İBRAHİM EKİNCİ
Geçen hafta piyasaların dikkati ABD'de tarım dışı istihdam verisindeydi. Beklenti 55 bin iken 162 bin artış açıklandı. Verinin ardından Fed’in eylülde faiz artırma ihtimali 10 puan artarak yüzde 49'dan yüzde 59'a yükseldi.
Peki, faiz artırmanın sonucu ne olur? Sonuçta Fed doların faizini artırdığı için dolar değerlenir, getirisi artar… Bu da rakibi yatırım araçlarının aleyhine olur. Nitekim öyle de oldu. Ons altın fiyatı ABD tarım dışı istihdam verisinin beklentinin üzerinde gelmesi sonucu 100 dolar birden düşüş kaydederek 4.470 dolar seviyelerinden 4.370 seviyelerine kadar indi. Trump’ın Fed Başkanı’nı faiz indirimi konusunda “tehdit” olarak algılanan söylemi sonrasında cumartesi öğlen saatleri itibariyle 4.430 dolar seviyesine kısmen toparlandı. Bu arada altının değerini baskılayan başka bir gelişme de İran savaşının yeniden alevlenmesi oldu.
Türkiye ekonomisi ile ilgili en önemli gelişme ise enflasyon verisiydi. Ağustos ayı enflasyonu aylıkta yüzde 1.84, yıllıkta yüzde 31,51 geldi. Bir önceki ay yıllıkta yüzde 31,75’ti. Dolayısıyla enflasyon 57 aydır yüzde 30’un üstünde, 19 aydır yüzde 30 – 40 aralığında, 11 aydır yüzde 30 – 33 aralığında takılma tablosu ortaya çıktı. Bu açık “yapışkanlık” tablosu ancak ekonomi yönetiminin teşhis ve mücadele araçları bakımından bir değişikliğe gidip gitmeyeceği belirsiz.
Bu haftanın en önemli verisi ABD enflasyonu… Beklentilerin üzerinde gelirse Fed’den faiz artırımı beklentisi yükselecek ve bu da diğer yatırım enstrümanlarını baskılayacak.
PİYASA
BORSA: Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 4,30 değer kaybetti. BIST 100 endeksi, en düşük 13.876,66 puanı ve en yüksek 14.662,89 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 4,30 altında 14.012,42 puandan tamamladı.
Ne olur? SPK’nın anormal şekilde yüksek getiriler sağlayan serbest fonlarla ilgili düzenlemesi, fonlarda derin düşüşlere yolaçtı. Yatırımcı çıkışı oldu. Bu fonlardaki hisselerin satışı borsayı aşağı çekti. SPK’nın para piyasası fonları için yüzde 10 stopaj öngören yeni düzenlemesi de geldi. Borsada bu yeni düzenlemelerin etkisinin bu hafta da devam etmesi bekleniyor.
ALTIN: Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,77 azalışla 6 bin 890 liraya indi. Cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,78 düşüşle 44 bin 952 liraya geriledi. Geçen hafta sonu 11 bin 720 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,72 azalışla 11 bin 284 liraya geriledi.
Ne olur? Savaşın yatışması değerli metalleri destekleyebilir. Yatırım bankaları altın fiyatı projeksiyonlarını revize etmediler. Aksine yükseliş beklentisine yönelik analizler dikkat çekiyor. UBS Baş Stratejisti Bhanu Baweja’ya göre merkez bankalarının artan talebi ile ABD maliyesine yönelik güven kaybı, değerli metalin fiyatını destekleyen yeni ve yapısal unsurlar haline geldi. Emtia piyasasında nesiller boyu sürebilecek bir boğa döneminin henüz başında olunduğunu savunan fon yöneticisi Willem Middelkoop da altının finansal sisteme yeniden dahil olduğunu ve bazı tahvillerin yerini almaya başladığını söyledi ve gümüşte 100 dolar seviyesinin yeniden görülebileceği öngörüsünde bulundu. Bu hafta için altın fiyatlarında ABD enflasyon verisinin etkisini göreceğiz.
DÖVİZ: Euro yüzde 0,05 yükselişle 56,2590 liraya çıktı. ABD doları yüzde 0,41 artışla 48,4400 liraya çıktı.
Ne olur? Döviz tarafında temel bir değişiklik yok. Baskılı kur politikası devam ediyor. Yakın vadede değişmesi de beklenmiyor.
FAİZ: Bankalarda mevduat faizinde gevşeme devam ediyor. Büyük bankalarda yüzde 38 – 39 civarında faizler var. Hatırlı müşteriler için bir – iki puan daha yüksek faiz mümkün.
Ne olur? Bu hafta TCMB PPK toplantısı var. Faiz indirimi gelmese bile izleyen toplantılarda geleceği beklentisi yüksek. Buna paralel seyirde faizlerde gevşeme izleniyor. TL lirası mevduatı riskten kaçınan yatırımcı için hala cazip. Son enflasyon verisine göre vergi sonrası hala yüzde 3 reel getiri sağlıyor.
YATIRIM FONLARI: Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,77 değer kaybetti. Emeklilik fonları yüzde 1,31 değer kaybetti. Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,72 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.
PİYASA HABERLERİ
ENFLASYON TAHMİNİ 28,4’E ÇIKTI
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, OVP’yi açıkladı. Yıl sonu büyüme tahmini %3,3'e çekildi. TCMB’nin %28 olarak açıkladığı enflasyon tahmini 28,4'e yükseltildi. OVP’nin önceki tahmini %16’ydı. Yılmaz, “Enflasyonda düşüş eğilimi savaş koşullarının oluşturduğu arz yönlü baskılar nedeniyle geçici olarak yataylaştı. Savaşın enflasyona maliyeti 7 puan olarak hesaplandı” dedi.
PARA PİYASASI FONLARINA YÜZDE 10 STOPAJ
Serbest fonlardan sonra para piyasası fonlarına da vergi geldi. Düzenleme kapsamında kurumlar vergisi mükellefleri ile yatırım fonu ve yatırım ortaklıklarının, para piyasası fonları ile unvanında "para piyasası" ibaresi bulunan serbest fonların katılma paylarından elde edilen kazançlardan daha önce yüzde 0 stopaj oranı yüzde 10 olarak belirlendi.
SERMAYE PİYASASINDA YENİ KURALLAR
SPK, yatırım fonlarında yoğunlaşma, yapay fiyat oluşumu ve şeffaflığa ilişkin riskleri azaltmak amacıyla bir dizi yeni kural getirdi. Değişiklikle tek bir hissede yoğunlaşmanın önüne geçilmesi hedeflenirken, fiili dolaşım sınırı, fon yönetici sayısına göre serbest fon kurma kuralının yanı sıra portföy yönetim şirketlerine sermaye artırım şartı ile sermaye büyüklüğü düzenlemeleri getirildi.
PPK 10 EYLÜL’DE TOPLANIYOR
TCMB PPK 10 Eylül’de toplanacak. Politika faizinde indirim beklentisi yüksek değil. Ağustos enflasyonunda kısmi iyileşme büyük ölçüde gıda fiyatlarından kaynaklanıyor. Hizmet enflasyonu yüksek seyrini koruyor. Çekirdek göstergeler, enflasyonun ana eğiliminde yavaşlama göstermiyor. Bu arada enerji fiyatları da yeniden tırmanışa geçmiş durumda. PPK’nın bu toplantısında değil ama sonrakilerde, yıl içinde toplam 200 baz puanlık indirim beklentisi var.
TRUMP: FAİZLER DÜŞMEZSE TİCARETİ DURDURABİLİRİZ
ABD Başkanı Donald Trump, beklentilerin çok üzerinde gelen ağustos ayı istihdam verilerinin ardından Fed’e faiz indirimi çağrısını yineledi. Trump, faizlerin düşürülmemesi halinde ABD’nin yüksek ticaret açığı verdiği ülkelerle ticareti durdurabileceğini söyledi.
PETROL FİYATLARINDA ARTIŞ
İran savaşının yeniden alevlenmesi petrol fiyatlarında yükselişe yolaçtı. Hürmüz'de Suudi petrolü taşıyan 2 süper tanker vuruldu. Ayrıca Ukrayna'nın Baltık Denizi'nde Rusya'ya ait Ust-Luga petrol ihracat terminalini vurması, ABD petrol stokları gibi faktörler de yükselişte etkili oldu. Brent petrol varil fiyatı 94 doların üstünde seyrediyor.
YATIRIMCIDA YENİ BİR SIKILAŞMA DÖNEMİ ENDİŞESİ
Ekonomi Gazetesi’ndeki analize göre yatırımcıların bir süredir geride bıraktığını düşündüğü faiz artışı senaryosu, tahvil piyasasında yeniden sahneye çıktı. Küresel devlet tahvillerinde getiriler aynı anda yükselirken, piyasanın verdiği mesaj giderek netleşiyor: Petrol yüksek kalır, enflasyon beklentileri güçlenir ve merkez bankaları beklenenden daha şahin bir çizgiye yönelirse faiz indirimi hikâyesi yerini yeni bir sıkılaşma dönemine bırakabilir.
TCMB REZERVLERİ 188,5 MİLYAR DOLARDA
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası rezervlerinde artış devam ediyor. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre 28 Ağustos ile biten haftada toplam rezervler 0.1 milyar dolar artarak 188.5 milyar dolara çıkarken, swap hariç net rezerv 0.7 milyar dolar artışla 56.6 milyar dolara geldi, net rezervler ise 66.9 milyar dolar seviyesinde yatay seyretti.
TL’NİN CARRY GETİRİSİ KÜRESEL ZİRVEDE
Uzmanlar enflasyonda kalıcı düşüş görülmeden yapılacak erken bir faiz indiriminin TL pozisyonları açısından risk yaratabileceğine dikkat çekiyor. Bloomberg News tarafından yayımlanan analizde, yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 11,2 getiri sunan TL varlıklar; Brezilya, Arjantin ve Kolombiya'nın ardından en iyi performansı sergileyen dördüncü para birimi oldu.
EURO MEVDUATINDA SERT DÜŞÜŞ
Verilere göre 28 Ağustos ile biten geçen hafta toplam yabancı para mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 2 milyar 715 milyon dolar geriledi. Bu düşüşün büyük kısmı tüzel kişilerin Euro mevduatlarındaki gerilemeden kaynaklandı. Tüzel kişilerin Euro cinsi yabancı para mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 1 milyar 874 milyon dolar azaldı.
JAPON YENİ’NİN CAZİBESİ ARTIYOR
Japon yeni, uzun süren değer kaybının ardından yeniden yatırımcıların radarına girdi. Japonya Merkez Bankası’nın bu yıl faiz artırımlarını hızlandırabileceği beklentisi, para biriminin dolar karşısında 160 seviyesinin üzerinden 157,6 seviyesine kadar güçlenmesini sağladı. Yen yalnızca dolar karşısında değil, euro ve sterlin karşısında da değer kazanıyor.
EKONOMİ TAKVİMİ
TCMB PPK faiz kararı
Finansal yatırım araçlarının getirileri
Merkezi yönetim borç istatistikleri
İnşaat maliyet endeksi
Sanayi üretimi endeksi
Ödemeler dengesi istatistikleri
ABD enflasyon verisi
AMB faiz kararı
Çin dış ticaret ve enflasyon verileri