İBRAHİM EKİNCİ
Fed’in Jackson Hole toplantısında gözler, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın konuşmasındaydı. Warsh, oldukça şahin mesajlar verdi ve temmuz konuşması ile oluşan yeni konjonktürü de temelden değiştirdi. Altın, diğer metaller ve bitcoin değer kaybederken dolar güçlendi.
Warsh’ın temmuzda yaptığı bazı açıklamalar, Fed’in enflasyon hedefini değiştirebileceği, ABD Başkanı Trump’ın düşük faiz talebinin devam etmesi nedeniyle enflasyonla mücadele amacıyla faiz oranlarını hızlı şekilde kullanmaya yanaşmayacağı, şahin bir faiz politikası izlemek için kasım ayındaki ara seçimlerin sonrasını beklediği yönünde değerlendirmelere yol açmıştı.
Warsh, bu iki algıyı değiştirmeye odaklı bir konuşma yaptı. Yüzde 2’lik PCE enflasyon hedefinin “kesin ve değişmez” olduğunu vurguladı, Fed’in bu konudaki kararlılığını yineledi, para politikasında faiz oranlarının merkezî rolünün altını çizdi.
Fed’in faiz politikasındaki bir sonraki adımına ilişkin net bir sinyal vermeyen Warsh, merkez bankasının faiz oranlarını yeniden değerlendirmek üzere Eylül ortasına kadar toplanmayacağını söyledi. Warsh’ın açıklamaları, Fed’in önümüzdeki dönemde faiz kararlarına ilişkin belirsizliği koruyacağı ve piyasaların Eylül toplantısına kadar gelecek ekonomik verilere odaklanacağı şeklinde değerlendirildi.
ABD’de bu hafta açıklanan verilere göre PCE enflasyonu temmuzda yüzde 3,7 seviyesinde gerçekleşti. TÜFE ise yüzde 3,4 seviyesinde. Warsh’ın açıklamaları, yüzde 2’lik hedefe ulaşmak için Fed’in fiyat baskılarını yakından izlemeyi sürdüreceğine işaret etti. Fed’in faiz toplantısı 16 Eylül’de. Bu toplantıdaki karar öncesinde ABD tarım dışı istihdam ve enflasyon verisi gelecek. Yön belirleyecek olan da iki veri olacak.
PİYASA
BORSA: BIST 100 endeksi, en düşük 14.341,93 puanı ve en yüksek 14.730,20 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,87 üzerinde 14.641,56 puandan tamamladı.
NE OLUR? Fed açıklamaları ABD borsalarında düşüşlere yolaçtı. BIST ise cuma gününü de artıda, 14.730’le direnç seviyesinin eşiğinde kapattı. Bu seviyeleri aşarsa, bir miktar yükseliş mümkün. Genelde faizin cazibesindeki aşınmanın da borsaya yaraması beklenir.
ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 1 artışla 7 bin 160 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,99 yükselişle 46 bin 720 liraya çıktı. Geçen hafta sonu 11 bin 614 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,91 artışla 11 bin 720 liraya yükseldi.
NE OLUR? Altın son haftalarda Fed Başkanı Warsh’ın konuşması sonrasında faiz artırım beklentilerinin zayıflamasından güç almış, yükseliş trendine girmişti. Ancak Fed Başkanı’nın geçen haftaki konuşması durumu tersine çevirdi. Faiz artırım beklentileri yükseldi. Bu gelişme sonrası altın değer kaybetti. Ons altın cuma günü 150,70 dolar düşerek 4.504,10 dolara indi. Böylece haftalık kazançlarının tamamını geri vermiş oldu. Daha önceki bültenlerimizde de altın yatırımcısının Fed gelişmelerine dikkat etmelerini belirtmiştik. İran konjonktürünün etkisi zayıflamış görünürken Fed faiz gelişmeleri bundan sonra da etkili olacak. Son düşüşte kar satışları da etkili oldu. Yatırım bankaları son günlerdeki raporlarında yükseliş beklentileri paylaşıyor.
DÖVİZ: Bu hafta ABD doları yüzde 0,37 artışla 48,2440 liraya, avro da yüzde 0,09 yükselişle 56,2320 liraya çıktı.
NE OLUR? Daha önceki bültenlerde de dikkat çektiğimiz gibi döviz – kur tartışmasının son zamanlarda arttığına dikkat çekmiştik. Bu tartışma devam ediyor ve kurun aşırı baskılı olmasının yarattığı risklere dikkat çekiliyor. Ancak ekonomi yönetiminin kur politikasında bir miktar gevşeme olsa da temelde bir değişiklik yok. Baskılı kur politikasının devam edeceği görülüyor. Para piyasaları ve carry trade kanalı ile döviz girişi var. MB rezervleri de müdahale için alan sağlıyor. Yakın vadede siyasette yeni bir şok gelişme yaşanmaması halinde bu politikanın süreceğini öngörmek gerekiyor.
FAİZ: TCMB’nin yayımladığı 3 aylık vadeli TL mevduatın bileşik getirisi yüzde 47,40’ten 47,14’e düştü. Bankalarda aynı vadede mevduata faizleri yüzde 40’ın üstünden altına çektiler. Büyük bankalarda yüzde 38 – 39 aralığında yoğunlaşıyor.
NE OLUR? TCMB’nin politika faizini değiştirmemekle birlikte fiili fonlama faizini yüzde 40’tan 37’ye çekmesi mevduat faizlerine de yansıdı. Politika faizine dönüş sinyali, bankaların mevduat faizinde karşılık buldu ve oranları 1-1,5 puan aşağı çekti. Bazı bankalarda aylık vadede yüzde 40’ın altına inen mevduat faizlerinin politika faizine yakınsaması beklenirken, kredi faizlerinde ise henüz değişikliğe gidilmedi. Eğer önümüzdeki PPK toplantılarında indirim kararları gelirse düşüş devam edecektir. Bu konuda TCMB’nin elini tutan şey, enflasyonun yüzde 30 üstünde yapışkanlık göstermesi. Ağustos ayı enflasyon verisi TCMB PPK’nın 10 Eylül’deki toplantısında belirleyici olacak. Yatırım fonlarına getirilen yeni düzenlemeler bu fonların faiz getirisini şimdiden sınırladı. Faizle enflasyon arasındaki makas daraldıkça faizin cazibesi de aşınıyor. Maliye “sıcak para”ya vergi getirilmesi konusunda çalışıyor. Bu düzenlemede yerli ve yabancı kurumsal para piyasası fon getirilerine yüzde 10 stopaj öngörülüyor.
YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları arasında en çok kazandıran "Kıymetli Maden Fonları" oldu. Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,74, emeklilik fonları yüzde 1,23 değer kazandı. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 2,79 ile "Kıymetli Maden Fonları" oldu.
PİYASA HABERLERİ
FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ GÜÇLENDİ
TCMB, politika faizini değiştirmemekle birlikte fiili fonlama faizini yüzde 40’tan 37’ye çekti. Önümüzdeki toplantısında veya yılbaşına kadar politika faizini 100 – 200 baz puan indirmek için alanı olduğu görüşü hakim. Yabancı bankalar bu toplantıda olmasa bile bir sonrakinde indirim bekliyor.
ALTIN TEBLİĞİ YÜRÜRLÜKTEN KALKTI
TCMB, altın cinsinden fiziki varlıkların finansal sisteme kazandırılmasına ilişkin tebliğini yürürlükten kaldırdı. Kaldırılan tebliğle, tasarruf sahiplerine, yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altın varlıklarının TL cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine imkan tanınmış ve destek esasları düzenlenmişti.
KKM TARİHE KARIŞTI
Dövize hücumu kesmek için ekonomi yönetiminin başvurduğu kur korumalı ve mevduat (KKM) uygulamasında hesaplar sıfırlandı. Bilindiği gibi TL mevduatı fiilen döviz mevduat saymaya dayanan uygulama, bazı tahminlere göre kamuya 60 milyar dolarlık yük getirdi. Aynı zamanda faizleri baskıladı ve kredi faiz tavanı ile birlikte şirketlere 100 milyar dolar civarında kaynak aktarılması ile sonuçlandı.
PETROL FİYATLARINDA 90 DOLARIN ALTINI GÖRDÜ
Brent petrolün varil fiyatı cuma günü 89,3 dolara kadar geriledi. Haftalık düşüş yüzde 5’in üzerine çıktı. İran ile Umman arasındaki uzlaşma süreci ABD tarafından yakından izlenirken, İran kaynaklı arz risklerinin azalması ve Basra Körfezi’ndeki petrol akışlarının yeniden toparlanması, petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.
DÜNYA BORSALARININ DEĞERİ 157.8 TRİLYON DOLAR
Küresel hisse senedi piyasalarının toplam değeri 2025 sonunda 157,8 trilyon dolara ulaştı. Dünya Borsalar Federasyonu verileri ve SIFMA verilerine göre ABD, 68,9 trilyon dolarlık piyasa değeriyle küresel borsaların yüzde 44’ünü tek başına oluştururken Çin ve Avrupa Birliği 15,5’er trilyon dolarla ikinci sırada yer aldı. Türkiye’nin de dahil olduğu gelişmekte olan piyasaların toplam büyüklüğü ise 6,9 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Borsa İstanbul'un güncel resmi verilerine göre BIST Tüm endeksinde yer alan şirketlerin toplam piyasa değeri 20,96 trilyon TL seviyesinde.
YATIRIM FONLARINA YENİ DÜZENLEME GELDİ
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarının işleyişine ilişkin kapsamlı düzenlemeleri içeren yeni fon rehberini yayımladı. Yeni düzenlemeyle birlikte yatırım fonlarının faaliyet ve işleyiş süreçlerine ilişkin kurallar yeniden ele alınırken, fon piyasasında ortaya çıkabilecek risklerin azaltılması ve yatırımcıların daha güçlü şekilde korunması hedefleniyor.
RİSK PİRİMİ 217 PUANA İNDİ
Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, 217 baz puana inerek 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Böylece Türkiye’nin risk primindeki aşağı yönlü seyir devam etti. Risk primindeki gerileme, yatırımcıların Türkiye’ye yönelik risk algısında iyileşmeye işaret ederken, ülkenin ve Türk şirketlerinin uluslararası piyasalardan borçlanma maliyetleri açısından da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
YURTDIŞI GAYRİMENKUL ALIMINDA DİKKAT ÇEKİCİ ARTIŞ
Yurt dışı gayrimenkul yatırımları, yılın 2. çeyreğinde 2,6 milyar dolara ulaşarak son 5 yıl ortalamasının 10 katını aştı. TEPAV Bülteni’ne göre, 2026’nın 2. çeyreğinde 0,9 milyar dolarlık net doğrudan yatırım çıkışı kaydedildi. İlk 6 ayda doğrudan yatırım girişleri 1,6 milyar dolar, yurt dışına doğrudan yatırımlar ise 2,5 milyar dolara ulaştı. Gayrimenkul kaynaklı net girişler de hesaba katıldığında doğrudan yatırımlar kaynaklı net sermaye hareketi, 1,5 milyar dolarlık çıkış olarak hesaplandı.
MSCI, KARARINI AÇIKLADI
Küresel endeks sağlayıcı MSCI, Türkiye endekslerinde 1 Eylül itibarıyla geçerli olacak değişikliklere ilişkin listesini yeniledi. Daha önce MSCI Türkiye Küçük Ölçekli Şirketler Endeksi’ne dahil edileceği açıklanan Tera Yatırım Menkul, Tera Finansal Yatırımlar ve Kardemir için değişikliğe gidildi. MSCI’nin son duyurusuna göre söz konusu üç şirket endekse eklenmeyecek.
EKONOMİ TAKVİMİ
2. Çeyrek GSYH Büyüme Oranı
İşsizlik rakamları
Enflasyon rakamları
Reel Efektif Döviz Kuru
ISO PMI
Dış ticaret verileri
S&P küresel imalat verisi
AB enflasyon verisi ve büyüme oranları
ABD tarım dışı istihdam verisi
ABD ilk işsizlik başvuruları
ABD mortgage başvuruları
ABD MBA satın alma indeksi