Fotoğraf: Philip Dulian/dpa/picture alliance
Almanya açıklarında ilk kez Mart başında görülen ve o tarihten bu yana kurtarma çalışmaları yakından izlenen kambur balinanın öldüğü açıklandı.
Önceki gün Danimarka açıklarında bulunan ölü kambur balinanın, Almanya'nın kuzey kıyılarında uzun süre mahsur kalan "Timmy" lakaplı balina olduğunu doğrulandı.
Cuma günü yapılan ilk incelemede, ölü balinanın sudaki konumu nedeniyle kurtarma ekipleri tarafından "Timmy"ye takılan takip cihazı tespit edilememişti. Ancak Cumartesi günü dalgıçlar hayvanın sırt yüzgecinin fotoğrafını çekebildi.
Danimarka Çevre Koruma Ajansı'ndan Jane Hansen, AFP’ye yaptığı açıklamada, koşulların bir görevlinin balinanın sırtına hâlâ bağlı olan takip cihazını tespit edip çıkarmasına olanak sağladığını ifade etti. Hansen, "Cihazın konumu ve görünümü, bunun daha önce Almanya sularında gözlenen ve müdahale edilen balina olduğunu doğrulamakta" ifadelerini kullandı.
Danimarka yetkilileri, şu an için balinanın cesedinin kaldırılması yönünde bir plan bulunmadığını açıkladı. Cesedin yerleşimlere uzak bir bölgede bulunduğu, insan sağlığı için tehdit oluşturmadığı belirtildi.
Defalarca karaya vurmuştu
Alman basınının "Timmy" adını verdiği yaklaşık 12 metre uzunluğundaki balina ilk kez 3 Mart'ta, Mecklenburg-Vorpommern eyaletine bağlı Wismar Limanı'nda görülmüştü. Yardım ekipleri burada balinaya takılan balıkçı ağı parçalarını çıkardı.
Balina daha sonra, 23 Mart'ta daha batıda, Schleswig-Holstein eyaletinde yer alan Timmendorfer açıklarındaki bir kumsal üzerinde bulundu. Burada günler süren kurtarma çabaları sonunda iş makineleri ile bir kanal kazıldı ve dev hayvan suya yönlendirildi.
27 Mart gecesi balina kıyı bölgesinden kayboldu ancak 28 Mart'ta yeniden sığ sulara yüzerek, Walfisch Adası'nın güneyindeki Wismar Körfezi'nde bir kumsala geldi. 29 Mart'ta su seviyesi yükselince kısa bir süre ilerledi, ancak birkaç metre ötede Wismar Körfezi'nde yeniden hareketsiz kaldı.
Tartışmalı kurtarma operasyonu
Birçok başarısız denemenin ardından, yetkililer balinayı kurtarma çalışmalarından vazgeçtiklerini açıkladı. Ancak daha sonra, at sporlarından tanınan iş kadını Karin Walter-Mommert ve Mediamarkt şirketinin kurucusu Walter Gunz özel bir kurtarma operasyonunu finanse etmek için devreye girdi.
Bu girişim, bazı uzmanlar tarafından eleştirilirken operasyonun başarı şansının düşük olduğu ve hâlihazırda çok zayıflamış olan balinaya daha fazla stres yaşatacağını ifade edildi.
Mavnayla Kuzey Denizi'ne çekildi
Dört-altı yaş arasında olduğu tahmin edilen balina bu uyarılara rağmen plan kapsamında suyla dolu bir mavnaya yerleştirilip Kuzey Denizi'ne çekilerek 2 Mayıs'ta serbest bırakıldı.
Ancak bu operasyonun üzerinden çok geçmeden, 14 Mayıs'ta Danimarka’nın Anholt Adası açıklarında bir balina cesedi görüldü.
Danimarka Çevre Koruma Ajansı, "bu özel balinaya yönelik yoğun kamu ilgisini anladıklarını" belirtmekle birlikte, insanların güvenli bir mesafe koruması ve balinaya yaklaşmaması gerektiğini vurguladı.
Yetkililer, balinanın insanlara da bulaşabilen hastalıklar taşıma ihtimaline ve çürüme sürecinde büyük miktarda gaz oluştuğu için patlama riski bulunduğuna dikkat çekiyor.
Almanya'dan ne tepki geldi?
Mecklenburg-Vorpommern eyaleti Çevre Bakanı Till Backhaus, Alman kamuoyunun haftalardır ilgiyle takip ettiği balinanın kimliğinin tespit edilmesinde sağladıkları destekten dolayı Danimarka yetkililerine teşekkür etti.
Backhaus ayrıca, kendi eyaletindeki bazı deniz yaşamı uzmanlarının tavsiyelerine rağmen özel kurtarma girişimine izin verme kararının arkasında olduğunu ifade ederek balinanın hayatta kalma konusundaki "zayıf şansını değerlendirememiş olmasının üzücü olduğunu" ifade etti.
"Bir hayat söz konusu olduğunda en küçük ihtimali bile değerlendirmek bana tamamen insani geliyor. Bunu eleştirmek isteyenler eleştirebilir" diyen Backhaus, daha önce tartışmalı operasyonunun balinayı "kurtardığını" söylemişti.
Uzmanlar "rahat bırakalım" demişti
Uzmanlar ise, uzun süre hareketsiz kalan kambur balinanın normal şekilde yüzüp, dalış yapıp yapamayacağının belirsiz olduğunu belirterek ağzında bulunan ağ parçaları nedeniyle beslenme sorunu da yaşayan Timmy'nin "sağlıklı olmaktan çok uzak olduğuna" dikkat çekmişti.
Balina ve Yunusları Koruma (WDC) isimli örgüt, mavna operasyonu sonrası yapılan "kurtarıldı" açıklamaları üzerine, "Balina Kuzey Atlantik'e döndüğünde ve orada uzun süre hayatta kaldığında, derisi tamamen iyileştiğinde, yeniden bağımsız şekilde besin aramaya başladığında, kilo aldığında ve doğal davranışlarına döndüğünde kurtarılmış olduğundan söz edilebilir" demişti.
Greenpeace'te deniz biyoloğu olarak görev yapan Thilo Maack ise geçen ay haber ajansı AP'ye verdiği demeçte, kurtarma çabalarının "hayvana ciddi bir stres yaşattığını" söylemişti:
"Bence balina artık çok yakında ölecek. Ve şunu da sormak istiyorum: Bunun nesi bu kadar kötü? Evet, hayvanlar yaşar, hayvanlar ölür. Bu hayvan gerçekten, çok, çok hasta. Ve dinlenmeye karar verdi."
DW,AFP / SÖ,MUK