PİYASA BÜLTENİ

Hazırlayan: İbrahim Ekinci

Şirketlerin döviz talebi hızlandı: Üç haftada 8,9 milyar dolar

Temmuz enflasyonu öncesi piyasalarda şirketlerin döviz talebi öne çıktı. Parite etkisinden arındırılmış döviz mevduatı üç haftada 8,3 milyar dolar artarken, şirket hesaplarındaki artış 8,9 milyar dolara ulaştı. Fed faizi sabit tuttu; İran savaşı, petrol ve tahvil faizlerindeki oynaklık küresel piyasaların yönünü belirlemeyi sürdürüyor.

Temmuz ayı enflasyon verisi açıklanacak. İstanbul Ticaret Odası (İTO) aylık enflasyonu yüzde 2,06, yıllık enflasyonu yüzde 35,20 olarak ölçtü. WebTÜFE’nin aylık verisi yüzde 1,95 olurken, TEPAV Gıda Fiyat Endeksi’nde yıllık gıda enflasyonu yüzde 32,8 hesaplandı. Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki aylık beklenti ise yüzde 1,68.

Piyasalarda en dikkat çekici gelişme döviz mevduatındaki artış oldu. Temmuzun ilk üç haftasında döviz mevduatında, parite etkisinden arındırılmış olarak sırasıyla 693 milyon, 5 milyar 259 milyon ve 2 milyar 361 milyon dolarlık artış gerçekleşti. Böylece üç haftalık artış 8,3 milyar dolara ulaştı. Artışın kaynağı şirket talebiydi: Şirketlerin döviz mevduatı aynı dönemde 8,9 milyar dolar arttı. Yurt içi yerleşiklerin toplam döviz mevduatı 216,8 milyar dolardan 223 milyar dolara yükseldi.

Fed Federal Açık Piyasa Komitesi, politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50–3,75 aralığında sabit tuttu. Fed’in, İran savaşı kaynaklı enflasyon şokunu kontrol altına alamayacağına ilişkin kaygılar artarken ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28 ile son 19 yılın en yüksek seviyesini test etti.

İran Savaşı’nda hızla değişen kararlar piyasalarda yönsüzlüğe ve sert oynaklığa yol açıyor. Yeni bir saldırı dalgası beklenirken Donald Trump, İran’a yönelik planlanan saldırıları iptal ettiğini söyledi. Karışık haber akışı, teknoloji hisselerindeki sert dalgalanmalar, şirket bilançoları ve önde gelen merkez bankalarının faiz kararları geçen hafta küresel piyasaların yönünde belirleyici oldu. Bu hafta dikkatler ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi.

PİYASA

BORSA

BIST 100 endeksi, 13.216,16 ile 14.085,39 puan aralığında hareket ettikten sonra haftayı önceki kapanışın yüzde 3,48 altında, 13.458,10 puandan tamamladı.

NE OLUR? Olumsuz bir haber akışı yaşanmazsa uzmanlar borsada yukarı yönlü açılış bekliyor. Trump’ın İran’a yönelik saldırıları ertelemesi piyasalar açısından olumlu değerlendiriliyor.

ALTIN

Geçen hafta sonu 10 bin 170 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,66 azalarak 10 bin 103 liraya geriledi. Cumhuriyet altını yüzde 0,57 düşüşle 40 bin 263 liraya, gram altın ise yüzde 0,50 kayıpla 6 bin 154 liraya indi. Ons altın temmuz ayını yüzde 0,50 kazançla kapattı; hafta sonunda 4.042 dolardan işlem görüyordu.

NE OLUR? ABD dolarındaki güçlenme ons altında sert değer kaybına yol açarken yatırımcıların odağı kritik destek seviyelerine çevrildi. BCA Research, son satış dalgasının hız kaybettiğini ve kısa vadeli aşağı yönlü risklerin azaldığını belirterek altında uzun pozisyon önerdi.

DÖVİZ

Bu hafta ABD doları yüzde 0,38 artışla 47,5260 liraya, euro yüzde 1,22 yükselişle 54,5180 liraya çıktı.

NE OLUR? Ekonomi yönetiminin “kontrollü kur” politikası sürüyor. Enflasyonu baskılı kur üzerinden düşürme yaklaşımı uzadıkça risk birikiyor. Son dönemde kur artışlarına biraz daha yüksek oranda izin verildiği ve düşük de olsa reel değer kaybına alan açıldığı görülüyor. Doğrudan yatırım girişi azalırken sıcak para ve carry trade girişi devam ediyor; turizm gelirlerinde ise sınırlı bir gerileme dikkat çekiyor. Şirketlerin 200 milyar doların üzerindeki döviz yükümlülüğü dikkate alındığında, son üç haftadaki 8,9 milyar dolarlık mevduat artışı yakından izleniyor.

FAİZ

TCMB verilerine göre üç aylık TL mevduatın bileşik faizi yüzde 47,83 düzeyinde. Bankalarda aynı vadede yüzde 40’ın üzerinde oranlar görülürken ticari kredi faizi yüzde 51,72 seviyesinde.

NE OLUR? Faiz yüksek kalmaya devam ediyor; hem tüketiciler hem de iş dünyası baskı altında. Enflasyon yaklaşık 17–18 aydır yüzde 30’un üzerinde. Savaşın sona ermesi ve iç siyasette gerilimin azalması, enflasyondaki düşüşü belirginleştirebilir. İç ve dış koşullar gerginlik üretmeyi sürdürürse TCMB faiz indirimlerinde ağırdan alacaktır. Mevcut oranlarda TL varlıklar TÜİK enflasyonunun üzerinde getiri sağlıyor; birçok uzman kaotik dönemlerde sabit getirili araçları öne çıkarıyor.

YATIRIM FONLARI

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,34, emeklilik fonları yüzde 1,55 değer kaybetti. Kategoriler arasında en yüksek getiriyi yüzde 0,76 ile para piyasası fonları sağladı.

PİYASA HABERLERİ

SAVAŞTA GERGİNLİK DEVAM EDİYOR

Hürmüz Boğazı’nı terk eden gemiler Bab el-Mandeb Boğazı’na yöneldi; buradan geçen gemi sayısı salı günü 37’ye ulaştı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin tehditleri ve bölgesel deniz trafiğine müdahaleleri sürdükçe Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını bildirdi. Trump ise İran anlaşmaya yanaşıncaya kadar saldırıların süreceğini söyledi.

PETROL FİYATI 90 DOLARDA

Petrol fiyatlarında sert dalgalanma sürüyor. İran’a yönelik 13 gece üst üste gerçekleştirilen yoğun bombardıman sırasında 100 doları aşan Brent petrol, ardından sert düştü. Gerginliğin yeniden artmasıyla yönünü yukarı çevirdi ve hafta sonunda 90 dolar eşiğinde işlem gördü.

CXMT, ÇİN’İN EN DEĞERLİ ŞİRKETİ OLDU

Çinli bellek çipi üreticisi CXMT, halka arz edildiği gün yüzde 466 yükseldi. Şanghay’daki ilk işlem gününde 8,66 yuandan başlayan hisse 49 yuana kadar çıktı; şirket kısa süreliğine Çin’in en değerli şirketi oldu. Yapay zekâdaki büyüme, şirketin Çin’in çip üretimindeki rolünü güçlendiriyor.

REZERVLERDE ARTIŞ

Zorunlu karşılık ve teminat depo hesaplarının katkısıyla toplam rezervler 160,5 milyar dolardan 162,6 milyar dolara çıktı. Net rezerv 200 milyon dolar artarak 51,3 milyar dolara ulaştı. Merkez Bankası, son iki haftadaki sınırlı satışlara rağmen temmuz ayında net 6,6 milyar dolar döviz aldı.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÜZENLEME

TCMB, firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmesini teşvik eden uygulamada değişikliğe gitti. Firmalar artık ürettikleri katma değerle orantılı olarak destekten yararlanabilecek; döviz dönüşüm desteğinin temel oranı yüzde 2 olarak belirlendi.

HİSSELERİN YÜZDE 70’İ ENDEKSİ YAKALAYAMADI

Bloomberg HT’nin haberine göre BIST 100 yılbaşından temmuz sonuna kadar yüzde 18 yükseldi. Ancak endeks kapsamındaki hisselerin yüzde 70’i bu getirinin altında kaldı; hisselerin yarısı yılbaşındaki seviyesinin de altında bulunuyor.

ÇİP HİSSELERİ TOPARLANIYOR

Yatırımcıların yeniden yapay zekâ bağlantılı çip üreticilerine yönelmesiyle Güney Kore borsası yüzde 18 yükseldi. Çip hisseleri Wall Street’te de temmuz ayını güçlü bir performansla tamamladı.

TÜRKİYE’DE BIG MAC FİYATI DÜNYA ORTALAMASINI AŞTI

The Economist’in Big Mac verilerine göre Türkiye’de bir Big Mac’in dolar cinsinden fiyatı Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 6,8 dolar; dünya ortalaması ise yaklaşık 5 dolar. Türkiye’deki fiyat dünya ortalamasının yüzde 35–40 üzerinde. Prof. Dr. Hakan Kara, Türkiye’nin göreli fiyat düzeyinin son 25 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirterek ülkenin dünyaya kıyasla son 25 yılın en pahalı noktasında olduğunu söyledi.

EKONOMİ TAKVİMİ

• Temmuz enflasyon verisi

• Reel efektif döviz kuru

• İSO Türkiye İmalat PMI

• Hazine nakit gerçekleşmeleri

• Dış ticaret verileri

• S&P Küresel İmalat PMI

• ABD fabrika siparişleri

• ABD tarım dışı istihdam verileri

• ABD işsizlik başvuruları ve işsizlik oranı

• Çin dış ticaret verileri

Bu bülten yatırım tavsiyesi değildir.