YUNUS ÜLGER
Milyonlarca insanın yaşamına mal olan Hitler faşizminin başlattığı İkinci Dünya Savaşı’nın bitim günü olan 8 Mayıs, Almanya’da sönük, politikacıların kısa açıklamaları ve yasaklarla anıldı. Federal Meclis’te saygı duruşunun dışında özel bir oturum yapılmadı, bazı eyalet meclislerinde anma oturumu yapıldı.
Federal Başbakan Friedrich Merz ile bazı politikacılar, X platformu üzerinden kısa açıklamalarla 8 Mayıs’ı andı, sadece Sol Parti Federal Meclis Grubu, Berlin’de bir Sovyet Anıtı’na çelenk koydu. Yeşillerin Federal Milletvekili Katring Göring-Eckhardt, Almanya’daki Sovyet anıtlarını eleştirdi, bunların içerik, biçim ve sanatsal olarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu.
Berlin Polisi’nden Sovyetler Birliği’ne ait simge ve askeri marşlara iki günlük yasak
Berlin Polisi, 8 Mayıs’ın olaysız anılması gerekçesiyle Sovyetler Birliği ile Rusya’ya ait simgelerin gösterilmesi ile Rusça askeri marşların çalınmasını 8 ve 9 mayıs günlerinde yasakladı. Bu bağlamda Sovyetler Birliği, Beyaz Rusya ile Çeçenistan bayraklarının anma törenlerinde gösterilmesi yasaklandı. Ayrıca, Rusya tanklarında yazılı V ve Z harflerinin yer aldığı pankartlara da yasak getirildi. Bu iki harfin gösterilmesi, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısına destek vermek olarak değerlendiriliyor. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasından bu yana Hitler dönemi, Yahudi soykırımı, toplama kampları ve İkinci Dünya Savaşı ile ilgili anma ve etkinliklerde Sovyetler Birliği ile Kızıl Ordu’dan neredeyse hiç söz edilmiyor.
Merz: 8 Mayıs, bize kinin nelere mal olacağını unutmamamız gerektiğini hatırlatıyor
Önceki yılların tersine 8 Mayıs ile ilgili bu yıl Federal Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier’den bir açıklama gelmedi. Hristiyan Demokrat Birlik Partili (CDU) Federal Başbakan Friedrich Merz ise X platformunda kısa bir açıklamayla 8 Mayıs’ı andı. Merz, şunları yazdı:
“8 Mayıs, bize kinin nelere mal olacağını unutmamamız gerektiğini hatırlatıyor. Ayrıca, özgürlük, demokrasi ve dayanışmalı bir Avrupa için çalışma yükümlülüğü getiriyor.”
Yeşiller Partili Baden Württemberg Eyalet Başbakan adayı Cem Özdemir de X platformu üzerinden 8 Mayıs’ı andı, bu günü insanlığın insanlık dışı bir rejimden kurtuluş günü olarak niteledi. İnsan onuru, özgürlük ve barışçı bir birlikte yaşam için çalışmak gerektiğini ifade etti. Sol Partili Federal Meclis Başkan Yardımcısı Bodo Ramelov ise Bluesky üzerinden yaptığı açıklama, Nazi rejimine karşı savaşmış olan tüm insanlara teşekkür etti. Sol Parti Federal Meclis Grubu da, Berlin’in Treptov semtinde bulunan Sovyet Anıtı’na çelenk koydu, saygı duruşunda bulundu. Sosyal Demokrat Parti (SPD) ise bir basın açıklamasıyla 8 Mayıs’ı andı, günümüzde yine aşırı sağcıların ve ırkçıların, kin ve korku yayıp bölücülük yaptıklarını ifade etti. Açıklamada, herkes buna karşı mücadeleye çağrıldı.
Göring-Eckardt: Sovyet anıtları içerik, biçim ve sanatsal açıdan yeniden düzenlenmeli
Yeşiller Partili Federal milletvekili ve eski Federal Meclis Başkan Yardımcısı Katrin Göring-Eckardt, Almanya’daki Sovyet anıtlarının içerik, biçim ve sanatsal açıdan yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu. Bu anıtları Rusya’nın propaganda olarak kullandığını savundu, anıtlarda Ukraynalılar, Tatarlar, Litvanyalılar, Estonyalılar ile Beyaz Rusyalıların yer almadığını ifade etti. Bu ülkelerden insanları da ifade edecek biçimde anıtların yeniden düzenlenmesini istedi. Göring-Eckardt, Sovyetler Birliği ile Kızıl Ordu’yu belirtmeden, 8 Mayıs’ı Nazilerin kıyımından bir kurtuluş günü olarak niteledi.
Aşırı sağcı parti AfD: Kurtuluş günü değil, Almanya’nın yıkım günü
Aşırı sağcı parti Almanya için Alternatif’in (AfD) Brandenburg eyalet milletvekili ve partinin içpolitika sözcüsü Dominik Kaufner, 8 Mayıs’ı bir kurtuluş günü değil, Almanya’nın “yıkım günü” olarak niteledi. X platformu üzerinden açıklama yapan Kaufner, ABD, Sovyetler Birliği, İngiltere ve Fransa’dan oluşan müttefik devletlerin Almanlara zulüm yaptığını, öldürdüğünü, bomba yağdırdığını, Kızıl Ordu’nun kadınlara tecavüz ettiğini ileri sürdü.
2020 yılında da dönemin AfD Federal Meclis Grubu Başkanı Alexander Gauland, 8 Mayıs’ı Almanya’nın “yenilgi günü” olarak nitelemiş, büyük tepki toplamıştı. Gauland, başka bir konuşmasında ise, Almanya’nın bin yıllık tarihinde Hitler döneminin, “bir kuş boku” olduğunu savunmuş, bu dönemin kıyımlarını hafife almıştı. “Kuş boku” benzetmesiyle Almanya’nın tarihinde sadece Hitler döneminin kötü bir dönem olduğunu savunmuştu. Gauland’ın bu açıklaması da büyük tepki toplamıştı.
Öğrenciler dolaylı zorunlu askerliğe karşı sokağa çıktı
Öte yandan, öğrenciler 8 Mayıs günü dolayısıyla hükümetin dolaylı zorunlu askerlik planına karşı sokağa çıktı. Tagesschau’nın haberine göre başta Hamburg ve Berlin olmak üzere birçok şehirde yürüyüşler yapıldı. Öğrenci temsilcilikleri ve gençlik girişimleri tarafından, “Zorunlu askerliğe karşı öğrenci boykotu” adı altında düzenlenen miting ve yürüyüşlere binlerce öğrenci katıldı. Öğrenciler, “Bomba yerine eğitim” pankartları taşıyıp, sloganları attı. Geçen mart ayında zorunlu askerliğe karşı düzenlenen miting ve yürüyüşlere ülke genelinde 50 bin dolayında öğrenci katılmıştı.
1 Ocak’ta yürürlüğe giren yasaya göre erkekler Savunma Bakanlığı tarafından gönderilen formları doldurup geri göndermek zorunda. Kadınların ise doldurma zorunluluğu yok, isterlerse gönderecekler. Yeteri kadar gönüllü olmazsa, açığı kapatmak için erkekler askerlik hizmet için orduya alınacak. Savunma Bakanlığı, 2008 doğumlulara 200 bin dolayında form gönderildiğini, bunların yüzde 86’sının geri dönüş yaptığını bildirdi.
Yunus Ülger, Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu ile Almanya'da Bochum Ruhr Üniversitesi'nde gazetecilik, iletişim ve toplum bilimleri öğrenimi yaptı. Gazeteciliğe başladığı Almanya'da Hürriyet, Sabah, Köln Radyosu ile Gazete Duvar için çalıştı. Ülger'in halk ozanı Neşet Ertaş hakkında, Neşet Ertaş - Kentin Tezenesi kitabı 2021 yılında Ankara'daki Anı Yayıncılık tarafından yayımlandı.