Kısa Dalga - ABD yönetimi, Almanya’da konuşlu 5 bin askeri geri çekme kararı aldı. Bu adım, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in “ABD İran karşısında küçük düşürülüyor” sözlerinin ardından geldi. Washington ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonlara destek vermeyen İtalya ve İspanya’yı da hedef aldı.
Pentagon: Süreç 6-12 ayda tamamlanacak
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), çekilmenin 6 ila 12 ay içinde tamamlanacağını açıkladı. İsmi açıklanmayan üst düzey bir Pentagon yetkilisi, Almanya’dan gelen son açıklamaların “uygunsuz ve faydasız” olduğunu belirterek, “Başkan bu verimsiz söylemlere haklı bir şekilde tepki veriyor” dedi.
Plan kapsamında Almanya’daki bir tugay muharebe timi geri çekilecek, ayrıca daha önce konuşlandırılması planlanan uzun menzilli ateş gücü birliği de artık gönderilmeyecek.
ABD–Avrupa hattında çatlak büyüyor
ABD ile Avrupa arasındaki gerilim, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı sonrası belirgin biçimde tırmandı. Birçok Avrupa ülkesi, bu savaşa doğrudan destek vermekten kaçınırken, özellikle uluslararası hukuk vurgusu öne çıktı. İspanya ve İtalya gibi ülkelerin üslerin kullanımına sınırlama getirmesi ve siyasi düzeyde mesafe koyması, transatlantik ittifakta görüş ayrılıklarını derinleştirdi. Uzmanlara göre bu tablo, Soğuk Savaş sonrası dönemin en ciddi görüş ayrılıklarından birine işaret ediyor; “tarihi ittifakta çatırdama mı var?” sorusu artık daha yüksek sesle dile getiriliyor.
Almanya, ABD’nin Avrupa’daki en büyük üssü
Almanya, yaklaşık 35 bin aktif görevli Amerikan askeriyle ABD’nin Avrupa’daki en büyük askeri konuşlanma noktası olmayı sürdürüyor. Ülke aynı zamanda önemli bir eğitim ve lojistik merkez işlevi görüyor.
Ancak İran savaşı üzerinden büyüyen gerilim, Washington ile NATO müttefikleri arasındaki çatlağı derinleştirdi.
Trump’tan İtalya ve İspanya’ya tehdit
Trump, İtalya ve İspanya’nın Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonlara destek vermemesini sert sözlerle eleştirdi. İki ülkeden asker çekmeyi değerlendirip değerlendirmeyeceği sorusuna “Muhtemelen… Neden olmasın? İtalya bize hiç yardımcı olmadı, İspanya ise korkunçtu, gerçekten korkunç” yanıtını verdi.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ise ülkesinin tutumunu “Müttefiklerle tam iş birliği, ancak her zaman uluslararası hukuk çerçevesinde” sözleriyle savundu.
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise Trump’ın suçlamalarını reddederek, Roma’nın özellikle deniz güvenliği konusunda ABD’ye destek verdiğini söyledi.
Avrupa’da 68 bin ABD askeri var
ABD verilerine göre 2025 sonu itibarıyla Avrupa’daki Amerikan üslerinde yaklaşık 68 bin aktif görevli asker bulunuyor. İtalya’da 13 bin, İspanya’da ise yaklaşık 3.800 asker görev yapıyor.
Uzmanlara göre Avrupa’daki ABD üsleri, Irak, Afganistan ve son olarak İran’daki operasyonlar için kritik ileri konuşlanma ve lojistik merkezleri olarak işlev görüyor.
ABD içinden de eleştiri var
Cumhuriyetçi Kongre üyesi Don Bacon, Trump’ın NATO müttefiklerine yönelik söylemlerini eleştirerek, “Almanya’daki iki büyük hava üssü bize üç kıtaya erişim sağlıyor. Kendi ayağımıza kurşun sıkıyoruz” dedi.
ABD Kongresi de geçen yıl kabul ettiği bir savunma yasasıyla, Avrupa’daki asker sayısının 76 binin altına düşürülmesini sınırlayan düzenlemeler getirmişti.
İtalya ve İspanya ile gerilim derinleşiyor
İtalya, Mart ayında ABD’nin Sicilya’daki Sigonella üssünü silah taşıyan uçuşlar için kullanma talebini reddetmişti. Roma ile Washington arasındaki gerilim, Başbakan Giorgia Meloni’nin Trump’ın İran savaşı nedeniyle Papa’ya yönelik eleştirilerine karşı çıkmasıyla daha da arttı.
İspanya ise ABD’nin İran’a yönelik saldırılar için ortak üsleri kullanmasına izin vermeyen en sert Avrupa Birliği ülkelerinden biri oldu.
NATO’dan çekilme tartışması
Trump, 1 Nisan’da yaptığı açıklamada Avrupa’nın İran savaşına katılmaması nedeniyle ABD’nin NATO’dan çekilmesini “kesinlikle değerlendirdiğini” söylemişti. Ancak 2024’te çıkarılan yasa, bir başkanın NATO’dan çekilmesini Senato’nun üçte iki çoğunluğu veya Kongre onayı olmadan mümkün kılmıyor.
Analistler, büyük çaplı bir asker çekilmesinin ABD’nin küresel askeri kapasitesini zayıflatacağı ve milyarlarca dolara mal olacağı görüşünde.