bankada yüzde 40’ın altı, pek çoğunda yüzde 40’ın üstünde, hatta yüzde 47’ye kadar basit faiz vardı. Kredi faizleri ise şöyle oluştu:

İhtiyaç kredisi faizleri %61,69’dan 61,55’e düşerken, diğer (taşıt, konut, ticari, tüketici) bütün kredi türlerinde artışlar izlendi. En yüksek artış ticaride oldu. Faizleri yüzde 53,33’ten 55,39’a çıktı.

Ne olur? Enflasyon artıyor. TCMB son raporunda 2026 hedefini 8 puan revize etti. Faiz indirimleri (dünyaya paralel olarak) ötelendi. Faizler bir süre yüksek kalacak gibi görünüyor. Mevduat faizlerinde de bu hafta yüzde 47 oranı görüldü.

YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları geçtiğimiz haftayı yüzde 0,03 kayıpla kapatırken, emeklilik fonları yüzde 0.10 yükseldi.

PİYASA HABERLERİ

TCMB REZERVLERİ ARTTI

Geçen hafta TCMB brüt döviz rezervi 6 milyar dolar artışla 171,6 milyar dolara, net döviz rezervi 1,4 milyar dolar yükselerek 54,9 milyar dolara çıktı. Swap stoku 1,5 milyar dolar azalarak 15,8 milyar dolara gerilerken, swap hariç net rezerv ise 2, milyar dolarlık yükselişle 39,1 milyar dolar oldu.

PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ’NDE BEKLENTİLER YÜKSELDİ

TCMB’nin açımlamasına göre katılımcıların cari yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 27,53 iken, bu anket döneminde yüzde 28,94 oldu. 12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 23,39 iken, bu anket döneminde yüzde 23,82 oldu. Katılımcıların cari yıl sonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentisi bir önceki anket döneminde 51,23 TL iken, bu anket döneminde 51,57 TL olmuştur.

YABANCI 396 MİLYON DOLARLIK HİSSE VE TAHVİL ALIMI YAPTI

Yabancı yatırımcı 8 Mayıs ile sona eren haftada 214,5 milyon dolarlık hisse senedi ve 181,7 milyon dolarlık tahvil aldı. 34,1 milyon dolarlık ÖST sattı. Yurt dışında yerleşik kişilerin 30 Nisan haftasında 43 milyar 625,2 milyon dolar olan hisse senedi stoku, 45 milyar 832,2 milyon dolara yükseldi. DİBS stoku 15 milyar 41,2 milyon dolardan 15 milyar 273,3 milyon dolara çıktı.

KKM 35 MİLYON TL ERİME İLE 1 MİLYAR 360 MİLYONA GERİLEDİ

- KKM bakiyesi geçen hafta 35 milyon lira azalarak 1 milyar 360 milyon liraya düştü.

- Bankacılık sektörü toplam kredi hacmi 8 Mayıs itibarıyla 76 milyar 141 milyon lira artarak 25 trilyon 630 milyar 646 milyon liraya çıktı.

- Toplam mevduat bankalar arası dahil 80 milyar 172 milyon lira azalarak 29 trilyon 88 milyar 93 milyon liraya geriledi.

GÜMÜŞ FİYATLARINDA GÜNLÜK KAYIP %10’A YAKLAŞTI

Küresel emtia piyasalarında gümüşün spot ons fiyatı, bugün son dönemin en keskin düşüşlerinden birini yaşayarak %8,5’in üzerinde değer kaybetti. Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen enflasyon verilerinin faiz beklentilerini değiştirmesi ve doların küresel ölçekte güç kazanması, kıymetli maden üzerinde yoğun bir satış baskısı oluşturdu. (Investing.com)

BITCOIN 80 BİN DOLAR EŞİĞİNDE SIKIŞTI

Bitcoin, Mayıs ortasına gelinirlen iki farklı piyasa hikâyesini birlikte fiyatlıyor. Bir tarafta spot Bitcoin ETF’lerine yeniden hızlanan kurumsal girişler var. Diğer tarafta ise ABD enflasyon verilerinin yeniden rahatsız edici bir tablo sunması, tahvil getirilerinin yükselmesi ve Fed’in faiz indirimleri konusunda elinin zayıflaması fiyatı baskılayan faktörler olarak duruyor. Son haftalarda 70 bin dolar altından toparlanıp yeniden 80 bin dolar bandına taşınan Bitcoin ABD enflasyon verisi ile 80 bin dolar çevresinde zorlanıyor. (Investing.com)

DOLAR, SON İKİ AYIN ZİRVESİNDE

Dolar, enerji fiyatlarındaki artış ve lojistik aksamaların enflasyonist baskıları tetiklemesiyle Cuma günü değer kazanarak son iki aydan uzun sürenin en büyük haftalık kazancına ulaştı. ABD para birimi, Federal Rezerv’in (Fed) bu yıl faiz artırımına gideceğine yönelik güçlenen öngörülerle haftalık bazda %1’den fazla yükseliş kaydetti. Doların diğer büyük para birimleri karşısındaki gücünü ölçen endeks, sepet bazında 98,98 seviyesine tırmanarak son iki haftanın en yüksek noktasına ulaştı. (Investing.com)

NYT: ABD VE İSRAİL, İRAN’A YENİ SALDIRI İÇİN HAZIRLIK YAPIYOR

ABD ve İsrail’in, İran’a yönelik olası yeni saldırılar için yoğun hazırlık yürüttüğü iddia edildi. Haberde, tarafların “gelecek hafta gibi bir tarihte” yeniden askeri operasyon başlatma ihtimalini değerlendirdiği, seçenekler arasında İran’ın askeri ve nükleer altyapısına yönelik bombardıman ile özel harekât operasyonlarının bulunduğu öne sürüldü.

HAFTANIN TAKVİMİ

Tüketici güven endeksi

İşgücü istatistikleri

Özel sektörün dış kredileri

Konut fiyat endeksi

Merkezi yönetim borç stoku istatistikleri

Kısa vadeli dış borç istatistikleri

Dış ticaret istatistikleri

ABD tarım dışı istihdam verisi

ABD petrol stokları verisi

AB tüketici fiyat endeksi ve çekirdek TÜFE