Kısa Dalga - Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 15-16 Eylül’de düzenlenen 1569’uncu İnsan Hakları toplantısında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmasını ele aldı. Komite, Selahattin Demirtaş hakkındaki kararların uygulanması kapsamında Türkiye’ye yönelik taleplerini yineledi.
Komite, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46’ncı maddesi uyarınca üye devletlerin AİHM’in kesinleşmiş kararlarına uyma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlattı.
Demirtaş ve Yüksekdağ için “derhal serbest bırakın” çağrısı
Komite, Türkiye’de Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis’ten geçen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” yasasını da değerlendirdi.
Kararda, yasanın gerekli koşulların oluşması halinde PKK/KCK ile bağlantılı bazı yargılamalarda soruşturmaların ve verilen cezaların infazının ertelenmesine imkan tanıyabileceği belirtildi.
Komite, Türkiye’den Demirtaş dosyasındaki başvurucuların bu düzenlemenin kapsamına girip girmediğine ilişkin bilgi istedi. Ayrıca yasanın nasıl uygulanacağı, öngörülen sonuçları ve yürürlüğe girme sürecine ilişkin açıklama talep edildi.
Komite, Türkiye makamlarına bir kez daha Demirtaş ve eski HDP Eş Genel Başkanı Figen Yüksekdağ’ın mevcut tüm imkanlar kullanılarak, söz konusu yasanın uygulanması da dahil olmak üzere “derhal serbest bırakılmalarını” sağlama çağrısında bulundu.
Muhalefet siyasetçilerinin siyasi ifadelerine koruma talebi
Komite, dosya kapsamındaki diğer başvurucuların serbest bırakıldığını belirterek devam eden iç hukuk süreçlerinin sonuçları hakkında Türkiye’den bilgi istedi.
Burcu Çelik Özkan ve Aysel Tuğluk hakkında kesinleşen mahkumiyetler konusunda da bu ceza yargılamalarının sonuçlarını ortadan kaldırabilecek bireysel tedbirlere ilişkin bilgi talep edildi.
Genel tedbirler kapsamında ise milletvekillerinin siyasi ifadelerine ilişkin anayasal güvencelerin AİHS ile uyumlu biçimde uygulanması istendi.
Komite, Anayasa’nın 83’üncü maddesindeki özel korumanın yanı sıra milletvekillerinin demokratik süreçteki rol ve statülerinin de sistematik olarak dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Fezleke sayılarını da istedi
Kararda, siyasi tartışma ve çoğulculuğun korunmasının güçlendirilmesi ve muhalefet siyasetçilerinin siyasi ifadelerine yönelik korumanın artırılması çağrısı da yer aldı.
Komite ayrıca Türkiye’den milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması talebiyle Meclis’e gönderilen fezlekelerin sayısını ve bunların ne kadarının muhalefet milletvekillerini ilgilendirdiğini açıklamasını istedi.
Komite, bireysel tedbirleri Aralık 2026’da yapılacak 1577’nci toplantısında yeniden değerlendirecek. Genel tedbirler ise Mart 2027’de ele alınacak.