KISA DALGA- ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile yaptığı görüşmede hem Irak'ın işgaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu hem de İran ile tırmanan gerilime dair açıklamalar yaptı. Görüşmede Irak'taki güvenlik, enerji iş birlikleri ve bölgedeki son gelişmeler öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Trump, Ali ez-Zeydi ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Irak'ın işgaline geçmişte de karşı çıktığını belirten Trump, bu konudaki görüşünü yineleyerek, "Hep şunu söylüyordum, Irak'a girmeyin. Irak'a saldırmayın. Açıkçası, yanlış ülkeye saldırdılar ve büyük hasara yol açtılar” dedi.
400 milyon dolar harcandı
Görüşmede Irak Başbakanı Zeydi'nin seçim sürecindeki başarısını öven Trump, iki ülke arasında özellikle petrol sektöründe geliştirilebilecek ortaklıkların önemine dikkat çekti. ABD askerlerinin Irak'tan çekilmesiyle ilgili bir soruyu da yanıtlayan Trump, "Artık orada orduya ihtiyacımız olduğunu düşünmüyoruz. Elinizdeki çok büyük bir fırsat. Petrol şirketlerinin hepsi şimdi içeri giriyor, Irak'la ortaklıklar yapıyor ve çok iyi anlaşıyorlar. Bu, orada orduya ihtiyacımızın olmadığı çok büyük bir ilişki” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, ihtiyaç duyulması halinde ABD'nin Irak'ın güvenliği için bölgede bulunabileceğini ancak şu aşamada böyle bir gereklilik görmediklerini dile getirdi.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ise konuşmasında, ülkesinin terör örgütü IŞİD’e karşı verdiği mücadelenin ağır bir ekonomik bedel oluşturduğunu söyledi. Bu sürecin Irak'a 400 milyar dolardan fazla maliyet getirdiğini belirten Zeydi, savaşın altyapıda büyük yıkıma neden olduğunu ifade etti. Ülkenin bazı kentlerinin tamamen harabeye döndüğünü belirten Zeydi, "Bugün Irak'ın bazı şehirleri tamamen yıkılmış durumda, yaşam kampları gibiler. Onları evlerine geri döndürmek için bir planımız var. Adil bir paya ihtiyacımız var" dedi.
“Anlaşmayı İran beğenmedi”
Toplantıda İran ile yaşanan gerilim de gündeme geldi. Trump, taraflar arasında iki gün önce bir anlaşmaya varıldığını ancak sürecin son anda bozulduğunu öne sürerek, "Biliyorsunuz, iki gün önce bir anlaşmamız vardı. Tamamlanmıştı ve sonra birdenbire yapamadılar. Anlaşmada bir şeyleri beğenmediler. Yapamadılar ve önce onlar ateş açtı" şeklinde konuştu.
İran'ı "Orta Doğu'nun zorbasıydı" sözleriyle nitelendiren Trump, "Irak'a zorbalık ettiler. Her ülkeye zorbalık ettiler. Orta Doğu'daki diğer ülkelerde korku hakimdi. Ancak artık korku yok çünkü askeri kapasiteleri yerle bir edildi" ifadelerini kullandı. Trump, Irak ile geliştirilen yeni iş birliklerinin bölgedeki ilişkileri güçlendirdiğini savunarak Orta Doğu ülkelerinin geçmişe kıyasla daha fazla dayanışma içinde olduğunu ileri sürdü.
Ortadan kalkan mutabakat, İran’a deniz ablukası ve salıdırı
ABD ile İran arasında gerilim yeniden tırmanırken, Washington yönetimi İran'a yönelik deniz ablukasının Türkiye saatiyle 23.00'te yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bu gelişmenin ardından İran'ın güneyindeki çeşitli bölgelerde patlama sesleri duyulduğu bildirildi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik kapasitesini hedef almak amacıyla yeni hava operasyonları düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada, hava saldırılarının deniz ablukasının yeniden uygulanmasıyla eş zamanlı olarak gerçekleştirildiği belirtildi.
"İslamabad Mutabakatı ortadan kalktı"
İran basını ise saldırıların ardından Ahvaz'ın farklı noktaları ile Bender Abbas'ın doğusunda patlamalar meydana geldiğini aktardı. Olaylarda can kaybı ya da yaralanmaya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nda kuralları ihlal ettiğini öne sürdüğü iki tankerin vurulduğunu açıkladı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD'nin saldırıları ve deniz ablukasını yeniden devreye alma girişimi nedeniyle İslamabad Mutabakatı'nın geçerliliğini yitirdiğini belirterek, "İslamabad Mutabakatı ortadan kalktı" dedi.
Hürmüzgan Valiliği de bölgede yaşanan gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, Bender Abbas çevresi ile kıyı kesimlerinden duyulan seslerin Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmalardan kaynaklandığını bildirerek, "Şu anda deniz üzerinde çatışmalar yaşanmaktadır." ifadelerini kullandı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran'a yönelik sert mesajlar vererek, "Masaya oturup müzakere etmezlerse, tüm enerji santrallerini, tüm köprülerini yıkacağız" açıklamasında bulundu.