İBRAHİM EKİNCİ
Geçen haftanın en önemli gelişmesi, İran savaşı öncesinde rekor seviyelere çıkan ve daha da yükselmesi beklenen ons altının bir 3.500 dolar seviyelerine gerilemesi oldu. Temel neden, ABD dolarının güçlenmesi, Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisi ve Çin ekonomisindeki yavaşlamaya ilişkin kaygılar… Dünya borsaları ise yarış içinde yapılan devasa yapay zeka yatırımlarında balon endişesinin baskısı altında.
İçerde iki önemli gelişme izleniyor. Fon dolandırıcılığının piyasalarda yarattığı deprem ve servet kayıplarının da etkisiyle son birkaç aydır bazı göstergelerde ciddi bozulma izleniyor. Talepte belirgin yavaşlamaya karşın enflasyon beklentilerinde bozulma var. TCMB, enflasyon tahminlerini revize ederken piyasa katılımcıları anketinde de yükselme izlendi. Dolarizasyon yeniden kafa kaldırmış görünüyor. TCMB rezervlerinde ciddi erime var. Kredi kanallarındaki sıkıntı devam ediyor. Takipteki alacak oranlarında artış izleniyor. Karşılıksız çek miktarı artıyor. 10 yıllık Hazine tahvili faizi zirve seviyelere yükseldi. İşsizlik oranında sert yükselme, konut ve otomobil satışlarında düşüşün derinleşmesi gibi birçok göstergede paralel bozulma hissediliyor.
Diğer yandan konut kredileri, kredi kartı ödemelerinde zorunlu ödeme oranının değiştirilmesi, emeklilere zam hazırlığı, KOBİ kredilerinde artış sınırının gevşetilmesi, yeni kredi paketi gibi seçim ekonomisini akla getiren uygulamalar artıyor.
Fon skandalının yankıları devam ediyor. Çok sayıda kurumun bulaştığı anlaşıldı. Ortaya çıkan şu; olay çok daha öncelere gidiyor ve göründüğünden çok daha derin boyutları var. Hakkaniyetli bir düzeltme ve hukukiliği sağlama çabası yıllar alabilir.
PİYASA
BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 11.102,52 puanı ve en yüksek 11.951,86 puanı gördükten sonra haftayı önceki hafta kapanışına göre yüzde 6,01 azalarak 11.131,32 puandan tamamladı.
NE OLUR? Haftanın son işlem günündeki düşüşte dünya borsalarındaki olumsuz havanın etkili olduğu belirtildi. Fon skandalının etkileri devam ediyor ancak adı geçen hisselerdeki tavan yükselişler de tartışma konusu. Uzmanlar bu hafta da dünya borsalarına bağlı bir seyir bekliyor.
ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 7,60 düşüşle 5 bin 812 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,79 düşüşle 39 bin 879 liraya geriledi. Geçen hafta sonu 10 bin 406 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,76 düşüşle 10 bin 15 liraya düştü.
NE OLUR? ABD enflasyonun yüksek gelmesi ile birlikte Fed’in bu yıl bir değil birden fazla kez faiz artışı yapacağı veya 0.25 puan yerine 0,50 puan artışların potaya girdiği beklentileri yükselince altın geri çekildi. Ancak fiyatların yeniden yükseleceği beklentisi ile altın pozisyonları bozulmadı. Deutschebank analizine göre altın pozisyonlarında ciddi erime yok. Ancak “likidite boşluğu” var. Yani az sayıda satıcıya karşın hiç alıcı yok. Bu da fiyatları gereğinden fazla aşağıya çekiyor. Goldman Sachs, yeni zirve için 2028 sonunu işaret ediyor. Altın ve gümüşün farklı dinamiklerle hareket edebileceği öngörülüyor. UBS stratejistleri, ons altının 2027'nin ilk çeyreğine kadar baskı altında kalabileceğini öngörürken, altın tahminlerinde 5 bin dolarlık uzun vadeli hedefi korudu.
DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,42 artışla 50,5790 liraya çıkarken, avro yüzde 0,10 düşüşle 55,6580 liraya geriledi.
NE OLUR? Dövizde hava değişiyor. Ağırlıkla şirketlerin alımı kaynaklı döviz mevduatında artış dikkat çekiyor. Genel olarak iktisadi siyasi havanın bozulması ile güncelde kazandırmasa bile vatandaşın döviz tercihinde artış olduğu görülüyor. TCMB rezervlerinde sert düşüş oldu. Yabancı çıkış eğilimi gösteriyor. Hükümet 150 bin dolar getirene oturma izni vermek gibi palyatif önlemlerde çare arıyor. Yerlinin çıkışı yüksek. Kontrollü kur uygulaması ile uzun süre bastırılan kurlarda risk biriktiği görüşünde.
FAİZ: TCMB’nin açıkladığı 3 ay vadeli TL mevduatın bileşik faizi yüzde 41,97. Bu değer geçen hafta yüzde 42,47’ydi. 0.50 puanlık bir gerileme olduğu görülüyor. Büyük bankalarda aynı vadede mevduatın basit faizi yüzde 37 çevresinde yoğunlaşıyor.
NE OLUR? Talepteki zayıflama, enerji fiyatlarındaki gerileme, enflasyonun yıl sonu itibariyle yüzde 30 civarında geleceğinin kesinleşmesi, politika faizinde indirim için alan açıyor tablosu veriyor. Fon skandalının yarattığı tıkanıklığı giderme ihtiyacı da buna eklenebilir. Prof. Dr. Ensar Yılmaz’ın tahminine göre fonda anaparası içeride kalan yaklaşık 80 bin yatırımcının kayda değer bir kısmının, işletme sermayesini veya atıl nakdini kısa vadeli finansal getiriye bağlayan firmalardan oluşuyor. Dolayısıyla faizlerin ana eğiliminin gevşeme yönünde olması beklenir. Bununla birlikte mevcut seviyeler TÜİK enflasyonuna göre hala bir iki puanlık reel getiri sağlıyor. Mevduat piyasaların kaotik bir hal aldığı bu dönemde güvenli liman seçeneği olarak öne çıkıyor.
YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,03, emeklilik fonları yüzde 1,44 değer kaybetti. Kategorilerine göre bakıldığında yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,56 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.
KRİPTODA KAYIPLAR DERİNLEŞTİ: Bitcoin, 57 bin doların altına gerileyerek iki yılı aşkın sürenin en düşük seviyesini gördü. Küresel piyasalardaki satış baskısı kripto paralara da yansırken, son 24 saatte 2,4 milyar dolarlık pozisyon tasfiye edildi.
FON DOLANDIRICILIĞI GELİŞMELERİ
“KAMU KAYNAĞI KULLANILDI”
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, “Fon skandalıyla ilgili tek kuruş kamu kaynağı kullanmadık, kullanmayacağız diyorlar. Doğruyu söylemiyorlar. Kimseyi aldatmasınlar. Kamu kaynağı sadece Hazine'den nakit parayı alıp ödemek midir? TVF’nin bazı varlık ve hisseleri satın alması kimin parasıyla yapılıyor? Emlak Katılım’ın bazı kuruluşları devralması kimin parasıyla yapılıyor? Türkiye Sigorta'nın üstlendiği veya üstlenmek zorunda kaldığı zararlar kimin parasıyla yapılıyor? Bunlar kamu kaynağı değildir de nedir” dedi.
KAVCIOĞLU HAKKINDA SORUŞTURMA TALEBİ
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı yurtdışı çıkış yasağı konulan eski BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun da aralarında bulunduğu 5 kişi hakkında soruşturma izni talep etti. Maliye Bakanlığı'na yazılan yazıda Şahap Kavcıoğlu dışında; Murat Yönaç, Muhammet Erişen, Mustafa Alper Taş ve Bilal Soysal hakkında da soruşturma izni istendi. Bunun üzerine Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kavcıoğlu hakkında öninceleme yapılması için Bakanlık Teftiş Başkanlığı’nı görevlendirdi.
YAZICI’NIN OĞLU İFADEYE ÇAĞRILDI
Sermaye piyasası işlemlerine yönelik yürütülen soruşturmada AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın oğlu Mustafa Yazıcı ifadeye çağırıldı. Mustafa Yazıcı'nın sahibi olduğu Adil Grubu’na bağlı dört şirket hakkında soruşturma kapsamında kayyım kararı verilmişti. Adil Varlık Yönetim'e kayyım atanırken, Adil Katılım Bankası, Adil Tasarruf Finansman ve Dünya Varlık Yönetim'in yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) devredilmişti.
21 ŞİRKETE DAHA KAYYIM
Fon soruşturması kapsamında Ali Emre Ballı ve İlkay Ballı’nın tüm şahsi malvarlıklarına el koyma kararı verilirken bu isimlerle bağlantılı 21 şirkete TMSF yönetimi kayyım olarak atandı. Adil Katılım, Adil Varlık Yönetim, Adil Tasarruf Finansman ve Dünya Varlık Yönetim şirketleri TMSF’ye devredildi.
ŞİMŞEK: TASFİYE HIZIMIZ YÜKSEK
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, tasfiyedeki 31 fonun 119'unda 444 bin 987 kişiye toplam 161 milyar lira ödeme yapıldığını belirtti. Tasfiye sürecinin dünya örneklerine kıyasla hızlı ilerlediğini belirten Şimşek, Madoff vakasını örnek gösterdi. Söz konusu olayda ilk ödemenin 3 yıl sonra yapılabildiğini hatırlattı. Ancak hak sahipleri hükümet açıklamalarına karşı açıklamalar yaptı. Dernekleşen mudiler ‘çoğu gitti azı kaldı’ babındaki açıklamalara tepki gösterdi.
TMSF’DEN İADE ÇAĞRISI
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), fon krizi kapsamında enflasyona göre düzeltilmiş kazancı 10 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılardan elde ettikleri kazançları gönüllü olarak iade etmelerini istedi. Bugüne kadar 75 kişiden toplam 40,4 milyar TL tahsil edilirken, yaklaşık 500 bin yatırımcının zararlarının karşılanması hedefleniyor.
21 MİLYAR LİRALIK TRAFİK, 7,8 MİLYAR LİRALIK KAZANÇ
MASAK, aracı kurum "Gildencrest Capital" ile ilgili raporunu Başsavcılığa gönderdi. Raporda, "Tera Europe" adıyla açılan şirketin %49'unun Emre Tezmen'e, %40'ının Oğuz Tezmen'e ait olduğu, kağıt üzerinde makam şoförü ve büro memurunun gözüktüğü, kurumun Türkiye'deki banka hesaplarından 9 yılda 21 milyar lira geçtiği, bu paranın 6,3 milyar lirasının başta Mehmed Nureddin Çevik olmak üzere 19 kişi tarafından yatırıldığı belirlendiği belirtiliyor.
32 ŞİRKETTEN 28,6 MİLYON LOTLUK GERİ ALIM
Borsa İstanbul'da işlem gören 32 şirket, 20 Kasım 2026 tarihinde toplam 28 milyon 606 bin 35 lot kendi payını geri aldı. Günün en yüksek miktarlı işlemini 16,8 milyon lotla Türkiye Sigorta gerçekleştirirken Özderici GYO ve Garanti BBVA da listenin üst sıralarında yer aldı. Türkiye Sigorta'nın gerçekleştirdiği alımlar, günlük toplam geri alım miktarının yaklaşık yüzde 58,7'sini oluşturdu.
PİYASA HABERLERİ
YABANCI GEÇEN HAFTA ALICIYDI
Yabancı yatırımcının, güçlü olmasa da hisse senedi ve tahvil alımları sürüyor. Yurt dışında yerleşikler geçen hafta net 246,8 milyon dolarlık hisse senedi ve 97,6 milyon dolarlık devlet tahvili satın alırken, 321,2 milyon dolarlık özel sektör tahvili sattı.
DÖVİZ MEVDUATINDA ARTIŞ
Döviz mevduatları 13 Kasım haftasında 5,2 milyar dolar artışla temmuz ayından bu yana en yüksek artışı kaydetti. Fon krizinin yaşandığı eylül ortasından bu yana döviz mevduatlarındaki artış ise 12,2 milyar dolar oldu. Toplam döviz mevduatı 228 milyar 642 milyon dolar oldu. Veriler tüzel kişilerin döviz mevduatlarındaki artışı sürüklediğini gösterdi.
TCMB REZERVLERİNDE DÜŞÜŞ
Merkez Bankası’nın toplam brüt rezervleri, 13 Kasım haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 113 milyon dolar azalarak 158 milyar 950 milyon dolar olmuştu. Rezervdeki payı %62 olan altın fiyatlarının düşüş, rezervleri 149 milyar dolara çekti.
DÖVİZ ÇEKME HAMLESİ
Türkiye’de çalışmayan ancak belirlenen koşullarda yatırım hesabı açan yabancılara ikamet izni verilecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasını taşıyan karara göre en az 150 bin dolar veya karşılığı döviz tutarında yatırım yapan yabancılara üç yıl süreli ikamet izni düzenlenebilecek. Yatırım tutarının en az 200 bin dolar veya karşılığı dövize ulaşması halinde ise izin süresi beş yıl olacak.
KREDİ KARTLARINDA ASGARİ ÖDEME ORANLARI DEĞİŞTİ
BDDK, kredi kartlarında asgari ödeme oranlarını yeniden belirledi. Limiti 100 bin liranın altında olan kredi kartlarında asgari ödeme oranı yüzde 20, 100 bin liranın üzerinde ve 200 bin lirayı aşmayan kredi kartlarında asgari ödeme oranı yüzde 30, 200 bin liranın üzerindeki kartlarda ise yüzde 40 olacak.
ANTHROPIC’İN HALKA ARZINDA REKOR
Amerikan yapay zeka şirketi Anthropic, 1,5 trilyon dolarlık değerlemeyle gerçekleştirdiği halka arzda 81 milyar dolar kaynak sağlayarak tüm zamanların en büyük halka arzlarından birine imza attı. Şirketin hisseleri, Nasdaq'ta ANT koduyla işlem görmeye başlayacak. Ancak işleme açılması sonrasında hisse fiyatının gerilemesi dikkat çekti.
EKONOMİ TAKVİMİ
TR, Turizm istatistikleri
TR, döviz rezervleri
TR, Ekonomik güven endeksi
S&P Küresel imalat PMI
ABD tarım dışı istihdam
ABD Mortgage başvuruları
ABD Çekirdek PCE fiyat endeksi
ABD, GSYH büyüme hızı, çeyreksel
Almanya GSYH büyümesi, çeyreksel