YUNUS ÜLGER
Yıllar sonra hayalini kurduğu başbakanlık koltuğuna geçen yılın mayıs ayında kavuşan Almanya Başbakanı Friedrich Merz (70), tadını çıkarmadan koltuğu kaybedecek gibi görünüyor. Halk desteğini gittikçe kaybeden Hristiyan Demokrat Birlik Partili (CDU) politikacı, son kabine değişikliğinde yaptığı ve kendisinin de kabul ettiği hatalar sebebiyle eleştiri yağmuruna tutuldu. Kendi partisi içinden de sert eleştirilere uğrayan Merz için medyada görevden alma senaryoları yazılıyor. Eylül’de iki doğu eyaletinde eyalet meclisi seçimleri yapılacak, ayrıca da yaz tatili sonrası emeklilik ve bakım sigortasında köklü reformlar gündeme gelecek. Bu yüzden Merz’in işinin iyice zorlaşacak, dolayısıyla Almanca deyimle Merz’i sıcak bir güz (heisser Herbst) bekliyor.
Kabine değişikliğinde arka arkaya hatalar, Merz’e desteği iyice azalttı
Federal Kabine’de değişim ihtiyacı, CDU/CSU Federal Meclis Grubu Başkanı Jens Spahn’ın taşıyıcı anne yoluyla çocuk sahibi olması olayıyla ortaya çıktı. Kendisinin daha önce buna karşı olduğunu açıklaması ve bunun Almanya’da yasak olması sebebiyle Spahn, eleştiriler üzerine istifa etmek zorunda kalmıştı. Onun yerine Thorsten Frei seçildi, bu vesileyle Merz kabinede değişikliğe gitti, ne var ki, kelimenin tam anlamıyla eline yüzüne bulaştırdı. Önce Federal Ulaştırma Bakanı Patrick Schnieder’i görevden aldı, yerine Fritz Güntzler’i atadı. Ne var ki, Güntzler bir gün sonra vazgeçti. Bunun üzerine Merz, ulaştırma bakanı aramaya başladı, sonunda Steffen Bilger’i atadı. Ardından Federal Sağlık Bakanı Nina Warken, başbakanlık bakanı olarak atadı, Federal Sağlık Bakanlığına ise CDU Genel Sekreteri Carsten Linnemann’ı getirdi. Linnemann, Federal Hükümet kurulduğunda sağlık bakanı olarak gündeme gelmiş, kendisi bu alanda yeterli olmayacağını söyleyip teklifi geri çevirmişti.
Zaten halkın gözünden gittikçe düşen Merz’in bu süreçte hataları, halk desteğinin daha da azalmasına yol açtı. Alman İkinci Televizyonu’nun (ZDF) Politbarometer anketine göre katılımcıların sadece yüzde 17’si kabine değişikliğinin bir iyileşme sağlayacağına inanıyor. Yüzde 57’si Merz’in bu süreçte işini iyi yapmadığını düşünüyor, yüzde 68’i de Federal Hükümet’in çalışmalarını kötü buluyor. Başbakan olarak Merz’e destek ise yüzde 26 dolayında görünüyor.
Aynı ankete göre şu anda aşırı sağcı parti Almanya için Alternatif (AfD), yüzde 28 oyla birinci sırada görünüyor, ardından yüzde 23 oy oranıyla CDU/CSU geliyor. Bunları Yeşiller (yüzde 13), SPD (yüzde 12) ile Sol Parti (Die Linke, yüzde 12) izliyor.
Strohmann: Siz bir şirket yönetmiyorsunuz, burası bir parti
Merz’in son hatalarına eleştiri kendi partisinden, ağırlıklı olarak da partinin eyalet başkanlarından geldi. CDU’nun Bremen Eyalet Başkanı Heiko Strohmann’ın, partinin merkez yönetim kurulu toplantısında Merz’in yüzüne, “Siz bir şirket yönetmiyorsunuz, burası bir parti” dediği çoğu medyada yer aldı. Strohmann, bu sözlerini Berlin’de yayınlanan Tagesspiegel gazetesinde doğruladı. Strohmann’ın bu sözleri, şimdiye kadar hiçbir hükümet görevi yapmamış, uzun yıllar şirket yönetmiş Merz’e bir göndermeydi. Ayrıca, parti içindeki durum ve Merz’e yönelik olarak da, “Durum şu anda bir felaket değil, ama o yöne doğru gidiyoruz” dedi.
Üç doğu eyaletinin CDU’lu eyalet başbakanları Merz’e ültimatom verdi
Saksonya Başbakanı Michael Kretschmer, Thüringen Başbakanı Mario Voigt ile Saksonya Anhalt Başbakanı Sven Schulze, ortak bir açıklamayla Merz’e, dolayısıyla Federal Hükümet’e ültimatom verdi. Üç başbakan, emeklilik ve bakım sigortasına planlanan köklü reformlarda doğu eyaletlerinin göz önünde bulundurulmasını, dolayısıyla değişiklik istedi. Tersi durumda reformlara Eyalet Temsilciler Meclisi’nde destek vermeyeceklerini bildirdiler. Açıklamada, doğu eyaletlerinde hane gelirinin batı eyaletlerine göre az olduğu, miras birikimin de az olduğunu, ayrıca de nüfusun yaşlı olduğunu hatırlatıp, reformlarda bunların göz önünde bulundurulmasını istediler. Federal Hükümet, 45 yıl prim ödeyenlerin 63 yaşında emekli olma hakkını kaldırmak istiyor. Üç başbakan özellikle buna kesin olarak karşı çıkıyor. Şu anda Almanya’da normal emeklilik yaşı 67. Eyalet başbakanları, gelecek eylülde Berlin, Saksonya Anhalt ile Mecklenburg Vorpommern eyalet meclisi seçimlerini de hatırlattılar. Her üç eyalette de anketlerde AfD, oy oranını ikiye katlamış görünüyor. Dahası, Saksonya Anhalt eyaletinde tek başına iktidara gelme şansı var.