GÜNDEM
Suriye, Esad döneminden kalan kimyasal silahları imha ediyor
BM’ye göre Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, Suriye’de 42 hava bombasının geri döndürülemez biçimde imha edildiğini doğruladı; bu, 2014’ten bu yana doğrulanan ilk imha oldu. Şam yönetimi programla bağlantılı olduğu öne sürülen 18 kişi hakkında yargılama hazırlığı yapıyor.
ABD, İran’da düğünü vuran saldırıyı soruşturuyor
Reuters’ın doğruladığı görüntüleri inceleyen uzmanlar, Kuhestak’taki düğün evinin büyük olasılıkla bir ABD mühimmatıyla doğrudan vurulduğunu belirledi. İran devlet televizyonuna göre ölü sayısı 5'e çıktı; en az 68 kişi yaralandı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance olayın soruşturulduğunu açıkladı.
BM: Dış silah ve savaşçı ağları Sudan’daki savaşı besliyor
BM araştırma heyeti, dışarıdan sağlanan silahlar, insansız hava araçları, savaşçılar ve lojistik ağların çatışan tarafların kapasitesini artırdığını bildirdi. Rapora göre, 2026’nın ilk beş ayında İHA saldırılarında binden fazla kişi öldü; savaş 14 milyondan fazla insanı yerinden etti.
OpenAI, GPT-6 Astra’yı kullanıma açtı
OpenAI, yeni modeli önce sınırlı sayıdaki kuruma, ardından ChatGPT ve API kullanıcılarına açacağını duyurdu. Şirketin güvenlik değerlendirmesine göre model siber yeteneklerde “kritik” eşiğe ulaştı; düşünme sürecinin izlenebilirliği ise önceki modele göre azaldı.
Çinli yapay zekâ şirketi Moonshot, Hong Kong’da halka arza hazırlanıyor
Reuters’a konuşan kaynaklara göre Kimi modelinin geliştiricisi Moonshot, yaklaşık 3 milyar dolar toplamayı hedefleyen halka arz için gizli başvuru yaptı. Takvim ve mali ayrıntılar düzenleyici onaylara bağlı; şirket haber hakkında açıklama yapmadı.
Dünya Meteoroloji Örgütü: El Niño 2027’ye kadar çok güçlü seyredecek
WMO, El Niño’nun Şubat 2027’ye kadar sürme olasılığını yüzde 100’e yakın hesapladı. Örgüt; sıcaklık, kuraklık, sel ve aşırı yağış risklerinin birçok bölgede artacağını bildirdi.
İsviçre’de buzulları koyun yünüyle koruma deneyi
Lozan Üniversitesi ve Summit Foundation, Tsanfleuron Buzulu’nun 200 metrekarelik bölümünde plastik örtü yerine biyolojik olarak parçalanabilen yün kullandı. İlk ölçümler yünün erimeyi sentetik örtü kadar sınırladığını gösterdi; araştırmacılar yöntemin iklim krizine çözüm olmadığını vurguladı.
Tekrarlanan şiddette hafıza farklı çalışıyor
Sydney Üniversitesi’nden adli psikolog Helen Paterson’ın araştırmaları, tekrarlanan şiddete maruz kalanların genel örüntüyü doğru hatırlarken olayların ayrıntılarını birbirine karıştırabildiğini gösteriyor. Çalışma, tanıkların güvenilirliğinin değerlendirilmesine katkısı nedeniyle Eureka Bilim Ödülü aldı.
ABD’li uzay şirketlerine Paris zirvesine katılmama baskısı
Reuters’a konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin şirketlerden 9-10 Eylül’deki Paris Uzay Zirvesi’ne katılmamalarını "güçlü biçimde" istediğini bildirdi; SpaceX programdan çekildi. Beyaz Saray, müttefiklerle uzay işbirliğini sürdürdüğünü açıkladı.
Saudel Tayfunu Çin kıyılarında sel ve tahliyelere yol açtı
Fujian ve çevre eyaletlerde okullar kapatıldı, toplu taşıma durduruldu; yalnızca Fujian’da 83 binden fazla kişi tahliye edildi. Reuters’ın doğruladığı görüntülerde sel sularının üç katlı bir binayı yıktığı görüldü
EKONOMİ
ABD’de motorinin galon fiyatı rekor kırdı
Ortalama motorin fiyatı 5,820 dolarla 2022’deki zirveyi geçti. İran savaşı, Rus rafinerilerindeki kesintiler ve düşük stoklar taşımacılık ile gıda maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Ekonomistler ECB’den eylülde bir faiz artışı daha bekliyor
Reuters anketine katılan ekonomistlerin çoğu Avrupa Merkez Bankası’nın bu ay faizi yeniden artıracağını, ardından artış döngüsünü durduracağını öngördü.
ABD’nin temmuz ticaret açığı yüzde 24,4 büyüdü
Açık 88,6 milyar dolara çıktı; bilgisayar ve yarı iletkenlerin de bulunduğu sermaye malı ithalatı 140,3 milyar dolarla rekor kırdı. Reuters, artışta yapay zekâ yatırımlarının etkili olduğuna dikkat çekti.
GÖZDEN KAÇMASIN
56 örgüt, ABD-İsrail savunma işbirliği maddesinin çıkarılmasını istedi
Amnesty International USA’nın da aralarında bulunduğu örgütler, 2027 savunma bütçesindeki teknoloji ve üretim ortaklıklarını genişleten 219’uncu maddeye karşı Kongre’ye mektup gönderdi. Tasarı Temsilciler Meclisi’nden geçti; Senato aşaması sürüyor.
Somali’nin Baidoa kentinde çatışma: Siviller evlerini terk etti
Hükümet güçleriyle eski bölge yönetimine bağlı milisler arasındaki çatışmada hastaneye 71 yaralı getirildi; 1 sivilin öldüğü bildirildi.
İspanya Başbakanı: Fas’ın Ceuta geçişlerini düzenlediğine dair kanıt yok
Pedro Sánchez, temmuzda 70 binden fazla kişinin sınırı geçtiği krize ilişkin polis raporundaki iddiaların kanıtlanmadığını söyledi. Raporda Fas güvenlik güçlerinin olağandışı biçimde pasif kaldığı ileri sürülüyor; Rabat suçlamaları reddediyor.
Feminist yazar ve aktivist Gloria Steinem 92 yaşında öldü
Ms. dergisinin kurucularından Steinem, 60 yılı aşkın süre kadın hakları ve eşitlik mücadelesinin önde gelen isimlerinden biri oldu. Yakın zamanda tamamladığı anı kitabının sonbaharda yayımlanması planlanıyor.
Finlandiya’da Avrupa’nın en büyük sivil savunma tatbikatı
Kuopio’daki tatbikata iki binden fazla kişi katıldı; elektrik ve suyun siber saldırıyla kesildiği, füze tehdidinin yaşandığı bir senaryo uygulandı.
Brezilya Senatosu kritik mineraller yasasını kabul etti
Nadir toprak elementleri dâhil stratejik mineraller için 2 milyar real garantili fon ve beş yılda 5 milyar real vergi teşviki öngören tasarı devlet başkanının onayına gönderildi.
Norveç, Svalbard’da bir Rus gemisine el koydu
Mahkeme kararı, Ukrayna’nın enerji şirketi Naftogaz’ın Kırım’daki varlıklarına el konulması nedeniyle kazandığı 4,22 milyar dolarlık tahkim kararını tahsil etme girişimi kapsamında verildi.
ABD’den Küba’ya yeni yaptırımlar
Yaptırım listesine Raúl Castro’nun torunu Fidel Ernesto Castro ile elektrik şebekesi için ekipman ithal eden devlet şirketi Abapet de alındı.