Kısa Dalga - CHP lideri Özgür Özel, geçen hafta Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne operasyon yapıldıktan sonra sert bir açıklama yapmış ve 'ara seçimi' gündeme getirmişti. Özel, 1 Nisan'da yaptığı açıklamada şunları söylemişti: "Anayasa'nın ara seçimi emrettiği günlerdeyiz. Ara seçimle ilgili Meclis Başkanı’nın da alması gereken bir tutum var. Biz de bu konuda üstümüze düşeni yapacağız."
12 partiyle ara seçim buluşması
Özel, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'tan önce ara seçimi siyasi partilerle görüşmeye başladı. Ziyaretlerine DEM Parti'yle başlayan Özel'in gündeme oldukça yoğun.
Randevu programına göre Özel ve CHP heyeti, yarın İstanbul’da Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Emek Partisi (EMEP) ile; 9 Nisan Perşembe günü Ankara’da İYİ Parti, Gelecek Partisi ve Yeniden Refah Partisi ile; 10 Nisan Cuma günü ise Demokrat Parti ve DEVA Partisi’nin genel başkanlarıyla bir araya gelecek. Randevular 12 Nisan Pazar ve 13 Nisan Pazartesi günü; Anahtar Parti, Zafer Partisi, Saadet Partisi ve SOL Parti ile devam edecek. Özel siyasi parti turunun ardından Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’tan randevu talebinde bulunacak.
'Ara seçime' kim ne yanıt verdi?
- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan önceki günkü açıklamasında "Açık ve net ifade etmek isterim ki hükümetimiz gündemine hakimdir. Bize kimse gündem dayatamaz. Hangi bahaneyle olursa olsun kimse Türkiye'nin gündemini suni tartışmalarla saptıramaz, enfekte edemez. Ne hükümetimizin ne milletimizin yakın vadedeki siyasi koordinatlarında erken veya ara seçimin yer almadığının bilinmesini istiyorum" dedi.
- MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in "ara seçim" çağrısının gündemlerinde olmadığını söyledi. Kılıç, "Terörsüz Türkiye meselesi bizim birinci gündemimiz" ifadesini kullandı.
- DEM Parti Eş Başkanı Tülay Hatimoğulları ise "Toplumun erken seçim talebi olursa, bu mesajı alırız" dedi. Hatimoğulları, ara seçimle ilgili "Meclis'e henüz böyle bir durum gelmedi. Dolayısıyla biz de kurullarımızda bir değerlendirme yapmadık" diye konuştu.
- Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç, "Ara seçim için Türkiye’yi zorlamak yerine, iktidarı erken seçime zorlamayı daha doğru bir adım olarak görüyoruz. Türkiye’nin bugünkü ekonomik ve sosyal koşulları erken genel seçimi zorunlu kılmaktadır" açıklaması yaptı.
Özel: Ara seçim erken seçimi getirecek
CHP lideri Özel, ara seçim çağrısında ısrarlı. Özel dün (7 Nisan) yaptığı konumada da "Bu ara seçim yapılacak. Yapılmasına görevi olan TBMM Başkanı da görevini yapacak, komisyon da yapacak, Genel Kurul da yapacak. Bu ara seçim, erken seçimi getirecek. Bu ara seçim ya yapılacak ya korkaklar tarihe yazılacak. Hodri meydan” dedi.
Özel çağrısını Anayasa'nın 78. maddesine dayandırıyor ve şöyle açıklıyor:
"TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ara seçime gidilir. Ara seçim her seçim döneminde bir defa yapılır.’ ‘Yapılabilir’ demiyor, yapılır. ‘Genel seçimden 30 ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde 5’ini bulursa ara seçim üç ay içinde yapılır.’ Yani o yüzde 5 ve 30, olağanüstü ara seçim hiç beklemeden. ‘30 kişi boşalmış parlamentodan, ne bekleyeceksin 30 ay? Hemen yap" diyor. Sorumluluk kimin? Bütün Meclis'in."
Gökçen: Boş koltuklar için ara seçim şart
CHP Genel Başkan Yardımcısı Gökçe Gökçen de "Ara seçim yapıp yapmamak iktidarın takdirinde olan bir konu değildir. Anayasa’nın 78. maddesi ara seçimleri düzenler" derken, hali hazırda Meclis'te 8 sandalyenin boş olduğunu hatırlatıyor: "Bunlardan biri daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından yok hükmünde olduğu tespit edilmiş olan Hatay milletvekili Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkindir. Hukuka uygun olan Can Atalay’ın milletvekilliği kaydının daha fazla geciktirilmeden yapılmasıdır. Geri kalan koltuklar için ara seçim yapılması, anayasanın ve mevzuatın gereğidir."
22 vekilin istifası konusu nereden çıktı?
TBMM’de şu anda 8 sandalye boş. Anayasa'nın 78. maddesine göre ara seçim zorunluluğu için 30 sandalyenin boşalması gerekiyor. 22 CHP’li istifa ederse sayı 30’a çıkıyor. Meclis kabul ederse de 3 ay içinde seçime gidilecek.
Anayasa ve Seçim Kanunu ne diyor?
Anayasa'nın 78. maddesi: TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Genel seçimlere bir yıl kala, ara seçimi yapılamaz.
Seçimi Kanunu 7. maddesi: TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçimleri, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilir. Genel seçimlere bir yıl kala ara seçimi yapılamaz.
Prof. Dr. Şirin: Zorunluluk
Anayasa hukuku uzmanı Prof. Tolga Şirin, T24'teki yazısında ara seçim ve erken seçimin karıştırıldığını belirtirken farkı şöyle anlatıyor:
" “Erken seçim” farklı şeydir, “ara seçim” farklı şeydir. Erken seçim, bir ülkede normal seçim takvimi dolmadan önce yapılan seçimdir. TBMM’nin beş yıllık yasama dönemi bitmeden bir genel seçim kararı alınırsa bu erken seçimdir. Ara seçim ise erken seçimden farklıdır. Toplam altı yüz milletvekilinden oluşan TBMM’deki milletvekilliklerinde boşalmalar üzerine yapılan seçimlerdir.
Nisan 2026 itibarıyla TBMM’nin internet sitesindeki verilere göre toplam sekiz milletvekilliği boşalmış durumda. Ben Can Atalay’ın durumu ihtilaflı olduğu ve AYM kararına karşı fiilî durum yaratıldığı için onu dahil etmiyorum. Yani yedi milletvekilliği boşaldığı için sadece bu sandalyeler için seçim çevrelerinde yapılacak seçim ara seçim olur."
Şirin, mevzuatı şöyle açıklıyor:
"(...) Öncelikle ana kuralı ortaya koyan “Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir.” ifadesindeki “gidilir”, “gidilebilir” ifadesine nazaran emredici nitelik taşır. Bu bakımdan ifade, ara seçimin bir zorunluluk olduğunu gösterir.
Tekrar edelim: Ana kural, boşalmalar için ara seçim yapılmasının zorunlu olmasıdır.
Bu ana kurala eşlik eden üç de zamansal ana kural vardır:
-“Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır.” (md. 78/3)
- “Genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez.” (md. 78/3)
-“Genel seçimlere bir yıl kala, ara seçimi yapılamaz.” (md. 78/4).
Az önce sayılan ve sorunlu yoruma temel oluşturan cümleler bu ara seçim yasağı getiren bu zamansal kuralların uygulanmayacağı hâlleri ifade eder. Buna göre son genel seçimi takip eden otuz aylık süreç ile müstakbel genel seçimden önceki bir yıllık süreç arasındaki dönem “ara seçim dönemi”dir ve şu anda sayısı yedi olan milletvekillikleri için bu dönemde ara seçim yapılması zorunludur.
Şu anda ilk otuz aylık süreci tamamladığımız için ara seçim dönemindeyiz. Bu dönemde ara seçim zorunludur ve fakat ancak bir defa yapılabilir. Bu dönemde %5’lik boşalma olursa veya bir seçim çevresinin/ilin milletvekili kalmazsa, daha önce seçim yapılsın yapılmasın, bir daha ara seçim yapılacaktır. Son bir yıl kaldığı için artık ancak bir ilin milletvekili kalmazsa ara seçim yapılabilecek. Durum bu kadar açık."
2003'teki ara seçim
Türkiye'de son milletvekilliği ara seçimi 2003 yılında yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1997 yılında okuduğu şiir nedeniyle 1999'da 10 ay hapse mahkûm edildi ve siyasi yasak kararı verildi. Erdoğan, 3 Kasım 2002 seçimlerinde milletvekili adayı olamadı. Seçimi AKP kazandı, 18 Kasım 2002'de Abdullah Gül'ün başbakanlığında 58'inci Hükümet kuruldu. Erdoğan'ın siyasi yasağı, AKP ve CHP'nin ortak hazırladığı Anayasa değişikliği ile kaldırıldı.
YSK, genel seçimlerde Siirt'in Pervari ilçesindeki bazı sandık kurullarının oluşturulmadığı ve oy kullanma işleminin usulsüz yapıldığı gerekçesiyle Siirt seçimlerini iptal etti. 3 Kasım 2002'de Siirt'ten milletvekili seçilen AKP'li Mervan Gül ve Resul Erener ile CHP'li Ekrem Bilek'in milletvekillikleri düştü. 9 Mart 2003'te yapılan ara seçimde AKP Siirt'teki üç sandalyenin tamamını kazandı; Recep Tayyip Erdoğan, Ömer İnan ve Egemen Bağış milletvekili seçildi. Erdoğan, Gül'ün istifasının ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi ve 14 Mart 2003'te başbakanlık görevini devraldı