GÜNDEM
İtalya'da okullarda burka ve nikap yasaklandı: Yabancı öğrencilere kota getirildi
İtalya Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella, Başbakan Giorgia Meloni liderliğindeki hükümetin hazırladığı ve okullarda yüzü tamamen örten burka ve nikabın kullanımını yasaklayan düzenlemeyi onayladı. Düzenlemeyle 2027-2028 eğitim öğretim yılından itibaren İtalyanca yeterliliği bulunmayan yabancı öğrencilerin birinci sınıflardaki oranı yüzde 30 ile sınırlandırılacak. İtalya'da doğmayan ve belirli eğitim şartlarını karşılamayan yabancı öğrencileri kapsayan düzenlemede, okulla iletişim kurmakta zorlanan velilere de İtalyanca kursu zorunluluğu getirilebilecek. Kararnamenin yürürlükte kalması için parlamentonun 60 gün içinde düzenlemeyi yasalaştırması gerekiyor.
Fransa'da lise protestoları ülke geneline yayıldı: 625 gözaltı, 202 yaralı
Fransa'da öğrencilerin kalabalık sınıflar, öğretmen ve personel eksikliği, uzun ders saatleri ve okulların fiziki koşullarını protesto etmek için başlattığı eylemler ülke geneline yayıldı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, gösterilerde 625 kişinin gözaltına alındığını, 83 polis ve jandarmanın yaralandığını açıkladı. Eğitim Bakanlığı ise protestoların başlangıcından bu yana 119 öğrenci ve okul çalışanının yaralandığını bildirdi. Eylemler 356 liseyi etkilerken, bazı kentlerde öğrencilerle polis arasında çatışmalar yaşandı.
Yeni Zelanda'da genel seçim öncesi parlamento feshedildi
Yeni Zelanda'da 7 Kasım'da yapılacak genel seçim öncesinde, resmi seçim kampanyasının başlamasının önünü açmak amacıyla parlamento feshedildi. Parlamento'nun resmi Facebook hesabından yapılan paylaşımda, "1 Ekim 2026 sabahı erken saatlerde, 54. Yeni Zelanda Parlamentosu resmen feshedildi" ifadelerine yer verildi.
Trump: Irak'tan evimize dönüyoruz | Barrack: Tüm silahlı güçleri tek komuta altında birleştirme fırsatı doğdu
ABD Başkanı Donald Trump, son Amerikan birliklerinin Irak'tan ayrıldığını duyurarak 2003'te başlayan ve 2014'te IŞİD'le mücadele kapsamında sürdürülen operasyonun 2026'da sona erdiğini açıkladı. Trump, Irak'taki ABD varlığını “bizi bu bataklığın içine sürükleyen çok kötü kararların” ve “cehenneme yapılan çok maliyetli bir seferin” sonucu olarak nitelendirirken, “Artık ortada bir hilafet yok. Evimize dönüyoruz” dedi. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ise çekilmenin ardından Irak'taki tüm silahlı güçlerin tek devlet çatısı ve tek komuta zinciri altında birleştirilmesi için fırsat doğduğunu savundu.
Almanya'da kadınlar sosyal medyadan çekiliyor: Her üç kadından ikisi dijital etkinliğini kısıtlıyor
Almanya'da yaklaşık 1.400 kadının katıldığı araştırma, çevrimiçi taciz, tehdit ve yapay zekâyla üretilen cinsel içeriklerin kadınların dijital dünyadaki davranışlarını değiştirdiğini ortaya koydu. Kadınların yüzde 67'si daha az fotoğraf ve bilgi paylaşırken, 18-39 yaş grubunda bu oran yüzde 76'ya yükseldi. Katılımcıların yüzde 13'ü yapay zekâyla oluşturulan sahte çıplak fotoğraf veya cinsel içerik deneyimi yaşadığını belirtirken, Kadınlar Konseyi kadınların internetten geri çekilmesini “demokrasi için bir sorun” olarak değerlendirdi.
Trump'tan İran mesajı: “Ara seçimlerden sonra saldırıları artırabiliriz”
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırıların kasım ayındaki ara seçimlerin ardından yeniden başlatılabileceği ve yoğunlaştırılabileceği mesajını verdi. TIME dergisine konuşan Trump, “Bombardımanı yeniden başlatacak mısınız?” sorusuna “Olası” yanıtını verirken, ABD'nin mühimmat stoklarına ilişkin endişeleri de reddetti. Trump'ın açıklaması, İran savaşının ara seçimler öncesinde ABD'de enerji fiyatları ve hayat pahalılığı üzerindeki etkisinin tartışıldığı bir dönemde geldi.
ABD'de idam sırasında kriz: İki doz ölümcül ilaca rağmen mahkumun kalbi durmadı
ABD'nin Tennessee eyaletinde idam mahkumu Christa Pike'ın infazı, iki doz pentobarbital uygulanmasına rağmen tamamlanamadı. Avukatları Pike'ın bilincini tamamen kaybetmediğini ve kalbinin atmaya devam ettiğini belirtirken, infazı izleyen gazeteciler işlemin normalden uzun sürdüğünü ve Pike'ın nefes alma ve horlama gibi yaşam belirtileri gösterdiğini aktardı. Pike hastaneye sevk edilirken, Vali Bill Lee olayın soruşturulması için talimat verdi ve yılın geri kalanındaki infazlar inceleme tamamlanana kadar durduruldu.
EKONOMİ
Petrol fiyatları yeniden 100 doları aştı: Gözler ABD-İran görüşmelerinde
Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin tıkandığına ilişkin haberlerin ardından yüzde 2,5 yükselerek 100,49 dolara çıktı. Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının çatışmaların ve bölgeden petrol arzındaki aksamanın sürmesi riskini artırması fiyatları yukarı çekti. WTI ham petrolün varil fiyatı da 92,57 dolara yükselirken, piyasaların gözü ABD-İran görüşmelerinin yanı sıra pazar günü yapılacak OPEC+ toplantısına çevrildi.
Almanya'da akaryakıta vergi indirimi: Benzin ve motorin fiyatları 15 sente kadar düştü
Almanya'da yüksek akaryakıt fiyatlarını frenlemek amacıyla uygulamaya konulan ikinci vergi indirimi yürürlüğe girdi. Vergi indiriminin pompaya yansımasıyla benzin ve motorin fiyatlarında litre başına yaklaşık 10-11 sent düşüş yaşanırken, ADAC verilerine göre Süper E10'un fiyatı bir günde 14,5 sent, motorinin fiyatı ise 15,2 sent geriledi. Böylece litre fiyatları sırasıyla 2,06 ve 2,20 euro seviyesine indi.
Euro Bölgesi imalatında 4 yılın zirvesi: PMI Eylül'de 52,9'a yükseldi
Euro Bölgesi'nde imalat sanayisi Eylül ayında büyümesini hızlandırdı. S&P Global verilerine göre imalat sanayi PMI, ağustostaki 52,7 seviyesinden 52,9'a çıkarak son 52 ayın en yüksek değerine ulaştı. Fabrika üretimi ve yeni siparişler 2022 başından bu yana en hızlı artışını kaydederken, imalat sanayi üretim endeksi de 53,6 ile son 55 ayın zirvesine çıktı.
Afrika'nın en zengini Dangote, Kenya'da 16 milyar dolarlık rafineri kuruyor
Nijeryalı milyarder Aliko Dangote, Kenya'nın Lamu kentinde 16 milyar dolarlık petrol rafinerisinin temelini attı. 2030'da tamamlanması planlanan tesisin Doğu Afrika'nın rafine petrol ithalatını azaltması, bölgenin enerji güvenliğini güçlendirmesi ve 50 binden fazla kişiye istihdam sağlaması hedefleniyor. Projeyle Kenya'nın yanı sıra Etiyopya, Uganda ve diğer Doğu Afrika ülkelerinin enerji ihtiyacının karşılanması, Avrupa ve İngiltere'ye jet yakıtı ihracatı yapılması planlanıyor. Proje için çevreciler ise Lamu'nun tarihi dokusu ve hassas deniz ekosistemine ilişkin itirazlarını sürdürüyor.
Rusya-Ukrayna hattında karşılıklı İHA saldırıları: Kaliningrad için nükleer silah uyarısı
Rusya, Kiev ve Odessa'da Ukrayna ordusuyla bağlantılı olduğunu öne sürdüğü lojistik ve iletişim merkezleri ile Çernomorsk Limanı'ndaki bir kuru yük gemisini vurduğunu açıkladı. Ukrayna ise Rusya'nın Oryol, Samara ve Bryansk bölgelerindeki askeri ve petrol tesislerine saldırılar düzenlediğini bildirdi. Moskova ayrıca Kaliningrad'a yönelik olası abluka veya saldırıya nükleer silahlar dahil tüm araçlarla karşılık verilebileceği yönündeki uyarının “çatışmacı nitelikte olmadığını” savundu.
Japonya'da yabancılara yönelik yeni dönem: Kalıcı oturum ücretine yüzde 2 bin zam
Japonya, rekor seviyeye ulaşan yabancı nüfusun ardından oturum ve göç politikalarındaki şartları sıkılaştırıyor. 1 Ekim itibarıyla kalıcı oturum izni başvuru ücreti 10 bin yenden 200 bin yene çıkarılırken, geçici oturum izinlerinde de ücretler başvuru süresine göre yükseltildi. Kalıcı oturum için istikrarlı gelir şartı getirilirken, gelecek yıldan itibaren Japonca yeterliliği ve emeklilik geliri kriterlerinin de sıkılaştırılması planlanıyor. Ülkedeki yabancı nüfus ise 2025 sonunda 4,12 milyonu aşarak rekor kırdı.
GÖZDEN KAÇMASIN
ABD'de idam sonrası hastaneye kaldırıldı: Christa Pike infazın ardından hayat belirtisi gösterdi
ABD'nin Tennessee eyaletinde 1996 yılında cinayetten suçlu bulunarak idam cezasına çarptırılan 50 yaşındaki Christa Pike, zehirli ilaçların enjekte edilmesinin ardından hayat belirtileri göstermesi üzerine hastaneye kaldırıldı. Avukatları, infazdan sonra Pike'ın kalbinin atmaya devam ettiğini ve “horultu” benzeri sesler çıkardığını açıkladı. Pike, Tennessee'de 200 yılı aşkın süredir idam edilen ilk kadın oldu. Eyalet yetkilileri ise olayla ilgili henüz açıklama yapmadı.
Fransa'nın 6 kez şampiyonu Bordeaux 1 euroya el değiştirdi: 26 milyon euroluk borca yapılandırma
Fransa futbolunun 145 yıllık kulübü Bordeaux, ağır mali kriz ve tasfiye tehdidinin ardından sembolik 1 euro karşılığında Park Bench'e devredildi. Anlaşma kapsamında yaklaşık 26 milyon euroluk borcun 13 milyon euro seviyesine indirilmesi ve geri ödeme süresinin 12 yıla çıkarılması planlanıyor. Kulübün eski sahibi Gérard Lopez'in de hisselerini 1 euroya devretmesinin yanı sıra kulüpten olan bazı alacaklarından vazgeçmesi bekleniyor.
AB, 9 oyun şirketini mercek altına aldı: Sanal paraların gerçek maliyeti incelenecek
Avrupa Birliği, aralarında Candy Crush Saga, Minecraft ve Clash of Clans'ın da bulunduğu oyunlarda sanal para ve oyun içi satın alımların tüketici haklarına uygunluğunu incelemek üzere 9 şirket hakkında soruşturma başlattı. İncelemede sanal paraların gerçek para karşılığının oyunculara açıkça gösterilip gösterilmediği, 14 günlük cayma hakkının bildirilip bildirilmediği ve çocukların adil olmayan uygulamalardan korunup korunmadığı değerlendirilecek. AB ayrıca oyuncuların ihtiyaçlarından fazla sanal para satın almaya yönlendirilip yönlendirilmediğini de araştıracak.
Çinli yapay zeka Kimi'nin güvenlik önlemleri aşıldı: Biyolojik silah ve suikast talimatlarını işledi
Çin merkezli Moonshot AI tarafından geliştirilen Kimi adlı yapay zeka sisteminin bazı sürümlerinin, güvenlik sınırlarını aşan karmaşık komutları yerine getirebildiği ortaya çıktı. Yapay zeka güvenliği şirketi Mindgard'ın testlerinde Kimi K2.6 ve K3 Swarm'ın biyolojik silah üretimi ve suikast gibi tehlikeli konulara ilişkin talepleri engelleyemediği belirlendi. Moonshot AI, üçüncü tarafların yaptığı bu tür testlerin daha güvenli yapay zeka sistemleri geliştirilmesine katkı sağladığını açıkladı.
Girit'te fırtına ve sağanak hayatı felç etti: Köprü yıkıldı, yollar kapandı, okullar tatil edildi
Yunanistan'ın Girit Adası'nda etkili olan şiddetli yağış ve 9 bofora ulaşan rüzgar nedeniyle köprü yıkıldı, çok sayıda yol ulaşıma kapandı. Köprünün yıkılmasından kısa süre önce bölgeden geçen araçtaki yaşlı çift tedbir amacıyla hastaneye kaldırılırken, bazı bölgelerde trafiğe çıkma yasağı uygulandı. İlk ve orta dereceli okullarda eğitime ara verilirken, yetkililer cep telefonu mesajlarıyla zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması uyarısında bulundu.