|
GENEL DURUM
Geçen haftanın en önemli gelişmesi ABD Hazinesi’nin uzun vadeli yüksek faizli tahvillerde geri alım programı başlatmasıydı. Bu girişim faiz yükünü azaltmak için başladı. ABD’nin 40 trilyon doları geçen kamu borcu küresel ekonomi için de ciddi bir risk olarak görülüyor. ABD'nin borcu saniyede yaklaşık 90 bin dolar, günde ise 7,8 milyar dolar artıyor. Hazine Bakanlığı'nın devlet tahvillerini geri alarak borçlanma maliyetlerini düşürme girişiminin etkisi ise kısa sürdü. Uzun vadeli borçlanma maliyetleri, bir gün sonra yeniden yükseldi.
Trump İran’da politika değiştirdi. İran’ı silahlı saldırı ile teslim alma girişimi sonuç vermedi. Ateşkes, kalıcı bir uzlaşmaya varmadı. Trump şimdi ağır ekonomik baskı ile İran’ı teslim olmaya zorlayacağını açıkladı. Bütün ülkeleri de İran’a yardım etmemeleri konusunda tehdit etti. Çin, bu tehdidi kabul etmediğini açıkladı. Bu cephedeki gerginlik petrol fiyatlarını 92 doların üzerine çekti.
Konut fiyat endeksi, ticari gayri menkul fiyat endeksi, kira endeksi… Bunların tamamında artışlar enflasyonun altında. Konut satışlarında düşüş var. İlk 6 ayda arsa ve arazi satışlarında yüzde 20 düşüş geldi. Yapı izinlerinde yüzölçüm itibariyle yüzde 7,4 düşüş oldu. Bu sektörde arz yönlü bir sıkışma izleniyor. Şu sıralar konut talebi en düşük seviyelerde. Ancak konut piyasasında kredi paketleri gelmesi, talebin canlanması karşısında arz yetersizliği fiyatları yukarı çekebilir. Konut yatırımcısının tabloya dikkat etmesi gerekiyor.
PİYASALAR
BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 14.043,78 puanı ve en yüksek 14.601,01 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 2,42 üzerinde 14.514,82 puandan tamamladı.
Ne olur? ABD borsaları, tahvil geri alım programı sonrası altına yönelişle birlikte düştü. Haftayı kayıpla kapattılar. Buna karşın BIST ayrıştı ve haftayı pozitif kapattı. Bu hafta direnç 14.600’de. Haber akışına göre yön bulması bekleniyor. Borsada şaşırtıcı fiyatlar oluşuyor. Son zamanlarda bu konunun tartışması var. Endeks sağlayıcılarının da uyarıları geldi.
ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 4,91 artışla 7 bin 89 liraya çıktı. Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 4,93 yükselişle 46 bin 262 liraya çıktı. Geçen hafta sonu 10 bin 69 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 4,92 artışla 11 bin 614 liraya yükseldi. Ons altın 4.603 dolara yükseldi.
Ne olur? Altın fiyatlarının petrol fiyatları ile ters korelasyonunda gevşeme belirtileri var. Son zamanlarda İran gerginliği artınca petrol fiyatları yükseliyor, petrol fiyatları yükselince altın düşüyordu. Bu trend ABD Hazine’sinin kararı sonrası kısmen bozulmuş görünüyor. Petrol fiyatları çıkarken altın fiyatları da çıkıyor. Fiyatları, önce Fed’in faiz artırım beklentisinin düşmesi destekledi. Arkasından ABD Hazinesi’nin tahvil geri alım programı başlatması altının başlıca alternatifi doları düşürdü. Halen dolar endeksi 99’un altına geldi. Goldman Sachs, altının 2026 sonunda ons başına 4.900 dolar seviyesine ulaşacağı yönündeki tahmininin aşılma ihtimalini yüksek görüyor. UBS ise 2027’de 5.400 dolar öngörüyor.
DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,38 artışla 48,0640 liraya çıktı. Euro yüzde 1,25 yükselişle 56,1800 liraya çıktı.
Ne olur? TCMB’nin müdahale gücü, rezerv artışıyla birlikte arttı. Kontrollü kur politikasını sürdürmekte zorlanmıyor. Bununla birlikte kur baskısının kısmen gevşetildiği de dikkatlerde. Son zamanlarda kur baskısının biriktirdiği riske daha çok dikkat çekilir oldu. Olası bir şok gelişme ile kontrol kaybedilirse, beklenmedik artışlar olabilir. Burada ekonomik gerekçelerden çok iç ve dış siyasi gelişmelerden korku var.
FAİZ: Basit mevduat faizleri halen %40’ın üzerinde tutunmaya devam ediyor. TCMB’nin faiz indirim beklentisiyle bazı bankalarda şimdiden %40’ın altına doğru gevşeme var.
Ne olur? JP Morgan, TCMB’nin eylülde faiz indirebileceği görüşünde. Sanayideki büyük sıkıntı da artırım için diğer bir motivasyon. Fiili fonlama faizinin (%40) politika faizi seviyesine (%37) çekilmesi en büyük olasılık. Bu gelişme olursa mevduat getirileri %40’ın altına gelebilir. JP Morgan, mevduat faizlerinin gerilemesinin dövize yönelişi teşvik edebileceğine de dikkat çekiyor.
YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,85 değer kazandı. Emeklilik fonları yüzde 1,53 değer kazandı. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,58 ile “Kıymetli Maden Fonları” oldu.
BİTCOİN: Bitcoin 80 bin dolara gidiyor. Hafta başındaki 63 bin dolar seviyelerinden buraya geldi. Altını yükselten gelişmeler Bitcon’i de destekledi. Dolardan kaçanlar altın ve yanı sıra Bitcon’e yönelince fiyatlar yükseldi. Beyaz Saray’daki Bitcoin konulu toplantıdan destek açıklamaları gelmesi de yükselişte etkili oldu.
PİYASA HABERLERİ
FREEDOM YATIRIM, TÜRKİYE’DE FAALİYET İZNİ ALDI
20’den fazla ülkede 200’ün üzerinde ofisle faaliyet gösteren Freedom Holding bünyesindeki Freedom Yatırım Menkul Değerler, Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) faaliyet iznini alarak 34 yıl aradan sonra Türkiye’de faaliyet izni alan ilk yabancı sermayeli geniş yetkili aracı kurum oldu.
2 TRİLYON DOLARLIK HALKA ARZ GELİYOR
Anthropic’in halka arz hazırlıkları kapsamında potansiyel yatırımcılarla ön görüşmelere başladı. Anthropic, mayıs ayında tamamladığı yatırım turuyla 965 milyar dolar değerlemeye ulaşmıştı. Bazı yatırımcılar Anthropic’in halka arzda 2 trilyon doların üzerinde bir değerlemeye ulaşabileceğini, bazı tahminler ise 3 trilyon dolara kadar çıkabileceğine işaret ediyor.
BORSADA ŞAŞIRTICI FİYATLAR
Son bir yılda hisse değeri yüzde 2.197 artan Odine Teknoloji, 1 Temmuz’da dahil olduğu BİST100’de yüzde 3,53 ağırlıkla yedinci sıraya yerleşti. Pay değerindeki sert yükselişle 368 milyar lira piyasa değerine ulaşan şirket, bu tutarla hizmet sunduğu Turkcell ve Türk Telekom’u da geride bıraktı.
FTSE, DEĞERLENDİRMEYİ ARALIKTA YAPACAK
Uluslararası endeks sağlayıcısı FTSE Russell, MKK’nın fiili dolaşım oranı hesaplamasındaki değişikliği kendi metodolojisiyle uyumlaştırma gerekçesiyle, Türk hisselerine yönelik eylül ayında yapması beklenen endeks güncellemelerini ertelediğini duyurdu. Kuruluş Aralık 2026 endeks gözden geçirmesi öncesinde nihai değerlendirmesini açıklayacağını belirtti.
ŞİRKETLER YENİ YOL BULDU: SERMAYE ARTIRIMI
Yüksek faiz nedeniyle krediden uzak duran şirketler son zamanlarda halka arz yoluyla kaynak temini yolunu seçiyor. Bu eğilim devam ederken, şimdi de bedelli sermaye artırımları yol oldu. Şirketler yılın başından bu yana 27,4 milyar liralık bedelli sermaye artırımına gitti. Bu yöntemde elinde hisse bulunduran yatırımcı, payı gerilemesin diye sermaye artırımına katılmak zorunda kalıyor.
119 ŞİRKET SIRADA
Halka arz başvurularında birçok firma yeni hikayeler yazma arayışında. Öyle ki halka arzlar bu yıl neredeyse geçen yılı ikiye katlama yolunda ilerliyor. Son 1,5 aylık sürece bakıldığında 12 şirket halka arz edildi. İlk halka arz başvurularında ise 119 şirket beklemede.
META’YA BÜYÜK DAVA
Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’ya karşı ABD’de açılan en büyük davalardan birinin duruşmaları başladı. The Guardian’ın haberine göre 29 eyalet, Meta’nın sosyal medya platformlarını kullanıcıları bağımlı hale getirecek şekilde tasarladığını ve bu ürünleri bilinçli olarak çocuklara yönelttiğini öne sürüyor. Eyalet başsavcıları, şirketten yaklaşık bir yıllık gelirine denk gelen 200 milyar dolar tazminat talep ediyor.
ALTIN SERTİFİKASI SONLANDIRILDI
TCMB, kararı ile Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılarak karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Hesabı halen devam eden vatandaşların hakları korunacak. Bu iptallerle birlikte, altınını TL'ye çevirenlere sağlanan Merkez Bankası kaynaklı ek getiri, prim veya faiz destekleri tamamen son buldu.
MALİYE, SICAK PARA’YA VERGİYİ DEĞERLENDİRİYOR
Maliye, stopaj avantajını kullanmak için para piyasalarına yönelen "sıcak para"nın uzun vadeli ve üretken yatırımlara yönlendirilmesi için vergilendirme dahil farklı seçenekler değerlendiriliyor. Ancak bu kolay bir yol değil. Bir yandan döviz girişine ihtiyaç var, diğer yandan açıklamalara, teminat vermelere rağmen nitelikli yabancı sermaye girişi oldukça sınırlı, hatta çıkışla muhasebe edildiğinde negatif seyrediyor.
GÖSTERGELER
- TCMB’nin toplam rezervleri bir önceki haftaya göre 5,1 milyar dolar artarak 183,5 milyar dolara yükseldi. Aynı haftada net rezervler 4.2 milyar dolar artışla 67.1 milyar dolar swap hariç net rezervler de 54.3 milyar dolara çıktı.
- Yabancı yatırımcı geçen hafta 176,1 milyon dolar tutarında hisse senedi aldı. Aynı dönemde tahvilde ise 306,2 milyon dolarlık satış gerçekleştirdi.
- Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi, 2026’nın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 5,5, geçen yılın aynı çeyreğine göre nominal olarak yüzde 29,4 artarken reel olarak ise yüzde 2,2 azaldı.
- Türkiye genelinde konut fiyatları temmuzda aylık yüzde 1,5; geçen yılın aynı dönemine göre ortalama yüzde 25 artarken, bu oran yıllık enflasyonun altında kaldı ve reel bazda 5,1’lik düşüşe işaret etti.
- Yeni Kiracı Kira Endeksi’nde ise nominal artış yüzde 28,4 olarak belirlendi. Endeks reel bazda yüzde 2,6 düşüş kaydetti.
- Yapı izinlerinde ikinci çeyrekte yüzölçümü itibariyle yüzde 7,4 düşüş oldu.
- Kısa vadeli dış borç stoku, 2. çeyrekte bir önceki döneme göre yüzde 2,5 artarak 170,7 milyar dolara yükseldi. Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borç stoku ise 239,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.
- Türkiye'nin toplam brüt dış borç stoku, yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,5 artarak 539 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde kısa vadeli dış borçlar yüzde 2,5 artışla 170,7 milyar dolar, uzun vadeli dış borçlar ise yüzde 3,9 yükselerek 368,2 milyar dolar oldu.
- Temmuzda toplam sanayi üretici fiyat endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 1,83, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,4, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 18,77 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 28,91 yükseldi.
- Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi 2026 yılı haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,92 azaldı. Bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 16,92, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,06 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 34,02 arttı.
- Merkezi yönetim bütçesi, temmuzda 378,1 milyar lira, ilk 7 ayda da 1 trilyon 320,9 milyar lira açık verdi. Geçen yılki rakamın 354 milyar lira üzerinde gerçekleşen temmuz ayı açık tutarı, bu yılın da en yüksek aylık açığına işaret etti.
EKONOMİ TAKVİMİ
Hizmet, Perakende Ticaret ve İnşaat Güven Endeksleri
Yatırım teşvik istatistikleri
Yıllık sanayi ve hizmet istatistikleri
Hizmet Üretici Fiyat Endeksi
Dış Ticaret İstatistikleri
Ekonomik Güven Endeksi
ABD
Konut Fiyat Endeksi, mortgage başvuruları
Tüketici Güveni
Yeni ev satışları
MBA satın alma indeksi
Çekirdek Pce Fiyat Endeksi
Dayanıklı Mal Siparişleri
Kişisel Gelir ve harcamalar
İşsizlik Başvuruları