Kısa Dalga - ABD ile İran arasındaki nükleer görüşmelerin ilk turu 6 Şubat’ta Umman’da, ikinci turu da 18 Şubat’ta Cenevre’de yapılmıştı. Taraflar bugün Cenevre’de üçüncü kez bir araya gelecek.
Müzakerelerde İran'ı Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve beraberindeki heyet temsil ederken, ABD’yi Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil ediyor. İran ile ABD arasında yapılacak görüşmelerde, İran’ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği başlıkları öne çıkıyor, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin konuların masada olması bekleniyor.
ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, görüşme öncesi yaptığı açıklamada, İran ile yapılacak bir nükleer mutabakatın “süresiz olması gerektiğini” söyledi.
Trump da yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, "Benim tercihim bu sorunu diplomasi yoluyla çözmektir. Ancak kesin olan bir şey var ki dünyanın bir numaralı terör destekçisi olan bu ülkenin nükleer silaha sahip olmasına asla izin vermeyeceğim. Bunun olmasına izin veremeyiz" demişti.
“Tüm seçenekler masada”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Cenevre'ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, hem savaş hem de barış seçeneğine tamamen hazır olduklarını vurgulayarak, şöyle konuştu:
“Nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkımızdan vazgeçmeye hazır değiliz. Bu bizim tutumumuz ve istediğimiz şeydir. Bu nedenle Cenevre’de üzerinde uzlaşılmış, adil ve dengeli bir çözüme ulaşma imkanı bulunduğuna inanıyorum.”
İran resmi haber ajansı IRNA’nın haberine göre, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “Bu süreç Cenevre'de Dışişleri Bakanı'nın (Arakçi) katılımıyla devam edecek. Hükümet olarak, Devrim Rehberi'nin (Hamaney) yönlendirmesi ve talimatları doğrultusunda müzakere sürecini yönlendirmeye ve 'ne savaş ne de barış' şeklindeki yıpratıcı durumun üstesinden gelecek şekilde yönetmeye çalıştık. Müzakere süreci istenen sonucu verirse, önümüzdeki engelleri kaldırmak ve ülkenin kalkınma sürecini daha hızlı ve kolay bir şekilde ilerletmek şüphesiz mümkün olacaktır” diye konuştu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, “Amerikalılara açık ve net bir şekilde söylüyoruz; tüm seçenekler masada. Hem onurlu diplomasi hem de pişman edici bir savunma” ifadesini kullandı.
İddia: İran uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 3,6'ya düşürmeyi teklif edecek
İsrail devlet televizyonu KAN'ın, müzakereler hakkında bilgi sahibi bir Arap diplomata dayandırdığı haberinde, İran'ın uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 3,6'ya düşürmeyi teklif edeceği öne sürüldü.
Habere göre, İran'ın teklifine vakıf olan Arap diplomat, Tahran'ın 2015'teki nükleer anlaşmada kararlaştırılan seviyeye benzer şekilde uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 60'tan yüzde 3,5'ta düşürmeyi teklif edeceğini aktardı.
ABD basınındaki haberlere göre; masadaki hedefler arasında İran Devrim Muhafızları’nın karargahı, nükleer tesisler ve balistik füze altyapısı var. Olası saldırının iki aşamalı olabileceği iddia ediliyor.
Ne olmuştu?
İsrail ve ABD arasındaki nükleer müzakereler, Haziran 2025'te ABD’nin İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğramıştı. Bölge ülkelerinin girişimleriyle görüşmeler yeniden başlarken, taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Görüşmeler 18 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını istiyor.