Kısal Dalga - ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden diplomatik ve askeri gerilim, yeni açıklamalar ve sahadaki gelişmelerle sürüyor. Washington yönetimi bir yandan İran’la yürütülen görüşmelerden gelecek yanıtı beklerken, diğer yandan Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik politikalarına ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Tahran yönetimi ise yabancı bir petrol tankerine el koyduğunu duyurarak bölgede tansiyonu artıran yeni bir adım attı.
ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla daha önce gündeme getirilen ve bir dönem uygulanan 'Özgürlük Projesi'nin yeniden devreye sokulmasına ihtiyaç olmadığını düşündüğünü söyledi.
Trump, söz konusu planın yeniden uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin soruya, “Sanmıyorum. Elimizde başka seçenekler var” yanıtını verdi. Pakistan’ın da bu adımın yeniden atılmaması yönünde talepte bulunduğunu belirten Trump, “Özgürlük Projesi iyi bir projeydi ancak bizim başka seçeneklerimiz var” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, bölgedeki gelişmelerin farklı bir noktaya evrilmesi halinde planın yeniden gündeme alınabileceğinin sinyalini verdi. Trump, “İşler yolunda gitmezse yeniden Özgürlük Projesi’ne dönebiliriz. O zaman sadece Özgürlük Projesi değil, ilave başka adımlar da olur” dedi.
Hürmüz Boğazı merkezde
Dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı uzun süredir ABD ile İran arasında yaşanan gerilimlerin merkezinde yer alıyor. Washington yönetimi geçmiş yıllarda bölgede ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası deniz güvenliği girişimlerini gündeme taşımış, İran ise bu adımları bölgesel baskı politikası olarak değerlendirmişti.
Trump’ın açıklamaları, ABD’nin bölgede doğrudan askeri görünürlüğünü azaltırken farklı güvenlik yöntemleri üzerinde çalıştığı yönündeki yorumlara yol açtı. Ancak Beyaz Saray cephesinden söz konusu alternatiflerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Trump ayrıca İran’la sürdürülen görüşme trafiğine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Sürecin iyi ilerlediğini savunan ABD Başkanı, Tahran’dan kısa süre içinde geri dönüş beklediklerini belirtti. İran’ın müzakere sürecini bilinçli şekilde yavaşlattığı yönündeki iddialara ilişkin ise “Bunu yakında öğreneceğiz” ifadelerini kullandı.
"İran’dan yanıt bekliyoruz"
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İtalya ziyareti sırasında yaptığı açıklamalarda İran’la yürütülen diplomatik temaslara değindi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Roma’da bir araya gelen Rubio, gazetecilere yaptığı açıklamada İran’a sunulan anlaşma teklifine ilişkin yanıt beklediklerini ifade etti.
İran’dan petrol tankerine operasyon
ABD’den gelen açıklamaların ardından İran’dan da dikkat çeken bir hamle geldi. İran ordusunun yabancı bir petrol tankerine müdahale ederek gemiye el koyduğu bildirildi.
İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre, İran Deniz Kuvvetleri’ne bağlı deniz komandoları “Ocean Koi” adlı petrol tankerine yönelik bir operasyon düzenledi. Açıklamada, söz konusu tankerin “bölgesel koşulları kötüye kullanarak İran’ın petrol ihracatına zarar vermeye çalıştığı” öne sürüldü.
İranlı yetkililer, operasyonun ardından tankerin ülkenin güney kıyılarına çekildiğini duyurdu. Müdahalenin tam olarak hangi bölgede gerçekleştiğine ilişkin resmi bilgi paylaşılmadı.
İran medyasında yayımlanan görüntülerde gece saatlerinde hareket eden sürat teknelerindeki komandoların tankere yaklaşarak gemiye çıktığı görüldü. Operasyonun ardından gemi mürettebatına ilişkin ayrıntılar paylaşılmazken, olayın uluslararası deniz taşımacılığı açısından yeni bir gerilim başlığı oluşturabileceği değerlendiriliyor.