HASAN AYDIN | Bir yanda Oxford ve Cambridge’le yarışan milyonluk öğrenim ücretleri, diğer yanda iş güvencesinden yoksun bırakılan ve yüzlercesi kapının önüne konulan akademisyenler… Kamu hizmeti sunmak üzere kurulan vakıf üniversiteleri, bilimin değil bilançonun belirleyici olduğu yapılara mı dönüşüyor?
ALİN OZİNİAN | Ermenistan ile Azerbaycan arasında hazırlanan barış anlaşmasının 8 Ağustos 2025’te Washington’da paraflanmasının birinci yıldönümü yaklaşırken, süreci yalnızca iki eski düşmanın uzlaşması olarak okumak artık yetersiz kalıyor. Barış artık mümkün görünüyor. Belirsiz olan, bunun iki egemen devlet arasında kalıcı bir ilişkiye mi dönüşeceği, yoksa Bakü’nün elindeki anayasa kozu nedeniyle uzun süre geçici ve koşullu bir barış olarak mı kalacağıdır.
YAĞMUR KARAGÖZ | Barbara Streidl, sadece yüz sayfada can sıkıntısı gibi bazıları için “çok sıkıcı” olan bir konuyu nefis bir anlatıma çevirmiş. Son derece akıcı, düşündürücü ve keyifle okunan kısa ama etkileyici bir eser.
İLKE ATİK TAŞKIRAN | Herkes için farklı gerçeklerin üretildiği bir dünyada yalnızca tüketici deneyimi değişmez. Toplumun ortak zemini de sessizce çözülür. Ortak zeminin çözüldüğü yerde yalnızca fiyatlar değil, itiraz etme hakkımız ve birlikte hareket edebilme kapasitemiz de giderek zayıflar.
SEDAT BOZKURT | CHP henüz başını kaldırabilmiş değil ittifak arayışları için. Yeni Parti’nin tezi CHP yönetimindeyken tasarladıkları gibi devam ediyor. İlk turda çok aday çıkar, 2’nci tura CHP’nin adayı kalır ve toptan muhalefetin oylarını alarak seçimi kazanır. CHP ile Yeni Parti arasında bölünen her bir oy Cumhur İttifakı'na milletvekilliği seçiminde milletvekilliği, yerel seçimlerde belediye başkanlığı kazandıracaktır. AKP’de bunun da hesabı yapılıyor.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ | YENİ Parti ideolojik bir konumlanma yapmadı. Öyle bir derdi yok. Merkezde yer alan “yeni” anlayışla siyaset yapacağı söylenen bir parti oluşturmak istiyor Özgür Özel ve ekibi. Gençleri kucaklamayı hedefliyor. Emek-sermaye çelişkisinden beslenen, ideolojik duruşu olan bir sol parti değil YENİ Parti. Güncel sorunlara çözüm getirmeyi vaat eden bir parti. Ekonomik sıkıntının ağırlığını en çok hisseden emekliler, asgari ücretliler ve işsiz gençleri hedefliyor.
BAHAR AKPINAR | Bugün Türkiye’de bunu farklı isimler üzerinden çok kereler kuruyoruz. Farkında olmadan etkileniyor, değişip dönüşüyoruz. Hiç bahsedilmeyen bir yas eşlik ediyor hayatın akışına. Olmadık yerden bir çan sesi yükseliyor. Tıpkı Pärt’ın Britten’a bıraktığı, sessizlikte bile duyulan o ilk nota gibi bir ses yayılıyor. Birbirimize itiraf etmesek de hepimiz duyuyoruz.
İLKE ATİK TAŞKIRAN | Teknolojinin tarihi çoğu zaman icatların hikâyesi olarak anlatılır. Oysa belki de biraz da yetişmeye çalışan bilimin hikâyesidir. Çünkü bazı teknolojiler, etkileri tam anlaşılmadan hayatımıza yerleşir; onları anlamaya çalıştığımızda ise çoktan gündelik alışkanlıklarımızın bir parçası olmuşlardır.
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN | Bir saatin durması yalnızca akreple yelkovanın susması değildir. Bazen bir ailenin hatırası, bazen bir kentin zamanı, bazen de bir ustanın ömrü durur. Kavaklıdere'deki küçük dükkânda Zühtü Usta yetmiş yıldır yalnızca saatleri değil, insanların zamana emanet ettiği hatıraları da onarıyor.
SEDAT BOZKURT | Yeni Parti meselesi bu sıkıntıya ne kadar çare olur, bundan da çok emin değilim. Ama yeni parti belki şu işe yarayacak; ganimet paylaşılır gibi yapılan milletvekili listeleri ile belirlenen belediye başkanlıklarında artık parti oligarşilerinin eli rahat olmayacak.
ALİN OZİNİAN | Kaptana âşıksan seyri bütünüyle anlamaya ihtiyaç duymazsın. Sahip olduklarınla değil, vazgeçtiklerinle kendine yeni bir ben kurarsın. Önce pusulalarını, haritalarını ve varacağın limanların hayalini, sonra yolcu olmayı, en sonunda da hepsini terk ettiğini bilmeyi terk edersin.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ | Özgür Özel, Ecevit gibi bağımsız bir siyasi hareketle yeni bir yolculuğa çıkıyor. Gençliği, dinamizmi, halkla ilişkileri, hitabeti ona avantaj sağlıyor. "CHP'den ayrılanlar iflah olmaz" telkini, siyaset sahnesinde sürümde olan meşhur yalanlardan biridir.
HASAN AYDIN | Üniversite tercihi yalnızca bir okul seçimi değil; gelecekteki mesleğin, ekonomik yaşamın ve toplumsal statünün belirlenmesinde etkili olacak stratejik bir yaşam kararıdır. Eşit koşullara sahip olmayan bir eğitim sistemi ayrıcalığı öne çıkartırken; istihdam planlamasından yoksun bir yükseköğretim sistemi ise diplomalı işsizleri üretir.
İstanbul ve lakerda ilişkisine dair en eski metin Statius’un “Bizanslılar lakerdaya tapar” veya “Byzantion lakerda kokar” dizesinin de yer aldığı Silvae adlı eseridir.
HASAN AYDIN |Bir üniversitenin gerçek değeri; yürüttüğü araştırma projeleri, aldığı patentler, uluslararası bilimsel yayınları, bu yayınlara yapılan atıflar, doktora programlarının niteliği ve dünya üniversiteleriyle geliştirdiği iş birliktelikleriyle ölçülmektedir. Dolayısıyla yükseköğretimde temel amaç, yalnızca kontenjanları artırmak değil, bilimsel kaliteyi yükseltmek olmalıdır.
AYŞE YILDIRIM | Gürsel Tekin bu MASAK raporunu nasıl elde etti, nerede gördü? Kendi ellerinde bir belge vardı da onu mu adli makamlara verdiler? Eğer bir belge ve bilgi varsa, neden kamuoyuna açıklamıyorlar da toptancı bir anlayışla herkesi karalayıp hedef gösteriyorlar? Neyi bekliyorlar?
AYŞE YILDIRIM | Türkiye yeni bir çözüm sürecinde ve Ceylanpınar'a ilişkin yeni bir gelişme ortaya çıktı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, "bir örgüt mensubunun itirafına" dayanarak söz konusu olaya ilişkin dosyayı Şanlıurfa'dan istedi.
HASAN AYDIN | Diplomalı işsizlerin sayısı artmakta, gençler yıllarca eğitim almalarına rağmen, asıl mesleklerini yapamamakta ve ya alanları dışında düşük ücretli işlerde zor koşullarda çalışmak zorunda kalmaktadır. YKS sonuçlarının ardından başlayan tercih süreci, üniversite bölümlerini seçmenin, dışında Türkiye deki eğitim politikalarının, yükseköğretim planlamasının ve istihdam stratejilerinin yeniden sorgulanmasına işaret etmektedir.
İLKE ATİK TAŞKIRAN | Dijital çağın en sofistike hamlesi, yalnızca davranışlarımızı yönlendirmek değil; o davranışların sorumluluğunu da bize geri vermek. Algoritmalar artık sadece neyi göreceğimizi belirlemiyor; o seçimin hikâyesini de yeniden yazıyor. Böylece dikkat ekonomisinin yapısal sorunları görünmezleşirken, bireysel tercihlerimiz daha görünür hâle geliyor.
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Atatürk Orman Çiftliği sınırları içerisindeki yaklaşık 21 hektarlık alanı “Kamu Hizmet Alanı” ve “Resmî Kurum Alanı”na dönüştüren imar planlarını askıya çıkardı. Milli Eğitim Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına tahsis edilen arazide yaklaşık 200 bin metrekarelik yapılaşmanın önünün açılabileceği belirtilirken, Ankara Büyükşehir Belediyesi planlara AOÇ Kanunu’na aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz etti.
YAVUZ HALAT | Mesele, Özgür Özel’in “kongreler dönemi” ya da ona benzer bir yolu seçip seçmeyeceği değildir. Mesele, CHP’nin içindeki ve dışındaki demokrat, solcu muhalefetin ya halkı karar süreçlerinin gerçek öznesi hâline getirecek yeni bir örgütlenme kurması ya da aynı araçlarla aynı yenilgileri yaşamaya devam etmesidir.
ALİN OZİNİAN | Gözlerimi kapatıp Bozcaada’nın eski hâlini yeniden hissetmeye çalışıyorum bazen. Birkaç dakikanın içine tulumbanın sesi, babama tuttuğum küçük aynadaki yüzüm, krem rengi espadriller, kaybolmuş bir dünya ve artık geri dönemeyeceğim bir yaş yeniden sığıyor. Bize nefes sayısı önceden belirlenmiş bir ömür veriliyor ama bir anın içine ne kadar hayat ne kadar anı ne kadar anlam ve ne kadar sevgi koyabileceğimizi bize bırakıyorlar.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ | Kılıçdaroğlu “Genel Başkan” görünümlü bir kayyumdur. Seçilmiş genel başkanı koltuğundan edip o makama yargı yoluyla oturmayı içine sindirebildiği için CHP tabanında büyük bir nefret dalgasının muhatabıdır. O yüzden halkın arasında dolaşmak yerine televizyonlarda konuşmayı tercih ediyor. Oradan bir çıkış yolu bulmaya çalışıyor. Ama CHP kitlesinin eğitim ve siyasal bilinç seviyesi yüksek. Herkes ne yapılmak istendiğini biliyor!
BAHAR AKPINAR | Devletler, tarihleri boyunca yalnızca kurumlar ve sınırlar inşa etmez, bir semboller dünyası da oluşturur. Bayraklar, marşlar, askeri gelenekler, tarihi figürler, mimari, müzik… Bunların hiçbiri yalnızca geçmişe ait değildir. Devletler bu semboller üzerinden hafızalarını kurarlar. Düzenledikleri törenler ise bu hafızanın hangi parçalarının sahneye çıkarılacağına karar verilen performanslardır. Geçmişi aynen yeniden üretmezler.
SEDAT BOZKURT| Erdoğan’ın planı işlerse seçimler sonrası oluşacak parlamentoda yeni anayasa yapmanın da ortaya çıkacak ittifak modelleri nedeniyle çok kolay olmayacağını ön görebiliriz. Hem MHP’ye hem de DEM’e ihtiyaç duyulursa, mesela “vatandaşlık” tanımı ve “ana dil” mesellerinde görüşmeler başlamadan tıkanabilir.
ÖZGE MUMCU AYBARS - Siyasal gündemin büyük ölçüde sosyal medya üzerinden şekillendiği, gazetecilerin ve kamusal kişilerin koordineli kampanyaların hedefi hâline gelebildiği bir ortamda, X’in sahiplik yapısı ve algoritması da bu düzeni besliyor.
HASAN AYDIN - Özel sektör öğretmenlerinin ve mülakat mağduru öğretmenlerin talep ve sorunlarının, çıkarılacak yasalar ve yönetmeliklerle çözümü için vakit geçirilmeden harekete geçilmelidir.
İLKE ATİK TAŞKIRAN - Dijital ekonominin en büyük başarısı, işvereni ortadan kaldırmak değil; işverenin üstlenmesi gereken riskleri, çalışanın girişimcilik hikâyesi gibi pazarlayabilmek olmuştur.
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN | Uğurlu Apartmanı ve onun gölgesindeki barış, unutturulmak istenen o çok kültürlü, güvenli ve şefkatli Ankara’yı yarına taşıyabildiği ölçüde hepimize uğurlu gelecek vaadedecektir. Ve insanlar mekânların hikâyelerine sahip çıktıkça, evler birer 'bekleme salonu' olmaktan kurtarılacak yeniden kök salınan gerçek birer 'yuva' olacaktır.
Emekli yargıç Dr. Orhan Gazi Ertekin, İngiliz Yargıç Jeremy Johnson’a açık bir mektup yazarak seslendi. Ertekin, Filton 4 davasında dört Palestine Action (Filistin için Eylem) aktivistinin mala zarar verme suçlarının “terörizm bağlantılı” sayılmasının, yalnızca sanıkların değil, Birleşik Krallık’taki bütün yurttaşların hak ve özgürlüklerini tehdit eden bir kapı açtığını ifade etti.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ |Kanada, 3 yıl önce Kahramanmaraş merkezli 11 ili kapsayan büyük depremden sonra, Türkiye’den gelecek göçmenlere kapıyı açtı ve 3 yıl boyunca oturma ve çalışma izni verdi. Bu izin üzerine seçilerek alınan yaklaşık 20 bin Türk Kanada’nın çeşitli şehirlerine gitti. Kanada Hükümeti Türklerin geri gönderilmesine karar verdi. Gerekçesi ne biliyor musunuz? “Deprem konutları yapıldı, artık geri dönebilirsiniz…”
ALİN OZİNİAN | Bir yerden bir yere gittiğini sanarak geçer hayat; kıtalar, şehirler, evler, yüzler, diller değişir ama bir an gelir ve insan bu gidişlerin ortasında aynı eşiğin önünde beklediğini fark eder. Bu dünya, ne kadar gitsen de varamayacağın yerdir çünkü.
SEDAT BOZKURT | Damatların aniden sessizliğe bürünmesi çok fazla dikkat çekmedi. Adları politik gelecek için ziyadesiyle tartışılmaya başlayınca devreye giren ‘otorite’ gereken uyarıyı yaptı. Bu uyarı Erdoğan varken ya da sonrasında bizzat onun kurgulayacağı plana göre kesinlikle Bilal Erdoğan’ın olacağı ve herkesin de bunu kabulleneceğine ilişkindi. Bu başarılı olmuş.
HASAN AYDIN |994 bin 358 öğrencinin katıldığı LGS merkezi sınav sonuçları açıklandı. Sınava katılım oranı yüzde 97,23 olarak gerçekleşti. Çoğunluğunu eşit koşullarda iyi bir eğitim almayan öğrencilerin katıldığı bu sınavda, akademik başarısı yüksek olan fen, Anadolu ve sosyal bilimler liseleri ve proje okullarına açılan öğrenci kontenjanı düşüşü bu yıl da devam etti. Yüzdelik dilimleri etkileyecek düşük sayıdaki kontenjanlarla binlerce öğrenci baştan itibaren bu sınavın kaybedeni oldu.
İLKE ATİK TAŞKIRAN - Her seferinde zararın ortaya çıkmasını bekleyen bir denetim anlayışıyla, yapay zekâ gibi baş döndürücü hızda gelişen bir teknolojiyi gerçekten yönetebileceğimizi düşünüyor muyuz?
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN - Barcelona Deklarasyonu, “Her konut tipolojisi, bir sonraki sıcak hava dalgasından kimin sağ çıkacağına ilişkin bir istatistiktir. Her yapı izi ise başka bir türden alınan ya da ona bırakılan bir toprak parçasıdır” ifadesi ile geleceğin mekân politikası açısından önemli bir eşik oluşturuyor.
ALİN OZİNİAN |İnsanın yetişkin hâliyle çocuk olmasına benziyordu delilik. Her delinin içinde hâlâ yaşatabildiği bir çocuk vardı gibi geliyordu bana. Lawrence Durrell de sanırım böyle düşünmüş; “Hepimiz deli olarak doğarız. Sonra ahlak ediniriz; durgunlaşıp aptallaşır ve mutsuz oluruz. Sonra da ölürüz,” demişti.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ│Hisseler değer kazanıyor diye vatandaş borsaya hücum etmiyor. Daha önce 8 milyon 300 bine ulaşan borsa yatırımcı sayısı, hala 6 milyonlu rakamlarda seyrediyor. Çünkü soyup soğana çevrilen küçük yatırımcı borsaya küstü ve hisselerin değeri artsa da geri dönmüyor. Dönmeye korkuyor. Büyüklerin küçük portföyleri yutmasından korkuyor. Testere hareketleriyle doğranmaktan korkuyor. Zenginlik hayali kurarken elindeki 3 kuruşu da kaybetmekten korkuyor.
HASAN AYDIN |TÜİK, günlerdir tartışılan Haziran ayı enflasyon verilerini 3 Temmuz’da açıkladı. TÜİK verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık 32.11, aylık ise yüzde 0,99 oranında arttı. Bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) ise aynı dönem için yıllık enflasyonu yüzde 51,49, Haziran ayı enflasyonunu ise yüzde 1,94 olarak açıkladı. Böylece TÜİK ile ENAG arasında uzun süredir devam eden enflasyon verisi makası kapanmadı, aksine tartışmalar yeniden alevlendi.
BAHAR AKPINAR|Deniz Göktaş tutuklandı. Böylece hangi görüşten olduğu fark etmeksizin bir bekleyiş de sonuçlandı. Zira gösterisi sosyal medyaya düşer düşmez fısıltılar aynı cümleyi tekrarlıyordu: “Acaba ne zaman gözaltına alınacak?”
İLKE ATİK TAŞKIRAN l Bundan sonra karar yine seçmenin olacak. Ancak bu kez seçmen, gerçeği unutarak değil; görmezden gelerek değil; gerçeği göre göre, hatırlaya hatırlaya karar verecek. Çünkü yapay zekâ çağında söz de uçmayacak, yazı da.
ALİN OZİNİAN | Can sıkıntıları, zamanı dolduramadığımızda değil, anlamlar yetmediğinde çöküyordu. Ruhun bize gönderdiği bu sade ama ısrarlı daveti duyabildiğimizde ise yeni bir yol açılıyordu. Gürültüler, meşguliyetler ve telaşlarla kendimizi örtmediğimiz zaman, canın zarif sesi o tuhaf boşlukta duyulur oluyordu.
MEHMET ÇETİNGÜLEÇ | Son 5 yıllık performansa baktığınızda, 3 büyük kulübün diğer tüm sektörlerin altında kaldığını görebilirsiniz. Bu hisselerin kendine gelebilmesi için bedelli sermaye artışlarının SPK tarafından frenlenmesi gerekir. Kulüpler hisselerden para kazanmak istiyorsa, vatandaşı soymak yerine değerini artırma yoluna gitmeli... Yani vurgun bitmeli!
ALİN OZİNİAN l Azerbaycan, barış anlaşması için Ermenistan’dan Anayasa’sındaki Bağımsızlık Bildirgesi atfını kaldırmasını istiyor. Peki tartışmalı atıf gerçekten Azerbaycan’a yönelmiş bir toprak talebi mi? Bir ülkenin başka bir ülkenin toprağına yönelip yönelemeyeceğini anayasal imalar mı belirliyor, yoksa sert güç kapasitesi mi?
ÖZGE MUMCU AYBARS | Pedro Sánchez Türkiye’de “Avrupa’nın vicdanı” olarak görülürken, kendi ülkesinde eşi ve yakın çevresi üzerinden büyüyen soruşturmalarla sıkışıyor. İspanya’daki bu tablo, hukukun siyaseti dizayn etmek için kullanıldığı “lawfare” tartışmasını Türkiye’den bakınca daha da tanıdık hale getiriyor.
CENGİZ ERDİNÇ | İBB yöneticisi Erhan Karaal’ın kaçırılması, organize suçun geçirdiği hızlı dönüşümün yeni ve tehlikeli bir aşamasına işaret ediyor. Karaal, fidye için kaçırıldı ve tesadüfen hayatta kaldı. Organize suçun beş-altı yılda geçirdiği hızlı evrim çeteleri artan ihtiyaçları için fidyeye yöneltebilir mi?
İLKE ATİK TAŞKIRAN l Bugün genç neslin teslim olduğu mecra, eleştirip uzaklaştığı sistemden daha şeffaf, daha hesap verebilir ya da daha özgür değil. Aksine daha sessiz, daha itaatkâr ve daha küresel bir editöre teslimiyet sağlıyor. İnsan, susturulduğunu bildiğinde direnebilir; ama konuşabildiğini sandığında…
TEZCAN KARAKUŞ CANDAN | Cebeci Ortaokulu Cumhuriyet aydınlarının, sanatçılarının ve siyasetçilerinin koridorlarında koşturduğu, bahçesinde oyunlar oynayıp sınıflarında yan yana oturduğu bir hafıza mekânı. Türkiye’nin toplumsal belleğini şekillendiren muazzam bir insan varlığının da çıkış noktası burası. Koridorlarında Yıldız Kenter, Nurhan Damcıoğlu ve Cihan Ünal’ın sesleri yankılanmış; dünyaca ünlü tenor Bülent Bezdüz ilk düşlerini burada kurmuş.