✍️ Günün öne çıkanları Daily'de...
BUGÜNÜN ÜÇ SAYISI
41 — Sebze ve meyvede fiyat manipülasyonu soruşturmasında yöneticileri hakkında gözaltı kararı verilen firma sayısı.
36 — Gülistan Doku soruşturmasında son tutuklamalarla ulaşılan tutuklu sayısı.
33,4 milyar dolar — Pentagon raporuna göre ABD'nin İran savaşında 28 Şubat–30 Haziran arasındaki tahmini harcaması.
GÜNDEM
LGBTİ+ operasyonlarına protestoya polis müdahalesi: Çok sayıda kişi gözaltında
“Ailem Güvende” adı verilen operasyonlara karşı İstanbul Adliyesi önünde yapılmak istenen basın açıklamasına polis müdahale etti. Gazetecilerin de aralarında olduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı.
İklim Ağı'ndan yeni kömür yatırımı uyarısı
Türkiye İklim Ağı'nı oluşturan 17 sivil toplum kuruluşu, Çanakkale Karabiga'da planlanan 1.050 megavatlık yeni kömür santraline karşı açıklama yaptı. Ağ, Afşin-Elbistan'daki santral kararının da yargı incelemesinde olduğunu hatırlatarak COP31 öncesinde yeni kömür yatırımlarının durdurulmasını istedi.
Rabia Naz dosyasındaki yayınlar nedeniyle üç kişiye dava
Şaban Vatan, gazeteci Canan Coşkun ve belgeselci Kazım Kızıl hakkında, 11 Kasım 2019'da Mürsel Küçükal'la yaşanan karşılaşmayla ilgili yayın ve röportajlar nedeniyle dava açıldı. İlk duruşma 22 Ekim'de Görele 1. Asliye Ceza Mahkemesinde görülecek; dosyadaki görüntüler ve röportaj kayıtları incelemeye alındı.
Kaşif Kozinoğlu'nun son anlarına ilişkin sağlık personelinin ifadeleri
İki acil tıp teknisyeninin ifadelerine göre Kaşif Kozinoğlu'nun 12 Kasım 2011'de rahatsızlandığı gün Silivri Cezaevi'ndeki ambulans ekibinde doktor bulunmuyordu. Dosyadaki kayıtlarda acil çağrıdan 29 dakika sonra ambulansın geldiği, Kozinoğlu'nun saat 19.10'da hastaneye ulaştırıldığı belirtildi.
Kaboğlu'ndan geç saate uzayan İBB duruşmalarına itiraz
İBB davasının 80'inci gününde 414 sanığın yargılandığı dosyada 53 kişi tutuklu bulunuyor. İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu, Silivri'deki duruşmaların saat 22.00'ye kadar sürdürülmesine itiraz ederek oturumların en geç 19.00–19.30 arasında bitirilmesini istedi.
İBB davasında 81'inci duruşma
İBB'ye yönelik davada tutuksuz sanıkların savunma ve sorgularına 81'inci duruşmada devam edildi. 414 sanıklı dosyada 51 kişinin tutukluluğu sürüyor.
Gülistan Doku soruşturmasında dört tutuklama daha
Gülistan Doku'nun kaybolmasına ilişkin soruşturmada dört şüpheli daha tutuklandı. Dosyada tutuklu sayısı 36'ya yükseldi; soruşturma kapsamında yeni ifadeler ve dijital materyaller inceleniyor.
SYKP operasyonunda 39 kişi gözaltında
İstanbul merkezli 11 ilde düzenlenen operasyonda Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi Eş Genel Başkanı Melih Mertcan Titiz'in de aralarında bulunduğu 39 kişi gözaltına alındı.
DEM Parti'den operasyonlara tepki
DEM Parti, ‘Ailem Güvende’ operasyonu ile SYKP ve ESP'ye yönelik gözaltılara ilişkin açıklama yaptı. Parti, Nazik Işık ve Melih Mertcan Titiz dahil gözaltına alınanların serbest bırakılmasını istedi.
LGBTİ+ operasyonlarına AB ve ABD'den tepki
Avrupa Birliği, en az 60 kişinin gözaltına alındığı bildirilen operasyonlardan duyduğu kaygıyı açıkladı. ABD Senatörü Jeanne Shaheen, insan hakları ihlallerinden sorumlu kişilere yaptırım öngören Global Respect Act tasarısının kabul edilmesini istedi.
Seferihisar soruşturmasında 47 kişi adliyeye sevk edildi
Seferihisar Belediyesine yönelik soruşturmada gözaltına alınan 47 kişi emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Savcılık ifadelerinin ardından şüpheliler hakkındaki talepler sulh ceza hâkimliğine iletilecek.
Kayıp kaptan Yaşar Kayhan'ın cansız bedeni bulundu
Alsu ile Tuğberk İmamoğlu gemilerinin çarpışmasının ardından bulunan cenazenin DNA incelemesiyle Tuğberk İmamoğlu'nun birinci kaptanı Yaşar Kayhan'a ait olduğu belirlendi. On mürettebatı arama çalışmaları sürerken Alsu'nun birinci ve üçüncü kaptanları tutuklandı.
* Çağlayan Adliyesi önünde LGBTİ+ örgütlerine yönelik operasyonları protesto etmek isteyen gruba polis müdahalesinde en az 150 kişi gözaltına alındı.
* Evrensel gazetesinin de aralarında bulunduğu çok sayıda X hesabına ‘milli güvenlik’ gerekçesiyle erişim engeli getirildi.
* İzmir'de yaklaşık 200 kişinin katıldığı LGBTİ+ operasyonları protestosuna polis göz yaşartıcı gazla müdahale etti.
* Sultanbeyli'de bir kadın eski nişanlısı tarafından sokakta darp edildi; olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
EKONOMİ
Soma B termik santraline ilk açık artırmada teklif yok
Konya Şeker'in 2015'te 685,5 milyon dolara aldığı Soma B Termik Santrali için 7–14 Eylül arasındaki ilk açık artırmada teklif gelmedi. TKİ'ye 20 milyar lirayı aşan borcu bulunan tesis için 13,8 milyar lira artı KDV değerle ikinci ihale 30 Eylül'de yapılacak.
Tarım üretici fiyatları ağustosta geriledi
Tarım ÜFE ağustosta aylık yüzde 0,93 azalırken yıllık yüzde 21,91 arttı. Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumrularda yıllık artış yüzde 69,99; tropikal ve subtropikal meyvelerde aylık artış yüzde 153,75 oldu.
Çin otomobillerine yönelik önlemler DTÖ panelinde
Yeni Parti Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Dünya Ticaret Örgütü panelinin Türkiye'nin Çin menşeli otomobillere uyguladığı önlemlerin çoğunu kurallarla uyumsuz bulduğunu açıkladı. Yavuzyılmaz yıllık yükün yaklaşık 100 milyon dolar olduğunu söyledi; temyiz için son tarih 26 Eylül.
Sebze-meyve dağıtımında 41 firmaya soruşturma
Büyük sebze ve meyve dağıtım şirketlerinin yöneticileri hakkında fiyat manipülasyonu, vergi ihlali, belgede sahtecilik ve suç gelirlerini aklama suçlamalarıyla işlem başlatıldı. Aramalar 22 ilde 109 adreste yürütülüyor.
Petrol 107 doların üzerine çıktı
Suudi Arabistan'ın Doğu–Batı boru hattındaki kesinti ve yeni saldırılar Brent petrolü 107,35 dolar civarına taşıdı. Piyasalar Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler ile Suudi altyapısındaki onarım takvimini izliyor.
Çin'de sanayi yüzde 5,2 büyüdü, perakende satışlar yüzde 0,4 arttı
Çin'in ağustos sanayi üretimi yıllık yüzde 5,2 artarken perakende satışlardaki artış yüzde 0,4'te kaldı. Sabit varlık yatırımları yüzde 7,2, gayrimenkul yatırımları yüzde 19,9 geriledi.
Petrol ve tahvil faizleri Wall Street vadeli işlemlerini düşürdü
ABD hisse vadeli işlemleri yükselen petrol fiyatları ve tahvil getirileriyle geriledi. Yatırımcılar yapay zekâ şirketlerinin değerlemeleri ile Fed'in faiz kararını birlikte fiyatladı.
Polonya petrol şirketlerine yüzde 60 ek kazanç vergisi hazırladı
Polonya hükümeti, petrol şirketlerinin Mart–Aralık 2026 dönemindeki olağanüstü gelirlerine yüzde 60 vergi getiren tasarıyı yeniden parlamentoya sunacak. Başbakan Donald Tusk, yıllık 4 milyar zloti gelir beklenen düzenlemeden sağlanacak kaynağın akaryakıt fiyatlarını düşürmekte kullanılacağını açıkladı.
DÜNYA
Husiler Suudi hedeflerini yeniden vurdu
Husi güçleri Suudi Arabistan'daki hedeflere yeni saldırılar düzenledi. Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlere ilişkin görüşmeler sonuçlanmazken bölgedeki petrol sevkiyatı ve hava savunma önlemleri gündemde.
Rusya ve Ukrayna enerji hedeflerini vurdu
Rusya'nın yaklaşık 200 İHA'yla düzenlediği saldırılarda iki kişi öldü; Kiev'de bir akaryakıt istasyonu ve depolar hasar gördü. Ukrayna, Rusya'daki Syzran rafinerisini ve İHA tesislerini hedef aldığını açıkladı.
Kremlin enerji hedeflerine moratoryum için yaptırımların kaldırılmasını istedi
Kremlin, ABD'nin Rusya ile Ukrayna'nın enerji altyapılarına saldırmaması önerisini olumlu karşıladığını açıkladı. Sözcü Dmitriy Peskov, deniz yoluyla ihracatın güvenceye alınmasını ve Rus enerji sevkiyatına yönelik yaptırımların kaldırılmasını istedi; taraflar sahadaki saldırıların sürdüğünü bildirdi.
Ukrayna jet motorlu İHA'lara karşı önlem arıyor
Ukrayna ordusu, Rusya'nın saatte 240–500 kilometre hıza ulaşan jet motorlu insansız hava araçlarına karşı önleyici sistemler geliştiriyor. Rusya'nın bu araçlardan ayda 2.850'ye kadar üretebildiği tahmin ediliyor; yapay zekâ destekli takip ve hızlı önleme araçları deneniyor.
NATO jeti Litvanya'da patlayıcı taşıyan İHA'yı düşürdü
Belarus yönünden Litvanya hava sahasına giren ve patlayıcı taşıdığı açıklanan insansız hava aracı NATO'ya ait bir savaş uçağı tarafından düşürüldü. Litvanya makamları enkazı incelemeye aldı.
İran'da 240 muhalif ve gazetecinin mal varlığına el konuldu
İran yargısı 240 muhalif, gazeteci ve kamuya mal olmuş kişinin mal varlıklarına el koydu; 182 banka hesabını dondurdu. Emniyet Genel Müdürü, ocak protestoları nedeniyle 6 binden fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Pentagon: İran savaşı mühimmat stoklarında açık yarattı
ABD Savunma Bakanlığı Genel Müfettişliği, 28 Şubat–30 Haziran arasındaki operasyonların 33,4 milyar dolara mal olduğunu; bunun 22,3 milyar dolarının mühimmata harcandığını bildirdi. Raporda kullanılan silah miktarının stratejik stok açıklarına yol açtığı belirtildi.
Çin teknoloji güvenliği için çıkış ve giriş yasakları getiriyor
Çin'in yeni ulusal teknoloji güvenliği kuralları, belirli alanlarda çalışan vatandaşlara altı aydan üç yıla kadar yurt dışına çıkış kısıtlaması öngörüyor. Yabancılar için bir ila beş yıllık ülkeye giriş yasağı uygulanabilecek.
Güney Kore ile Kazakistan atom enerjisi ve maden işbirliğini genişletti
Güney Kore ve Kazakistan atom enerjisi, kritik mineraller ve ticaret alanlarında 13 işbirliği belgesi imzaladı. Taraflar ortak arama, tedarik ve teknoloji geliştirme projelerini değerlendirecek.
Macaristan'da eski dışişleri bakanı hakkında özel uçuş soruşturması
Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orban, eski bakan Peter Szijjarto ve ekibi hakkında özel uçuş harcamaları nedeniyle suç duyurusunda bulundu. Bakanlık incelemesine göre 2022–2026 arasındaki seyahatler tarifeli business uçuşlarına kıyasla yaklaşık 4 milyar forint daha pahalıya mal oldu; önceki hükümet harcamaların mevzuata uygun olduğunu savundu.
ABD ile Belarus siyasi tutuklular ve yaptırımlar için yeniden masada
ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi John Coale, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko ile altı ay sonra yeniden görüştü. Görüşmeler siyasi tutukluların serbest bırakılması karşılığında ABD yaptırımlarının hafifletilmesine odaklanıyor; Viasna ülkede 900'den fazla siyasi tutuklu bulunduğunu bildiriyor.
İtalya Senatosu Meloni hükümetinin seçim reformunu kabul etti
İtalya Senatosu, ittifaklara yüzde 42'yi aşmaları halinde parlamento çoğunluğu sağlayan nispi seçim sistemi düzenlemesini 71'e karşı 113 oyla kabul etti. Tek üyeli seçim çevrelerini kaldıran ve ittifakların başbakan adayını önceden açıklamasını öngören metin son oylama için Temsilciler Meclisine dönecek.
Brezilya anketinde Lula ikinci turda önde
CNT/MDA anketinde Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın olası ikinci turda Flavio Bolsonaro karşısındaki desteği yüzde 47,3, Bolsonaro'nunki yüzde 40 ölçüldü. İlk turda Lula yüzde 40,5, Bolsonaro yüzde 30,4 destek aldı; seçimlerin ilk turu 4 Ekim'de yapılacak.
ABD Senatosu kripto düzenlemesini gündemine aldı
ABD Senatosu, dijital varlıklar için düzenleyici çerçeve kuracak Clarity Act'in ilerletilip ilerletilmeyeceğini oylayacak. Son metin, önemli kripto varlığı bulunan kamu görevlilerine elden çıkarma ya da kör tröste devretme yükümlülüğü getiriyor; tasarının ilerlemesi için 60 oy gerekiyor.
Hindistan polisi 500 bin sahte Gmail hesabını Google'a sordu
Hindistan polisi, bomba ihbarlarıyla bağlantılı olduğu değerlendirilen 500 binden fazla sahte Gmail hesabı hakkında Google'dan bilgi istedi. Soruşturma hesapların oluşturulma biçimi ve kimlik doğrulama süreçlerine odaklanıyor.
Trump yapay zekâ korkularını ‘aldatmaca’ diye niteledi
ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekânın insanlık için varoluşsal risk oluşturabileceğine ilişkin uyarıları ‘aldatmaca’ olarak niteledi. Trump, ABD'nin Çin karşısında geliştirme hızını düşürmemesi gerektiğini söyledi.
Gates yapay zekâ erişimi için 1 milyar dolar ayırdı
Bill Gates, düşük ve orta gelirli ülkelerde yapay zekâ araçlarına erişimi genişletmek için 1 milyar dolarlık kaynak açıkladı. Program sağlık, eğitim ve tarım uygulamalarına odaklanacak.
Güney Kore'den otonom yapay zekâ ajanları için güvenlik rehberi
Güney Kore hükümeti, kullanıcı adına işlem yapabilen otonom yapay zekâ ajanları için yeni siber güvenlik rehberi hazırlayacağını açıkladı. Çalışma kimlik doğrulama, yetki sınırları ve işlem kayıtlarını kapsayacak.
AB 15 yaş altına sosyal medyada ebeveyn izni hazırlığında
Avrupa Komisyonu'nun hazırladığı taslak, 15 yaşından küçüklerin sosyal medyayı ebeveyn izni olmadan kullanmasını yasaklamayı öngörüyor. ‘EU Kids Act’ kapsamında yapay zekâ sohbet botları ve video oyunlarına tasarım gereği güvenlik kuralları da getirilecek.
ABD Uzay Kuvvetleri yörüngede silah bulundurduğunu açıkladı
ABD Uzay Kuvvetleri, ülkenin düşman saldırılarına karşı kullanılmak üzere yörüngede konuşlu uzay kontrol silahları bulunduğunu ilk kez kabul etti. Silahların türü ve sayısı açıklanmadı.
KÜLTÜR SANAT
Ayvalık Uluslararası Film Festivali başladı
Festival Pedro Almodóvar'ın ‘Bitter Christmas’ filmiyle açıldı. 20 Eylül'e kadar 76 film gösterilecek; bu yılki ‘Yeni Bir...’ ödülü oyuncu Melik Kuru'ya verildi.
Nathan Harris'in ‘Suyun Tatlılığı’ romanı Türkçe'de
Nathan Harris'in Amerikan İç Savaşı sonrasındaki Georgia'da geçen ‘Suyun Tatlılığı’ romanı Vis Kitap etiketiyle Türkçe'de yayımlandı. Kitap 2021 Booker Ödülü uzun listesine girmiş ve Ernest J. Gaines Edebiyatta Mükemmellik Ödülü'nü kazanmıştı.
Fethiye Uluslararası Film Festivali 4 Kasım'da başlayacak
Festival 4–8 Kasım tarihlerinde düzenlenecek. Programda farklı ülkelerden 12 kısa film ile söyleşi ve atölyeler yer alacak.
Ankara Devlet Konservatuvarı çocuk orkestrası kuruyor
Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı, 7–12 yaş arasında keman ve viyolonsel çalan çocukları orkestrada buluşturacak. Başvurular 20 Eylül'e kadar alınacak; çalışmalar 4 Ekim'de başlayacak ve ilk konser 23 Nisan'da verilecek.
French Touch'ın 30 yıllık izi
Euronews, Daft Punk, Air ve Cassius gibi isimlerle 1990'larda küreselleşen French Touch akımının otuz yıllık mirasını ele aldı. Dosyada elektronik müziğin yeni kuşakları, kulüp kültürü ve Fransız müzik endüstrisindeki değişim anlatılıyor.
Netanyahu Venedik ödüllü ‘NAZA’ belgeselini hedef aldı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Venedik Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü alan ‘NAZA’ belgeselini ve filmin iki İsrailli yönetmenini eleştirdi. Belgesel, İsrail ordusunun Gazze'deki hedefleme kararları ve sivil ölümlerini inceliyor.
‘Widow's Bay’ tek sezonda 14 Emmy aldı
‘Widow's Bay’ komedi dalında tek sezonda 14 Emmy kazanarak rekor kırdı. Dizinin oyuncusu Matthew Rhys üç ayrı kategoride ödüle değer görüldü.
Macklemore Ed Sheeran turnesinden çıkarıldı
Macklemore, Filistin'e destek konuşmasının ardından Ed Sheeran'ın ABD turnesindeki kadrodan çıkarıldığını açıkladı. Organizatör Messina Touring Group, bazı stadyumların Macklemore'un yer aldığı konserlere izin vermeyeceklerini bildirdiğini söyledi.
SPOR
Fenerbahçe Gaziantep'te iki puan bıraktı
Fenerbahçe, Süper Lig'de Gaziantep FK ile 0-0 berabere kaldı. Sarı-lacivertliler iki kez direğe takıldı ve haftayı bir puanla kapattı.
Beşiktaş–Marsilya maçına Andrea Colombo
UEFA, Beşiktaş'ın Marsilya ile oynayacağı karşılaşmaya İtalyan hakem Andrea Colombo'yu atadı. Yardımcılıkları Giorgio Peretti ve Giuseppe Perrotti yapacak.
Trabzonspor'un ilk teknik direktör adayı Thomas Reis
Trabzonspor yönetimi, Ludogorets'i çalıştıran Thomas Reis'i takımın başına getirmek için görüşmelere başladı. Anlaşma sağlanamazsa Şenol Güneş, Abdullah Avcı ve Burak Yılmaz seçenekleri değerlendirilecek.
Jutta Leerdam bu sezon yarışmayacak
Olimpiyat şampiyonu Hollandalı sürat patencisi Jutta Leerdam, bu sezon yarışlara katılmayacağını açıkladı. Leerdam 1.000 metrede 1:12.31'lik olimpiyat rekoruyla altın, 500 metrede gümüş madalya kazanmıştı.
Dodgers üst üste 14'üncü kez play-off'ta
Los Angeles Dodgers, Cincinnati Reds'i 4-1 yenerek üst üste 14'üncü kez play-off bileti aldı. Tarik Skubal rakip hücumu sınırlarken Dodgers sezonun kalan bölümünde lig sıralaması için mücadele edecek.
FİL HAFIZASI
15 Eylül 1940: Britanya Savaşı'nın dönüm günü
Alman hava kuvvetleri 15 Eylül 1940'ta Londra'ya iki büyük saldırı dalgası gönderdi; Kraliyet Hava Kuvvetleri saldırılara karşı koydu ve çok sayıda Alman uçağını düşürdü. Adolf Hitler iki gün sonra Britanya'nın işgali için hazırlanan Deniz Aslanı Harekâtı'nı süresiz erteledi.
GÖZDEN KAÇMASIN
Apple TV Türkiye'de iCloud+ paketlerine ekleniyor
Apple TV ve Apple Arcade eylül sonuna kadar Türkiye'deki ücretli iCloud+ aboneliklerine ek ücret olmadan dahil edilecek. Paketler aylık 49,99 liradan başlıyor; hizmetler bağımsız abonelik olarak satılmayacak.
FLEX ve Sentinel-3C uyduları yörüngede
Vega-C roketi FLEX ve Sentinel-3C uydularını Fransız Guyanası'ndan yörüngeye yerleştirdi. FLEX fotosentezi ve bitki örtüsünün iklim değişikliğine tepkisini; Sentinel-3C okyanus, kara, buz ve atmosferi izleyecek.
Deepfake pornografi yayımlayan 12 siteye el konuldu
New York savcılığı, yaklaşık 1.200 siyasetçi ve oyuncunun yapay zekâyla üretilmiş sahte pornografik görüntülerini yayımlayan 12 internet sitesine el koydu. Manhattan Bölge Savcısı bunun bu alandaki en büyük el koyma operasyonu olduğunu açıkladı.
Microsoft ABD okulları için yeni yapay zekâ kuralları açıkladı
Microsoft, ABD'deki okullarda yapay zekâ kullanımı için veri koruma ve güvenlik kuralları getirdi. OpenAI ve Anthropic öğretmen sendikasıyla güvenlik ve gizlilik güvencelerini görüşürken Google benzer taahhüt açıklamadı.
YARIN NEYİ İZLEYECEĞİZ?
Türkiye–Letonya voleybol maçı
Türkiye Erkek Voleybol Milli Takımı, Avrupa Şampiyonası'nda Letonya ile 16 Eylül saat 17.00'de karşılaşacak. Maç TRT Spor'dan canlı yayımlanacak.