Kısa Dalga - Britanya Komünist Partisi’nin X hesabından Marilyn Monroe’nun doğumunun 100. yılı dolayısıyla yapılan paylaşım, Hollywood’un en büyük ikonlarından biri olarak bilinen Monroe’nun pek bilinmeyen siyasal yönünü yeniden gündeme taşıdı.
Parti, dünyanın “Marilyn Monroe” adıyla tanıdığı Norma Jeane Mortenson’ı yalnızca bir sinema yıldızı ya da “seks sembolü” olarak değil, sınıf sömürüsü, ataerkil şiddet, ırkçılık ve McCarthy dönemi antikomünizmi karşısında konumlanmış bir figür olarak tanımladı.
Paylaşımda Monroe için “entelektüel”, “yoldaş”, “berrak zihinli sosyalist” ifadeleri kullanıldı.
“Marx okumuş, Çin Devrimi’ne hayranlık duymuş bir seks sembolü”
Britanya Komünist Partisi’nin paylaşımında en dikkat çeken bölüm, Monroe’nun Marx okuduğu ve Çin Devrimi’ne hayranlık duyduğu yönündeki vurgu oldu.
Parti, FBI dosyalarının Monroe’nun sol siyasal ilgileri nedeniyle takip edildiğini gösterdiğini belirterek, “Düzenin korktuğu şey buydu: Marx okumuş ve Çin Devrimi’ne hayranlık duymuş bir seks sembolü” ifadelerine yer verdi.
Monroe’nun FBI tarafından izlenmesi, özellikle 1950’ler ve 1960’ların başında ABD’deki McCarthyci antikomünist atmosferle bağlantılı olarak biliniyor. FBI’ın yayımlanan dosyalarında Monroe’nun sol çevrelerle ilişkileri, komünizmle bağlantılı görülen kişilerle temasları ve dönemin politik hassasiyetleri nedeniyle izlenmesi yer alıyor.
“Yoldaş Marilyn”
Britanya Komünist Partisi, paylaşımında Monroe’nun işçi sınıfı kökenine de dikkat çekti. Los Angeles’taki koruyucu aile evlerinden Radioplane mühimmat fabrikasına uzanan yaşam öyküsü, partinin metninde “proleter hayatta kalma mücadelesi”nin bir parçası olarak anlatıldı.
Monroe’nun Hollywood stüdyo sistemi tarafından metalaştırıldığı, bedeninin ve emeğinin erkek egemen kapitalist düzen tarafından sömürüldüğü vurgulandı.
Paylaşımda ayrıca Monroe’nun ırkçılık karşıtı tutumuna, Ella Fitzgerald’a destek olmak için ününü kullanmasına ve kara listeye alınmış oyun yazarı Arthur Miller’la evliliği sırasında McCarthyci baskılara karşı duruşuna da atıf yapıldı.
Britanya Komünist Partisi’nin paylaşımı
Britanya Komünist Partisi’nin X hesabından yapılan paylaşımın Türkçe çevirisi şöyle:
"Bugün, dünyanın Marilyn Monroe olarak tanıdığı kadın Norma Jeane Mortenson’ın doğumunun yüzüncü yılı. Burjuva basın, imal edilmiş bir ikonun hayaletine aval aval bakmayı sürdürürken, Britanya Komünist Partisi entelektüeli ve yoldaşı geri sahipleniyor.
Onun siyaseti montaj hattında doğdu. Los Angeles’taki koruyucu aile evlerinden Radioplane mühimmat fabrikasına uzanan yolda, Monroe’nun sınıf bilinci proleter hayatta kalma mücadelesinin hararetinde şekillendi. Kendisini yönetmeye çalışan erkekleri gölgede bırakan bir IQ’ya sahip, keskin zekâlı bir kadındı; buna rağmen asalak stüdyo sistemi tarafından alınıp satılacak, el değiştirecek bir metaya indirgenmişti.
Onu son nefesine kadar izleyen FBI dosyaları, düzenin korktuğu şeyi doğruluyor: Marx okumuş ve Çin Devrimi’ne hayranlık duymuş bir seks sembolü. O, Ella Fitzgerald için renk bariyerini yıkmak üzere platformunu kullanan militan bir ırkçılık karşıtıydı ve kara listeye alınmış oyun yazarı Arthur Miller’la evlendiğinde McCarthyci cadı avlarının korkaklığına karşı dimdik durdu.
Monroe’nun mücadelesinin sınıf sömürüsü ile ataerkil şiddetin kesişiminde yer aldığını kabul etmeliyiz. O, emeği kendi bedeni olan bir işçiydi; güzel ve sessiz olmasını talep eden bir sistem tarafından süper sömürüye maruz bırakıldı. Hayatı, sermayenin erkek bakışına karşı sürekli bir isyan eylemiydi. 100. doğum gününde bir “sarışın bomba”yı kutlamıyoruz. Sınıfının kurtuluşunun, cinsiyetinin kurtuluşundan ayrılamayacağını kavramış berrak zihinli bir sosyalisti onurlandırıyoruz.
Mutlu Yüzüncü Yıl, Yoldaş Marilyn. Mücadele sürüyor."
Hollywood ikonunun politik gölgesi
Marilyn Monroe, popüler kültürde çoğunlukla Hollywood’un yarattığı “sarışın bomba” imajıyla anılsa da, yaşamı boyunca sol çevrelerle ilişkileri, siyah sanatçılara desteği ve McCarthy dönemindeki baskılara karşı tutumuyla da tartışıldı.
Britanya Komünist Partisi’nin paylaşımı, Monroe’nun ölümünden onlarca yıl sonra hâlâ yalnızca bir sinema yıldızı olarak değil, sınıf, cinsiyet, ırkçılık ve siyasal baskı tartışmalarının kesişiminde duran bir figür olarak da hatırlandığını gösterdi.