GÜLSEVEN ÖZKAN
Sayıştay tarafından hazırlanan İstanbul Üniversitesi’ne 2025 Yılı Denetim Raporu yayınlandı. Raporda, üniversitenin akademik personeli, ders yükleri ve hastanede yürütülen sağlık hizmetleriyle ilgili bulgulara yer verildi. Raporda, bazı öğretim elemanlarının zorunlu ders yükünü tamamlamadığı, bazı akademik personelin ticari şirketlerde yönetici olarak görev yaptığı, hastanede verilen bazı sağlık hizmetlerinin zamanında faturalandırılamadığı ve bazı öğretim elemanlarının döner sermaye dışında hekimlik faaliyeti yürüttüğü tespitleri yer aldı.
Bazı öğretim elemanları zorunlu ders yükünü tamamlamadı
Sayıştay denetiminde üniversitenin bazı eğitim birimlerinde görev yapan öğretim elemanlarının kanunen tamamlamakla yükümlü oldukları zorunlu ders yükünü yerine getirmedikleri belirlendi. Raporda şu ifadeler kullanıldı:
“Üniversite bünyesinde yer alan bazı eğitim birimlerinde, kanunen vermekle yükümlü oldukları zorunlu ders yükünü tamamlamamış olan öğretim elemanlarının bulunduğu görülmüştür.”
Raporda, ilgili mevzuat uyarınca öğretim üyelerinin aldıkları maaş karşılığında haftada asgari 10 saat, öğretim görevlilerinin ise haftada 12 saat ders vermekle yükümlü olduğu belirtildi.
Rektör, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürleri için haftalık ders yükü zorunluluğu aranmadığı, bu yöneticilerin yardımcıları ile bölüm başkanlarının haftalık ders yükünün ise belirtilen zorunlu ders yükünün yarısı kadar olduğu aktarıldı.
Zorunlu ders yükünün tamamlanamaması halinde ise öğretim elemanlarının kendi üniversitelerinin diğer birimlerinde veya aynı şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü doldurmak üzere rektör tarafından görevlendirilebileceği belirtildi.
Üniversite yönetimi ise ders yükü planlamalarının rektörlük tarafından takip edildiğini, tespit edilen durumların büyük ölçüde yapısal ve geçici nedenlerden kaynaklandığını ve mevzuata uygunluğun sağlanması için gerekli tedbirlerin alındığını bildirdi.
Akademik personele ticari faaliyet tespiti
Sayıştay’ın raporunda yer alan tespitlerden biri de üniversitede görev yapan bazı akademik personelin ticari faaliyetleriyle ilgili oldu. Raporda şu tespit yer aldı:
“Üniversitede görev yapan bazı akademik personelin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine aykırı olarak ticari faaliyette bulundukları, özel hukuk tüzel kişilerine ait şirketlerde müdür/yönetici sıfatıyla görev aldıkları tespit edilmiştir.”
Raporda ayrıca kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken çıkar çatışmasına yol açabilecek faaliyetlerden kaçınmaları gerektiğine ilişkin düzenlemeye dikkat çekildi.
Bu kapsamda Sayıştay, İstanbul Ticaret Odası kayıtlarından temin edilen veriler üzerinden yaptığı incelemede, üniversitenin akademik personelinin ticari şirketlerde müdür, yönetici veya benzeri görevler üstlendiğini tespit etti. Raporda şu ifadeler kullanıldı:
“Diğer yandan, Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te, kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken çıkar çatışmasına yol açabilecek faaliyetlerden kaçınmaları gerektiği hükme bağlanmıştır. Ancak, İstanbul Ticaret Odası kayıtlarından temin edilen veriler kapsamında yapılan inceleme neticesinde, üniversite akademik personelinin ticari şirketlerde müdür, yönetici veya benzeri görevler üstlendiği tespit edilmiştir.”
İdare ise bulguya ilişkin gerekli iş ve işlemlerin ilgili birimler tarafından yürütüleceğini ve süreçlerin rektörlük tarafından takip edileceğini bildirdi.
Hastanede verilen bazı hizmetler SGK'ya zamanında faturalandırılamadı
Rapordaki üçüncü bulgu, İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde verilen sağlık hizmetlerinin faturalandırılmasıyla ilgili oldu. Sayıştay, sağlık hizmeti verildiği halde bazı işlemlerin tamamlanmaması nedeniyle hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na zamanında veya hiç faturalandırılamadığını tespit etti. Raporda bu tespit şöyle yer aldı:
“Hastanede hizmet verildiği halde tanı girişi veya işlem onayı yapılmaması nedeniyle faturalandırmanın gerçekleştirilememesi İstanbul Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından sağlık hizmetleri verildiği halde öğretim üyesi veya personel tarafından gerekli tanı girişi, işlem onayı gibi işlemlerin yapılmaması nedeniyle bu hizmetler için işlemler tamamlanamayarak Sosyal Güvenlik Kurumu'na faturalandırılma işleminin zamanında veya hiç yapılamadığı görülmüştür.”
Raporda sağlık hizmeti bedelleri SGK tarafından karşılanan kişilere sunulan hizmetlerde, öğretim üyesi veya ilgili personel tarafından tanı girişi ve işlem onayı gibi işlemlerin zamanında yapılmaması nedeniyle süreçlerin tamamlanamadığı belirtildi.
Sayıştay, bu nedenle hizmetlerin döneminde faturalandırılamadığını ve işlemin tamamlandığı tarihi izleyen en geç iki ay içinde yapılması gereken faturalandırma işlemlerinin gerçekleştirilmediğini tespit etti.
Öğretim elemanları döner sermaye dışında hekimlik faaliyeti yürüttü
Sayıştay’ın dikkat çektiği bir diğer bulgu, üniversite hastanesinde görev yapan bazı öğretim elemanlarının yürüttüğü hekimlik faaliyetleriyle ilgili oldu. Raporda, bazı öğretim elemanlarının “hasta danışmanlığı” adı altında şirket kurduğu veya bu şirketler aracılığıyla hekimlik faaliyeti yürüttüğü belirtildi. Sayıştay’ın tespiti şöyle:
“Üniversite hastanesinde görevli bazı öğretim elemanları tarafından, yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olarak 'hasta danışmanlığı' faaliyetinde bulunan şirketler kurulduğu veya bu şirketler aracılığıyla fiilen hasta kabulü, muayene, tıbbi değerlendirme, tıbbi görüş verme ve tedaviye yönlendirme gibi hekimlik faaliyetlerinin yürütüldüğü, söz konusu faaliyetler karşılığında hastalardan ücret tahsil edildiği ve elde edilen gelirlerin üniversite döner sermaye hesaplarına intikal ettirilmediği tespit edilmiştir.”
Raporda, söz konusu faaliyetlerin üniversite hastanesiyle ilişkilendirilmeden öğretim elemanlarının kendi nam ve hesaplarına yürütülmesi ve bu faaliyetlerden elde edilen gelirlerin döner sermaye sistemi dışında bırakılması da mevzuata uygun bulunmadı.
Sayıştay raporunda bu duruma yönelik şu ifadeler kullanıldı:
“Bu itibarla, öğretim elemanları tarafından hekimlik faaliyeti icra etmek amacıyla “hasta danışmanlığı” adı altında şirketler kurulması, söz konusu faaliyetlerin üniversite hastanesi ile ilişkilendirilmeksizin öğretim elemanlarının kendi nam ve hesaplarına yapılması ile bu kapsamda kamuya aktarılması gereken gelirlerin döner sermaye sistemi dışında bırakılması mevzuata uygun bulunmamaktadır.”