Kısa Dalga - İran'ın yarı resmi haber ajansı Mehr Haber Ajansı'nda yayımlanan haberde, ABD ile İran arasındaki mutabakatın taslağına ilişkin detaylar aktarıldı. Buna göre, 14 maddelik taslakta, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde düşmanlıkların kalıcı ve derhal sona erdirileceği, ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama ve İran'ın egemenliğine saygı göstereceği, deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılacağı ve ABD'nin İran çevresindeki güçlerini geri çekeceği belirtiliyor.
İran'ın düzenlemeleriyle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılacağını belirtildiği taslakta, petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın finansal kaynaklarına tam erişimi, ABD ve müttefikleri tarafından en az 300 milyar dolarlık İran'ın yeniden yapılanma planlarının sunulması, nükleer konulara dahil nihai bir anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarının ve BM Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının tamamen kaldırılması için 60 günlük müzakereler, İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamındaki nükleer silah üretmeme taahhüdünü yeniden teyit edeceği taahhütleri yer alıyor.
İran'ın füze programı gündem dışında bırakıldı
Taslakta, müzakere sürecinde ABD'nin bölgedeki askeri varlığını artırmama ve yeni yaptırımlar uygulamaması, nihai müzakerelerin sürdüğü 60 günlük dönemde İran'a ait bloke edilmiş 24 milyar doların serbest bırakılması, anlaşmanın uygulanması için bir izleme mekanizmasının kurulması ve nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması taahhüt ediliyor.
Ayrıca, taslakta nihai müzakerelerin, bloke edilmiş fonların yarısının serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılmasından önce başlamayacağı; nihai anlaşmanın yalnızca zenginleştirilmiş nükleer materyalin geleceği, uranyum zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran ekonomisinin yeniden yapılandırılması konularını kapsayacağı; İran'ın füze programı ve direniş gruplarına verdiği desteğin ise kesin olarak müzakere gündemi dışında bırakıldığı belirtildi.
ABD-İran barış anlaşmasının Cenevre'de imzalanabileceği iddiası
ABD merkezli CNN International ve Bloomberg'de yer alan haberlerde, ABD ile İran arasında mutabakat zaptının imza töreninin İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılabileceği iddia edildi. Bloomberg'e konuşan üst düzey yetkililere göre, ABD ve İran, G7 liderlerinin gelecek hafta İsviçre'de bir araya gelmeye hazırlandığı sırada, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik anlaşmayı imzalamaya daha da yaklaştı. Yetkililer, söz konusu metnin nihai bir anlaşmadan ziyade bir mutabakat zaptı şeklinde olabileceğini söyledi.
CNN International'ın üç kaynağa dayandırdığı haberde ise imza töreni için Cenevre'nin en güçlü seçenek olduğu aktarıldı. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi iki kaynak, imza töreninin ABD Başkanı Donald Trump ve ABD heyetinin G7 Zirvesi için bulunacağı Fransa'ya yakınlığı nedeniyle Cenevre'de yapılmasının planlandığını ifade etti. Haberde, metne, arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan'ın katkısı nedeniyle "İslamabad Bildirisi" adının verilebileceği aktarıldı.
Ne olmuştu?
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın sağlandığını, imza törenine detayları kısa süre içinde duyurulacağını bildirmişti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise anlaşma konusunda henüz nihai sonuca ulaşılmadığını söylemişti.