YUNUS ÜLGER
Gelecek eylül ayında Berlin, Saksonya Anhalt ile Mecklenburg Vorpommern eyalet meclisi seçimleri, Almanya’da siyasi dengeleri büyük ölçüde değiştireceğe benziyor. Özellikle Saksonya Anhalt eyalet meclisi seçimi, ülkede büyük bir siyasi depreme yol açabilecek gibi görünüyor. 6 Eylül’de yapılacak eyalet meclisi seçimi, Almanya’nın tarihinde ilk kez aşırı sağcı bir partinin bir eyalette tek başına iktidara gelmesine yol açabilir.
Son kamuoyu yoklamalarına göre bu eyalette aşırı sağcı parti Almanya için Alternatif (AfD), yüzde 41 oyla açık farkla diğer partilerinin önünde görünüyor. Sosyal Demokrat Parti (SPD) ya da Yeşiller’in yüzde 5 oy engeline takılıp meclis dışı kalması halinde AfD, tek başına iktidara gelebilecek. SPD ile Yeşiller, İnsa kamuoyu araştırma kuruluşunun anketine göre yüzde 5 oy engeli sınırında görünüyor. Hiçbir parti AfD ile koalisyon kurmayacağını açıkladığı için AfD’ye tek seçenek olarak salt çoğunluk kalıyor, bu da şu anda gerçekçi bir seçenek olarak görünüyor. Hür Demokrat Parti (FDP) ile Sahra Wagenknecht Birliği’nin (SWB) oyu yüzde 4 dolayında görünüyor. SPD ve FDP ile koalisyon yürüten Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nin (CDU) oyu ise ankette yüzde 24 olarak ölçüldü. Ankete göre eyalet hükümeti iktidar çoğunluğunu kaybetmiş görünüyor.
Sivil toplum ve kültür kuruluşları olası AfD iktidarına karşı hazırlık yapıyor
AfD’nin Saksonya Anhalt eyaletinde tek başına iktidara gelme olasılığına karşı sivil toplum ile kültür kuruluşları hazırlık yapıyor. Federal Kültür Vakfı Müdürü Kataryna Wielga Skolimowska, AfD’ye karşı ortak ve örgütlü mücadele çağrısı yaptı. Deutschlandfunk radyosuna konuşan Skolimowska, kültür, sanat ve sivil toplum kuruluşlarının daha çok ortak çalışma yapması gerektiğini söyledi. AfD’nin milliyetçi bir kültür politikası güttüğünü hatırlattı, vakıflar, tiyatrolar, kütüphaneler ve kültür merkezleri arasında ittifak istedi.
Eyalet Göçmenler Ağı, diğer eyaletlerden yardıma hazır olmalarını istedi
Saksonya Anhalt Eyalet Göçmenler Ağı ise olası AfD iktidarına karşı diğer eyaletlerden yardıma hazır olmalarını istedi. 15 eyalete çağrıda bulunan birlik, AfD’nin olası baskı ve yıldırma politikası sebebiyle eyaleti terk edecek göçmenler için yer ve program hazırlamalarını istedi. Birliğin anketine göre AfD’nin iktidara gelmesi halinde göçmenlerin yüzde 80’i Saksonya Anhalt eyaletini terk etmeyi planlıyor. AfD, iktidara gelmesi halinde sığınmacılar için kent dışında bir toplama kampı kuracağını, ayrıca sınır dışı ekibi de kuracağını açıklamıştı. Göçmenler Ağı, üyelerinin kapı kapı dolaşarak demokrasi ve hoşgörü çağrısını yapacağını da bildirdi.
Memurlar Birliği de olası AfD iktidarına karşı harekete geçti
Memurlar Birliği ise bir açıklama yaparak, üyelerine AfD’nin olası iktidarına karşı memurların yetkileri hakkında hatırlatma yaptı. Deutschlandfunk radyosuna konuşan başkan Ulrich Stock, eyalet hükümetinin siyasi kararlarının memurlar hukukunca sınırlandığını bildirdi. Bu bağlamda, memurların her siyasi kararı uygulamak zorunda olmadıklarını belirtti. AfD, iktidara gelmesi halinde 200 dolayında personeli işe alacağını bildirmişti. Bunlar elbette kendi ideolojisine yakın kişiler olacak, dolayısıyla personel arasında gerginliğe yol açabilecek.
Seçmen girişimi, AfD’nin tek başına iktidarını engellemek için taktikli oy verme çağrısı yaptı
Öte yandan, Taktikli Oy 2026 (Taktisch Wählen 2026) seçmen girişimi, AfD’nin tek başına iktidarını engellemek için harekete geçti. Girişim, özellikle SPD ile Yeşiller’in yüzde 5 oy engelini aşıp eyalet meclisinde kalmasını sağlamak istiyor. Bunun için girişimin internet sayfasında (www.taktisch-waehlen.de) posta kodunuzu giriyorsunuz, size seçim çevrenizde hangi partiye oy vermeniz konusunda tavsiye veriliyor.
AfD, Mecklenburg Vorpommern eyaletinde de açık farkla önde görünüyor
20 Eylül’de Mecklenburg Vorpommern ile Berlin eyaletlerinde de eyalet meclisi seçimleri yapılacak. Saksonya Anhalt da olduğu gibi bu iki eyalette de AfD oyunu bir önceki seçime göre anketlerde oyunu ikiye katlamış görünüyor. Ne var ki, bu eyaletlerde tek başına ya da koalisyon ile iktidar olma şansı yok. SPD ile Sol Parti’nin (Die Linke) koalisyon yürüttüğü Mecklenburg Vorpommern’de AfD yüzde 36 oy ile birinci sırada görünüyor. Onu SPD (29), Sol Parti (12) ile CDU (9) izliyor.
SPD ile CDU’nun koalisyon yürüttüğü Berlin’de ise Sol Part, SPD, CDU, AfD ve Yeşiller arasında yüzde 18 ile 22 oy aralığında başa baş bir çekişme var. Anketlerde son haftalarda Sol Parti birkaç puan farkla önde görünüyor. Sol Parti’nin birinci parti olması durumunda Sol Parti, SPD ile Yeşiller arasında üçlü koalisyon olasılığı var. Bu durumda Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, Cem Özdemir’den sonra Almanya’nın ikinci göçmen kökenli eyalet başbakanı olacak.