Kısa Dalga - AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesi görüşüldü.
Komisyonda söz alan DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk Özen, yükseköğretim bütçesinin 100 katına çıkarılmasının dahi eğitimde niteliği değiştirmeyeceğini söyledi. Özen, üniversitelerde fiziki koşullar ve eğitim kalitesi açısından ciddi sorunlar bulunduğunu belirterek, devlet üniversitelerinin akademik ve düşünsel açıdan yeterli desteği görmediğini söyledi. Vakıf üniversitelerinde de teknik donanım, bina kapasitesi, kampüs güvenliği ve öğretim kadrolarına ilişkin sorunlar yaşandığını belirten Özen, Ankara Üniversitesi Cebeci Kampüsü'nü örnek göstererek dersliklerin ısıtılması, öğrencilerin çalışma alanlarına erişimi ve kütüphanelerdeki yer yetersizliği gibi sorunlara dikkati çekti.
Özen, üniversite öğrencilerinin barınma ve geçim sorunlarına da değinerek, öğrencilerin yalnızca bir bölümünün KYK yurtlarından yararlanabildiğini, diğer öğrencilerin ise kira ve yetersiz burslarla mücadele ettiğini söyledi. 4 bin liralık KYK bursunun öğrencilerin eğitim ve yaşam giderlerini karşılamakta yetersiz kaldığını savunan Özen, öğrencilerin temel ihtiyaçları ile eğitim giderleri arasında tercih yapmak zorunda kaldığını ifade etti.
"Ağır tahribat yarattınız"
Barış bildirisine imza atan akademisyenlere ve bu süreçte yaşananlara dikkat çeken Özen, şöyle devam etti:
"11 Ocak 2016 tarihinde bildirinin ilk imzacı sayısı bin 178 kişidir. Daha sonra toplam imzacı sayısı 2 bin 212'ye ulaşmıştır. Bu akademisyenlerden yalnızca 406'sı OHAL kanun hükmünde kararnameleriyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Diğerlerinin görevden çıkarılmamış olması sevindiricidir. Ancak bu ayrımın hangi nesnel ve denetlenebilir ölçütlere dayandığına ilişkin hiçbir açıklama yapılmamıştır. Hukuk dışılık her gün yeniden ortaya çıkmıştır. Bu keyfî süreç, giderek ağırlaşan ve açıklanmaya muhtaç bir şekilde devam etmektedir. İhraç edilen akademisyenlerden yalnızca 18'i OHAL Komisyonu kararıyla, 16'sı ise kesinleşmiş mahkeme kararıyla kamu görevine dönebilmiştir. Danıştay 5. Dairesi de bugüne kadar farklı kararlar vermiştir. Yargı aşamasındaki iki temel sorundan ilki, bazı mahkemelerin imzayı hâlâ irtibat ve iltisak olarak değerlendirmesidir. İkinci temel sorun ise Danıştay 5. Dairesi dâhil olmak üzere aleyhe kararlarda, imza dışındaki argümanların; imza sürecinden önceki veya sonraki bazı etkinliklere katılımların irtibat ve iltisak delili olarak görülmesidir. Bu durum akla ve izaha aykırıdır."
Özen, "Ağır tahribat yarattınız diyoruz. Bize Boğaziçi'nin, ODTÜ'nün uluslararası indeks başarılarından söz ediyorsunuz. O indekslerin hiçbir zaman ölçmediği, ölçemediği türden bir bilme biçimini, hakiki bir bilgiye ulaşma çabasını dünyanın bütün kapitalist yarışmacı liberal üniversite pazarları gibi yaparak öldürdünüz, ölüme terk ettiniz. Bu ülkede bu da size nasip oldu" dedi.
"37 çocuk hayatını kaybetmiş, binlerce iş kazası yaşanmışken siz hâlâ sorumluluk üstlenmiyorsunuz"
Özen'in ardından söz alan DEM Parti Iğdır Milletvekili Yılmaz Hun da "Ana dilini seçmeli ders olarak öğrenmek ile ana dilinde eğitim görmek aynı şey değildir. Buradaki temel mesele, ana dilini öğrenmek değil, ana dilinde öğrenmektir. Ana dili Kürtçe olan çocukların kendi dillerinde eğitim alma hakkı, seçmeli ders saatlerine ve okullardaki imkânlara bırakılamaz" dedi.
Hun, seçmeli Kürtçe derslerine yönelik öğrenci talebinin artmasına rağmen öğretmen atama kontenjanlarının azaldığını belirterek, bu durumun derslerin açılamamasına veya mevcut derslerin kapanmasına yol açtığını savundu. Kürtçe dersini seçen öğrenci sayısının 2023-2024 eğitim öğretim yılında 30 bine, 2026-2027 döneminde ise 86 bine yükseldiğini aktaran Hun, aynı dönemde öğretmen atama kontenjanının 50'den 5'e düştüğünü ifade etti. Hun, öğretmen yetersizliği nedeniyle öğrencilerin başka derslere yönlendirildiğini ileri sürdü.
MESEM'lerde 2025-2026 döneminde 9 bin 950 iş kazası yaşandığını ve 37 öğrencinin hayatını kaybettiğini belirten Hun, söz konusu verilerin Bakanlığın Meclis'e verdiği yanıtlarda yer aldığını ifade etti. Haftanın dört günü işletmelerde çalışan öğrencilerin güvenliği konusunda Bakanlığın da sorumluluğu bulunduğunu savunan Hun, çalışma koşullarının denetlenmesi gerektiğine dikkati çekti. Hun, "İspanya Ulaştırma Bakanı, iki ağır tren kazasının ardından siyasi sorumluluk üstlenerek görevinden istifa etti. Türkiye'de 37 çocuk hayatını kaybetmiş, binlerce iş kazası yaşanmışken siz hâlâ sorumluluk üstlenmiyorsunuz. MESEM'deki ölümleri münferit olaylar olarak geçiştiremezsiniz. Çocukların hangi iş yerlerine yerleştirildiği, yaptıkları işlerin eğitim alanlarıyla örtüşüp örtüşmediği, denetimlerin nasıl yürütüldüğü ve kazalardan önce hangi önlemlerin alındığı açıklanmalıdır" diye konuştu.
Öğretmen açığına rağmen yüz binlerce öğretmen adayının atama beklediğini, okullardaki ihtiyacın ise sayısı 100 bine yaklaştığı belirtilen ücretli öğretmenlerle karşılanmaya çalışıldığını ifade eden Hun, bu durumun öğretmenler arasında ücret, sigorta ve iş güvencesi açısından eşitsizlik yarattığını savunarak, kadrolu atamalar yerine güvencesiz istihdamın sürdürülmesini eleştirdi. Öğretmen atamalarındaki mülakat uygulamasına da değinen Hun, adayların sınav sonuçlarının öznel değerlendirmeler nedeniyle gölgelenmemesi ve atamalarda nesnel ölçütlerin esas alınması gerektiğini belirtti. Hun, "Öğretmenlerin geleceği nesnel ölçütler yerine komisyonun komisyonun takdirine bırakılamaz. Sayın Bakan, mülakat garabetine son verip daha önce söz verdiğiniz gibi öğretmen atamalarını şeffaf ve nesnel ölçütlerle yapacak mısınız?" diye sordu.
Hun, çocuk yoksulluğuna dikkati çekerek TÜİK'in 2025 verilerine göre çocukların yüzde 36,8'inin yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında bulunduğunu belirtti ve okullarda ücretsiz yemek ile temiz içme suyu sağlanmasını istedi. Şanlıurfa'daki çocukların eğitime erişiminde yaşanan sorunları ve öğrencilerin gözaltına alınmasını da eleştiren Hun, eğitim hakkının tüm çocuklar için güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.