Kısa Dalga- Beyaz Saray’da düzenlenen sağlık düzenlemeleri toplantısının ardından konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen ateşkes sürecinin “şu anda en zayıf anında” olduğunu savundu. Trump, “Ateşkes inanılmaz derecede zayıf. Yaşam desteğine bağlı durumda. İran’ın gönderdiği metni okumayı bile bitirmedim. Bunu okuyarak zamanımı mı harcayacağım, dedim” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca, İran’ın önerisinin nükleer silah geliştirmeme taahhüdü içermediğini belirterek, “Kimse bunu kabul etmezdi. Belki Obama ve Biden kabul ederdi” dedi.
Trump’ın açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri ise Kürtlere ilişkin sözleri oldu. ABD Başkanı, İranlı göstericilere ulaştırılması planlanan silahların engellendiğini öne sürerek bölgedeki Kürt grupları hedef aldı.Trump, "Kürtler bizi hayal kırıklığına uğrattı. Kürtlerin Kongre’de iyi bir itibarları var. Kongre, 'onların çok sıkı savaştığını' söylüyor. Ancak onlar, kendilerine ödeme yapıldığında savaşıyorlar. Bu yüzden Kürtlerden çok hayal kırıklığına uğradım. ifadelerini kullandı.
İran’daki radyoaktif maddelerin temizlenmesi
Trump, İran’la ilgili açıklamalarında askeri seçeneği de masada tuttu. İran’daki radyoaktif maddelerin temizlenmesi konusunda yalnızca ABD ve Çin’in gerekli kapasiteye sahip olduğunu savunan Trump, “İranlılar bana çok net şekilde bu nükleer tozu almamız gerektiğini söyledi” iddiasında bulundu. ABD Başkanı, İran’dan bekledikleri mektubun hazırlanmasının “10 dakika sürmesi gerektiğini” ancak dört gündür yanıt beklediklerini söyledi.
Washington-Tahran hattındaki gerilim sürerken, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da sert bir açıklama yaptı. Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya ders verici bir karşılık vermeye hazır. Yanlış strateji ve yanlış kararlar her zaman yanlış sonuç doğurur. Biz tüm seçeneklere hazırız. Şaşkına dönecekler” ifadelerini kullandı.
İran’la ilgili tansiyon yükselirken Trump, Beyaz Saray’da ulusal güvenlik ekibini topladı. ABD medyasına göre toplantıda İran’la yaşanan son gelişmeler, ateşkesin geleceği ve bölgedeki askeri seçenekler ele alındı. Trump’ın “ateşkes yaşam desteğine bağlı” açıklamasının hemen ardından yapılan toplantı, Washington’ın yeni adımlar atabileceği yorumlarına neden oldu.
“İran pes edecek”
Öte yandan Trump, Hürmüz Boğazı’nda daha önce başlatılan “Özgürlük Projesi” operasyonunun genişletilerek yeniden devreye alınabileceğini açıkladı. Fox News’e konuşan Trump, petrol taşıyan ticari gemilerin geçişini güvence altına almak istediklerini belirterek operasyonun bu kez “daha geniş çaplı askeri planın bir parçası olabileceğini” söyledi. İran’ın sonunda “pes edeceğini” savunan Trump, “Anlaşma yapana kadar onlarla muhatap olmaya devam edeceğim” dedi.
Siyasi ve askeri gerilim sürerken İran’da enerji tasarrufu önlemleri de gündeme geldi. İran devlet televizyonuna göre, Tahran Elektrik Dağıtım Şirketi kamu kurumları ve bankalardan elektrik tüketimini yüzde 30 azaltmalarını istedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yaz aylarında artacak enerji tüketimine dikkat çekerek halkın tasarruf konusunda bilinçlendirilmesi çağrısı yaptı
BBC: “Diplomatik gerilim yeni aşamaya geçti”
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, ABD’nin sunduğu 14 maddelik taslakta İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin yeniden sağlanması gibi başlıklar yer aldı. İran ise karşı teklifinde savaşın tüm cephelerde sona ermesini, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını ve yeni saldırılara karşı garanti verilmesini talep etti. İran’a yakın kaynaklar ayrıca Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı kabul etmediğini belirtti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise CBS televizyonuna yaptığı açıklamada, savaşın sona ermesi için İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini savundu. Analize göre, Böylece Washington, Tahran ve Tel Aviv hattında diplomatik gerilim yeni bir aşamaya taşınmış oldu.