Kısa Dalga - Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, erken seçim tartışmalarını AA Analiz için değerlendirdi.
Yeniden erken seçim ve baskın seçim gibi konuların gündeme getirilmeye çalışıldığını belirten Uçum, "Öncelikle belirtelim ki anayasal sistemde erken seçim kavramı yok. Gerek cumhurbaşkanı gerekse meclis beş yıllık sabit süreyle seçiliyor. Ancak bu süre her iki kurum açısından da garanti sabit süre değil esnek sabit süredir çünkü bu süre içerisinde meclis veya cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesi kararı verebilir. Bunun siyasi ve toplumsal sonucunun adı "erken seçim" olabilir. Ama hukuki anlamı ve adı seçimlerin yenilenmesidir" dedi.
Uçum, şu ifadeleri kullandı:
"Bu durumda konuyu eski sistemin kavramı olan "erken seçim" adıyla tartışınca doğal olarak eski sistemdeki erken seçim tecrübelerinin gerekçeleriyle meseleye bakılıyor. Bu da yeni sisteme tamamen yabancı ve eskimiş argümanlarla bir seçim tartışmasına sebebiyet veriyor. Bu nedenle tartışma "seçimlerin yenilenmesi" kavramı üzerinden yapılmalı ve soru, "seçimlerin yenilenmesi hangi sosyal, siyasi, ekonomik ve hukuki koşullarda olabilir" diye sorulmalıdır. Aksi takdirde bağlamında ve doğru bir tartışma yapılamaz. Dolayısıyla işin hukuki ve olgusal boyutuna bakmak seçimlerin yenilenmesi kararının nasıl verileceği ve sonuçlarının neler olacağını değerlendirmek gerekir.
Genel olarak içinde bulunduğumuz dönemde dünyada ve bölgedeki tüm gelişmelere rağmen Türkiye, siyasal sistemin işleyişi açısından olağanüstü bir durum içinde değildir. Ayrıca meclis ve hükümeti yenilemeyi gerektiren istisnai bir koşul da yoktur. Tam tersine bölgedeki durum, savaş koşulları, Terörsüz Türkiye’ye geçiş süreci gibi son derece önemli sebeplerle bugün Türkiye’yi "erken seçim" gündemiyle meşgul etmeye çalışmak ciddi sorun olur. Bu nedenle bugün karşılığı olabilecek bir erken seçim tartışması gerçekçi değildir.
Bu durumda 2028’e kadar olağanüstü şartlar ve istisnai durumlar oluşmadığı sürece "erken seçim" tartışması somut bir gündem olamaz ve soyut tartışmadan öteye gidemez."
"Erdoğan’ın bir kez daha aday olması için yeni anayasaya ihtiyaç yok"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması için yeni anayasaya veya anayasa değişikliğine ihtiyaç olmadığını savunan Uçum, şöyle devam etti:
"Mevcut anayasada zaten bu konuda imkan vardır. İstisnai adaylık dediğimiz bu imkan TBMM’nin 7 Mayıs 2028’de yapılması gereken genel seçimlerden belli bir süre önce alabileceği seçimlerin yenilenmesi kararıyla devreye girer.
Örneğin 2027 yılının son çeyreğinde veya 2028’in başlarında TBMM en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa ve Cumhurbaşkanı Erdoğan da tercih ederse son kez aday olur.
Daha önce defalarca ifade ettiğimiz gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gerek kapsamlı birikimi gerekse etkili ve dünya ölçüsündeki liderliğiyle bir dönem daha dış ve iç süreçlerde Türkiye’ye hizmet etmesi ülkenin ihtiyacıdır. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday olması ve seçilmesi, yüzyılı aşkın süredir devam eden Cumhuriyetimizin kuruluşunu tamamlamak bakımından tarihi eşikte olduğumuz bu dönemde Türkiye’ye büyük katkı yapar.
İşin özü, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden cumhurbaşkanı olmaya ihtiyacı yoktur ama Türkiye’nin bir kez daha Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ihtiyacı vardır."
"Olası günlerden biri 16 Nisan 2028 Pazar"
"2027'nin son çeyreği ila 2028'in ilk çeyreğini oluşturan altı aylık periyotta seçimlerin yenilenmesi konusunun seçimlerin hangi günde yapılacağına odaklanacağı öngörülebilir. Olası günlerden biri de 16 Nisan 2028 Pazar günüdür" diyen Uçum, şunları kaydetti:
"Önümüzdeki genel seçimlerin 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılması için TBMM’nin 28. Dönemin son yasama yılında normal seçim günü olan 7 Mayıs 2028'den önce uygun bir zamanda seçimlerin yenilenmesi kararı alması yeterlidir. TBMM bu kararı aldığında zaten Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasa gereği istisnai adaylıktan yararlanarak son kez aday olma hakkına sahip olur.
Önümüzdeki dönemde yapılacak genel seçimlerden bir yıl öncesinde süreye ilişkin herhangi bir yasal değişiklik olmazsa, Cumhurbaşkanı Seçim Kanunu'na göre seçimlerin yenilenmesi kararından sonra gelen altmışıncı günü takip eden ilk pazar günü seçim yapılır. Buna göre TBMM, 2028'de 9 Şubat ila 15 Şubat’a gelen günlerden herhangi birinde seçimlerin yenilenmesi kararını alırsa seçim, Kanun gereği 16 Nisan 2028 Pazar günü yapılır.
TBMM’nin böyle bir kararı alması halinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kabul edildiği referandumun günü olan 16 Nisan’da yani referandumun on birinci yıl dönümünde genel seçimlerin yapılması güçlü bir sembolik mana da taşır.
İktidar açısından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin üçüncü seçimlerinin referandum günü yapılması sistemin teyidine ilişkin anlam ifade eder.
Muhalefet bakımından ise eleştirdikleri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin halk tarafından kabul edildiği gün genel seçimleri yapmak sistemin muhasebesi açısından imkan sağlar."