HALE GÖNÜLTAŞ
Kahramanmaraş’taki dünkü silahlı saldırıyı gerçekleştiren 14 yaşındaki zanlının bilgisayarında yapılan incelemede, şiddet içerikli “X” oyununu oynadığı bilgisi polis kayıtlarına girdi. Oyun, haber etiği gereği “X” olarak paylaşıldı.
Oyun herkese açık, sınırlama yok
Söz konusu oyuna hem Türkiye’de hem de dünyada yaş sınırlaması olmaksızın internet üzerinden erişilebiliyor. Oyuna girildiğinde kullanıcıyı iki seçenek karşılıyor, “terörist” ya da “terörle mücadele.” Oyuncular bu iki rolden birini seçmek zorunda.
Aynı sunucu üzerinden farklı ülkelerden oyuncularla eş zamanlı oynanabilen oyunun ortak dili İngilizce. İstenirse yalnızca Türkiye’den oyuncularla Türkçe oynanabiliyor. Ancak “koş, git, dur, nişan al” gibi temel komutlar İngilizce veriliyor.
AK-47 (Kalaşnikof), keskin nişancı tüfekleri, el bombaları…
Oyun başladığında dar koridorlar, keskin köşeler ve pusularla dolu bir harita ekrana yayılıyor. Ekranın merkezinde, savunma terminolojisinde “nişangâh” olarak adlandırılan hedef alma noktası yer alıyor. Oyun tamamen silahlar üzerine kurulu. Kullanılan ekipmanlar gerçek dünyadaki karşılıklarıyla bire bir aynı. AK-47 (Kalaşnikof), keskin nişancı tüfekleri, el bombaları…
Şiddet oyunun temel dinamiği
Rakiple karşılaşıldığında düşünmeye zaman yok, hızlı tepki vermek gerekiyor. Etrafta hareket eden ve ateş eden kişiler, oyuncu tarafından ortadan kaldırılması gereken hedeflere dönüşüyor. Amaç rakibi etkisiz hale getirmek ve belirli senaryolarda bomba kurarak karşı tarafı yok etmek. Son tahlilde şiddet, oyunun temel dinamiğini oluşturuyor.
20 dakikada dayanılmaz hale geliyor
Oyun yaklaşık bir saat sürüyor. Ancak 20’nci dakikada kulaklıkta çınlayan silah sesleri, oyuncuların bağrışmaları ve yoğun şiddet görüntüleri nedeniyle devam etmenin zorlaştığı görülüyor. Araştırmalar, ebeveyn denetimi olmadığında çocukların bu tür oyunları uzun saatler boyunca ve tekrar tekrar oynadığını ortaya koyuyor.
Risk nerede başlıyor?
Uzmanlara göre kritik eşik; maruziyet süresi ve denetim. Uzun saatler boyunca tekrarlayan şekilde şiddet içeriğine maruz kalan çocuklarda uyku düzeninde bozulma, sosyal ilişkilerde zayıflama ve yalnızlaşma gibi etkiler gözlemlenebiliyor.
Çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanları, özellikle 12 yaş altındaki çocuklar için bu tür içeriklere erişimin risk oluşturduğunu vurguluyor. Çocuğun oynayacağı oyunun içeriğinin ebeveynle birlikte değerlendirilmesi, oyun süresinin sınırlandırılması ve açık iletişim kurulması, olası olumsuz etkileri azaltan temel unsurlar arasında gösteriliyor.