İHSAN BİRGÜL
Mardinspor'un Muşspor'u 2-1 yenerek 1. Lig'e çıktığı maç... Sırrı Sakık ve Ahmet Türk yan yana ama tuttukları takım farklı. Maçın oynandığı Diyarbakır'ın Dağkapı Meydanı'nda da Amedspor, Muşspor ve Mardinspor taraftarı aynı karede...
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi taraftarının İstanbul takımlarına veya kendi illerinin takımlarına bağlılıklarındaki değişimi inceledik. Amedspor’un şampiyonluk maçını ve kutlamalarını takip eden futbol yorumcuları ve taraftarları ile konuştuk.
Gazeteci Bekir Güneş’e göre taraftarın renk değiştirmesinin temel sebebi, “Amedspor’un Kürt kimliği”: “Bölgemizdeki takımların hepsinin tabanı Kürt. Baskı süreçlerinde bu kimlik çok öne çıkmıyordu. Takımlar sadece yöneticileri ve başkanları ile öne çıkıyordu. Son yıllarda takımlar taban ve taraftarları ile öne çıktı.”
Bunun öncülüğünü yaklaşık iki yıl önce Kürtçe bir forma tanıtım videosu ile Amedspor’un yaptığını belirten Güreş; Vanspor, Mardinspor, Muşspor, Batman Petrolspor’un de benzer adımlar attığını anımsattı.
Tezahüratların Kürtçe atılmaya başlandığını ifade eden Güneş, “Sokaklarda kendilerini çok rahat ifade edemeyen Kürt gençleri, artık statlarda istediğini söylüyor. Terörle mücadele polislerinden ziyade spor şube polisleri ile muhatap olmak bile rahatlatıcı bir sebebe dönüştü” dedi.
Alternatif yoktu
Taraftarın büyük bir bölümünün üç büyük takımdan birini tutsa da gönlünün artık Amedspor’dan yana olduğuna dikkat çeken Güneş, bu durumun devam etmesi durumunda belki de 10 yıl sonra üç büyük takımın taraftar bulamayacağını söyledi:
“Eskiden herkesin üç büyük takımdan birini tutmasının sebebi bölgede Amedspor gibi kendi öz kimliği ile öne çıkan herhangi bir takımın olmamasıydı. Alternatif olmadığı için onlar öne çıkıyordu. Amedspor’un yükselişi ile birlikte yavaş yavaş o takımlardan kopmalar başladı. O takımların Kürtlere ve bölgeye yönelik ayrımcı ve ötekileştirici yaklaşımları da Kürtleri onlardan koparan başka bir sebep oldu.”
“Yeni nesil Amedspor sevgisiyle büyüyor”
Azadi Taraftar Grubu Derneği Başkanı Ramazan Tugay ise yeni neslin Amedspor taraftarı olarak büyüdüğünü söyledi:
“Belli bir yaşın üstündekiler bazen samimi bir şekilde bazen de ortamla uyum sağlamak için tuttukları takımlara rağmen Amedspor'u desteklediklerini dile getirse de yeni neslin büyük kesimi Amedspor taraftarı. Çünkü bu nesil kendisine aşılanan Amedspor sevgisi ile büyüdü. Bugün de bunu yansıtıyor”.
“Amedspor Iğdır’da, misafir değil ev sahibi”
Iğdırspor ve Amedspor maçını statta izleyen Ağrılı gazeteci-yazar İbrahim Altun, şunları söyledi:
“Iğdır sokaklarında Amedspor bir ‘misafir’ değil adeta bir ev sahibi gibi karşılandı. Iğdır halkı kendi takımına duyduğu saygıyı bağrında saklı tutarak, gönül kapılarını ardına kadar Amedspor’a açmıştı. Şehir, Iğdırspor’un renklerinden ziyade, bir halkın ortak sevincinin renklerine bürünmüştü adeta. Stadyuma girdiğimizde ise o meşhur ‘deplasman’ kavramı anlamını yitirmişti. Görünüşte Amedspor taraftarı kale arkasındaydı ama stadın her yerinden ‘Şampiyon Amed’ tezahüratları yükseliyordu.”
Hem kent merkezinde hem de Iğdır-Doğubeyazıt yolu boyunca gördüğü kutlamaları anlatan Altun, “Maç nedir bilmeyen, futbolla zerre kadar ilgilenmeyen nice Eyze teyzeler, Fato Analar, Hacı Amcalar gördüm. Amed’in şampiyonluğunu kutluyorlardı. Gördüğüm her yüz gülüyordu. Bu yüzden Amedspor gerçekten de bu halk için ‘Ji kulûbekî zêdetir e!’ (Bir takımdan fazlasıdır) dedim kendi kendime” dedi.
“Milli takım şuuru ile takıp ederim”
Daha önce Fenerbahçe taraftarı olup daha sonra Amedspor taraftarı olan eğitimci Fırat Keklik ise şunları söyledi:
“Amedspor kurulduktan sonra Fenerbahçe’yi bıraktım. Nedeni Amedspor’un kimliğimi, dilimi ve varlığımı temsil eden bir takım olması. Futbol benim için artık ikinci planda. Amedspor, şehrimin takımı olan Ağrıspor ile oynarsa Amedspor’u destekleyeceğim. Savunduğu değerler ve çizgisi böyle devam ederse Amedspor’u milli takım şuuruyla takip edeceğim”
“Siyasi gelişmeler futbol taraftarlığını etkiliyor”
Süper Lig'e çıkan başka bir takım olan Erzurumspor yerine Amedspor taraftarı olan Erzurumlu Şiyar Karagöz, sporun politik gelişmelerden etkilendiğini söylüyor:
“Erzurumspor da Süper Lig’e çıktı. Bir Erzurumlu olarak niye Erzurumspor’u değil de Amedspor’u destekliyorum? Ülkede yaşanan siyasi gelişmelerden ister istemez spor camiası da etkileniyor. Amedspor’un toplumsal olaylara daha duyarlı olduğunu düşünüyorum. Resmi olarak bir yönetimi var, ama kulübün taraftarları da yönetim kadar aktif. Deplasman maçlarında temsil etmiş olduğu şehrin siyasi düşüncelerinden dolayı linç edildiler. İşte bütün bu sebeplerden dolayı Amedspor'u kendime daha yakın görüyorum.”
“Iğdırlıyım ama Amedspor'u destekledim”
Iğdırlı Sinan Abay, Amedspor’un kendisi için bir futbol takımından fazlası olduğunu söyledi. Kulübe yönelik saldırıların takıma daha çok sahip çıkmasına neden olduğunu ifaden eden Abay, şöyle konuştu:
“İki sene önce Iğdırspor da 1. Lig'e yükseldi. Bunda Alagöz Holding'in sahibi Cantürk Alagöz’ün katkıları olmuştu. Ancak mensup olduğu siyasi çevre ve kendi yaklaşımları Iğdırspor’u bir şehrin takımından çok belli bir kesimin ve belli bir siyasi çevrenin takımı konumuna getirdi. Bu da içime sinmedi. Amedspor son maçta Iğdır'da şampiyonluk maçına çıktı kazanması halinde Süper Lig'e yükselecekti. Hem Iğdırspor’dan daha çok kazanmaya ihtiyacı olduğu için hem de kendi gönül verdiğim takım olduğu için Iğdırspor yerine Amedspor’u destekledim. Gençlerimize tavsiyem üç büyükler yerine kendi bölgelerinin takımı olan Amedspor'u desteklemeleri.”
“Temsil bakımından Erzurumspor ile Amedspor kıyaslanamaz”
Futbol yorumcusu ve yazar Ali Fikri Işık, Amedspor’un bir futbol takımından ziyade bir kimlik tanımı olduğunu söyledi:
“Kürt toplumu için Amedspor, sadece bir futbol takımı değil; on yıllardır ötelenen, görülmeyen veya ‘maskelenmek’ istenen bir kimliğin sahadaki en sahih temsilidir. Bu zafer, toplumun kendi içindeki ‘değerlilik’ faturasını tarihe kestiği bir andır. Yıllarca sistemin kıyısında tutulan o ‘gölge’ unsur, bugün yeşil sahada meşru bir başarıyla bütünleşerek merkeze yerleşmiştir.”
Işık, Erzurumspor'un Süper Lig'e çıkmasının Amedspor kadar ses getirmemesini de şuna bağlıyor:
“Erzurumspor'un deklere ettiği sportif kimlik, sadece kendisiyle sınırlı, lokal, yerel ve mahalli. Dolayısıyla hem görünürlüğü hem de etkisi ancak kendi çapı ve iddiası kadar olabilirdi ve nitekim öyle oldu. Temsil bakımından Amedspor ile Erzurumspor mukayese bile edilemez.”
İhsan Birgül, serbest gazeteci. Kürt dili ve edebiyatı başta olmak üzere kültür-sanat konularında çalışıyor. Yayımlanmış bir öykü ve bir şiir kitabı var. Ayrıca çeşitli antolojilerde yayımlanmış şiirleri de mevcut. Çeşitli internet sitelerinde ve e-dergilerde yazıyor.