GÜLSEVEN ÖZKAN
Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi’nde bulunan Grand Kartal Otel’de 21 Ocak'ta çıkan yangında 36’sı çocuk 78 kişi hayatını kaybetti, 137 kişi yaralandı. Aileler ve kamuoyu facianın yaşandığı gündem bu yana 'adalet' istedi. Peki bir yıllık süreçte dosyada neler oldu, otellerdeki denetim mekanizması nasıl işledi? Facianın birinci yıl dönümünde bu soruların yanıtlarını aradık:
Eksiklikler iddianamede anlatıldı
Facia ardından Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. Aralarında otel sahipleri, yönetim kurulu üyeleri, teknik personel ve kamu görevlileri olmak üzere çok sayıda şüpheli hakkında işlem yapıldı. Savcılık 17 Mayıs 2025'te iddianameyi Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne sunuldu.
İddianamede "yangının önlenebilir olduğu, ancak otel yönetimi ve sorumluların yangın güvenliğiyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle facianın yaşandığı" belirtildi.
Yangın alarm sistemlerinin çalışmaması, acil çıkışların yetersizliği, yangın merdivenlerinin kullanılamaz durumda olması ve personelin tahliye konusunda eğitimsiz olması gibi çok sayıda eksiklik sıralandı.
İstenen cezalar neydi?
İddianamede 13 kişi için 78 kez “olası kastla öldürme” gibi ağır suçlamalarla 1998’er yıla kadar hapis talepleri, diğer 19 kişi için ise 22 yıl 6 aya kadar hapis cezaları talep edildi.
Dava ne zaman sonuçlandı, ne karar verildi?
Yargılama 7 Temmuz 2025'te Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılama başladı. 20'si tutuklu 32 sanığın yargılandığı davada Mahkeme Heyeti 31 Ekim’de kararını açıkladı.
- Tutuklu sanıklar otelin sahibi Halit Ergül, şirketin yönetim kurulu üyeleri Emine Murtezaoğlu Ergül, Elif Aras ve Ceyda Hacıbekiroğlu, otel müdürü Zeki Yılmaz, Gazelle Otel Genel Müdürü Ahmet Demir, otelin muhasebe müdürü Kadir Özdemir, otelin genel müdürü Emir Aras, Bolu Belediye Başkan Yardımcısı Sedat Gülener, İtfaiye Müdür Vekili Kenan Coşkun ve itfaiye eri İrfan Acar, 34 çocuğa karşı 'Olası kastla öldürme' suçundan 34'er kez müebbet hapis cezasına çarptırdı.
- Aynı sanıklara ayrıca yangında yaşamını yitiren 44 yetişkin yönünden 44'er kez 'Olası kastla öldürme' suçundan 24 yıl 11'er ay hapis cezası verildi.
- Otelin muhasebe biriminde görev yapan Cemal Özer ile Mehmet Salun ayrı ayrı 22 yıl 3 ay hapis cezasına mahkûm edildi.
- LPG tesisat bakım sorumluları Doğan Aydın ve Muharrem Şen ile İş Güvenliği Uzmanı Kübra Demir hakkında ise 21 yıl 4 ay 15 gün hapis cezası verildi.
- Heyet; mutfak personeli Reşat Bölük, otelin teknik görevlileri Tahsin Pekcan ve Hüseyin Özer, denetim şirketi yetkilisi Ali Ağaoğlu, şirket çalışanı Aleyna Beşinci, kafeyi işleten firmaların yetkilileri İbrahim Polat ve İsmail Karagöz, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Sırrı Köstereli, Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin Bal, eski Ruhsat ve Denetim Müdürü Mehmet Özel ile Ruhsat ve Denetim Müdürü Yeliz Erdoğan hakkında da 21’er yıl hapis cezası hükmü kurdu.
- Ayrıca, otelin resepsiyon görevlisi Yiğithan Burak Çetin 12 yıl, teknik personel Bayram Ütkü ise 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Gerekçeli kararda ne yazıyordu?
Mahkemenin 847 sayfadan oluşan gerekçeli kararda; otelde yangın alarm sistemi, acil çıkışlar, duman tahliye düzenekleri, sprinkler sistemi ve elektrik tesisatı gibi hayati öneme sahip güvenlik altyapılarındaki ciddi eksikliklerin giderilmediği vurgulandı.
Ayrıca bu eksiklikleri tespit eden denetim raporlarının iptal edilmesi amacıyla belediye sürecine müdahalede bulunulduğu, buna karşın gerekli önlemlerin alınmadığı belirtildi.
Sanıkların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirmedikleri, alınması zorunlu tedbirlerin ihmal edildiği ve bu ihmallerin sonuçları itibarıyla ağır bir kusur oluşturduğu ifade edildi. Bu hususların, ceza miktarlarının belirlenmesinde esas alınan temel unsurlar arasında yer aldığı kaydedildi.
Savcılığın istinaf başvurusunda gerekçe ne?
Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı, karara itiraz ederek istinaf yoluna başvurdu. Başsavcılık, otel sahibinin eşi ile kızları hakkında verilen hapis cezalarının orantısız ve yüksek olduğu görüşünü dile getirdi.
İstinaf başvurusunda, otelin yönetim kurulu üyesi ve yöneticileri konumunda bulunan Emine Murtezoğlu Ergül ile kızları Elif Aras ve Ceyda Hacıbekiroğlu hakkında “olası kastla kasten öldürme ve yaralama” suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin kaldırılması talep edildi.
Savcılık ayrıca, otel müdürü Zeki Yılmaz hakkında da hukuki nitelendirmenin değiştirilmesini istedi. Bu kapsamda Yılmaz’ın, patronun eşi ve kızları için de daha düşük ceza verilmesine imkân tanıyacak şekilde “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan cezalandırılması gerektiği savunuldu. Başsavcılığın istinaf talebinin kabul edilmesi durumunda, söz konusu sanıklar hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının ortadan kalkmasının önü açılabilecek.
Bakanlık yetkilileri yargılandı mı?
Otel yangınına ilişkin soruşturma kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 9 kamu görevlisi hakkında Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen inceleme sürüyor. Şüpheliler arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürü N.Ç. de bulunuyor. 9 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı kararı verildi.
Savcılık, ifadeleri alınan kamu görevlilerine, Kültür ve Turizm Bakanlığı kontrolörlerince 16 Aralık 2024 ve öncesinde gerçekleştirilen denetimlerde yangın güvenliğine ilişkin herhangi bir eksikliğin neden tespit edilmediğini sordu. Müdür N. Ç., denetimlerin ilgili mevzuat, yönetmelik ve iç düzenlemeler doğrultusunda işletmenin hizmet standardı ve konforuna yönelik yapıldığını savundu. Dönemin Kontrolörler Kurulu Başkanvekili L. K. ise mevzuat gereği yangın güvenliği tedbirlerini teknik açıdan denetleme yetkilerinin bulunmadığını ifade etti. Bakanlık bünyesindeki şüpheliler, yangın güvenliğine ilişkin sorumluluğun Bolu Belediyesi ve İl Özel İdaresi’ne ait olduğunu ileri sürdü.
Bolu Barosu Başkanı Sinan Barut, davaya ilişkin yargı sürecini değerlendirdi. Barut, yargılamanın ardından istinaf sürecinin başlayacağını ifade ederek, 5 yılın üzerinde ceza alan sanıklar yönünden sürecin devam edeceğini söyledi. Barut, buna karşın Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri hakkında henüz dava açılmadığını hatırlattı. Barut, bilirkişi raporlarında kusurlu bulunduğu belirtilen bazı kamu kurumları personelinin yargılandığını ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı personeli hakkında henüz yargılama başlatılmamasının mağdurlar açısından önemli bir eksiklik olduğunu dile getirdi.
Üst düzey yetkili görevden alındı
17 Ocak’ta önemli bir gelişme yaşandı. Yangın ardından Cumhurbaşkanlığı tarafından alınan kararla Uludağ Alan Başkanı Bülent Çınar Çavuş görevden alındı. Çavuş’un yerine, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak görev yapan Candemir Zoroğlu atandı. Görevden alınan Bülent Çınar Çavuş’un, Bolu Kartalkaya’da 78 kişinin hayatını kaybettiği Grand Kartal Otel yangınına ilişkin yürütülen soruşturmada “şüpheli” sıfatıyla dosyada yer aldığı biliniyor. İddialara göre Çavuş, yangının meydana geldiği dönemde Kültür ve Turizm Bakanlığı Kontrolörler Kurulu Başkan Vekili olarak görev yapıyordu ve otelin denetiminden sorumluydu.
Denetimlerde son durum nasıl?
Bolu Barosu Başkanı Sinan Barut, Kartalkaya davasıyla birlikte kamu denetimlerinin yetersizliğinin açık biçimde ortaya çıktığını söyledi. Dört farklı kurumun denetim yetkisi bulunduğunu, bilirkişi raporlarının bu denetimlerin usule uygun ve yeterli yapılmadığını gösterdiğini aktardı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İl Özel İdaresi’nin denetimlerinin yetersiz olduğunun net biçimde tespit edildiğini ifade etti: “Olaydan sonra birçok turizm bölgesindeki oteller hakkında kapatma kararı aldı. Davaya katılma talebinde bulmuştuk, mahkeme reddetmişti ama adil yargılama hakkında engel olunmaması ve mağdur katılanların da haklarında ihlal olmaması için davayı takip ediyoruz. Herhangi bir şekilde yetkisizlik statüsüne bakmadan kusurlu olan herkes hak ettiği cezayı alır. Adalet yerini bulur.”
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, facianın nedenlerinin açık olduğunu ve sorumluluk zincirinin eksik ele alındığını söyledi. Ruhsat aşamasından başlayarak periyodik denetimlere kadar uzanan süreçte ciddi eksiklikler bulunduğunu vurgulayan Ulutaş, denetimlerin yetersiz personelle ve çoğu zaman “formaliteden ibaret” şekilde yapıldığını söyledi.
Kartepe’deki Green Park Otel’in mühürlenmesini örnek gösteren Ulutaş, benzer bir sürecin Kartalkaya’daki otel için de facia yaşanmadan önce işletilebileceğini söyledi.
Ulutaş, “Görülen eksikler, o işletmenin faaliyetine devam etmesinin ciddi risk taşıdığını gösteriyordu. Kapatılması gerekiyordu. Ancak denetimler ya yapılmadı ya da kâğıt üzerinde kaldı” dedi. Ulutaş, denetim eksikliklerinin teknik bilgi ve deneyim yetersizliğinin yanı sıra personel açığından kaynaklandığını, ticari kaygıların da denetimlerin gereği gibi yapılmasını engellediğini belirterek, yangın faciasının önlenebilir olduğunu ifade etti.
Resmi veriler ne diyor?
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılında turizm işletme belgesi bulunan 20 bin 705 tesisten yalnızca 2 bin 416’sı denetlendi. 2024’te tesis sayısı yaklaşık 24 bine yükselirken, denetlenen işletme sayısı 4 binle sınırlı kaldı. Bakanlığın 2025, 2026 ve 2027 yılları için öngördüğü yıllık denetim hedeflerinin ise 5 binin altında olduğu belirtildi.
Öte yandan ardından denetimler sıkılaştırıldı. Kocaeli'nin önemli kış turizm merkezi Kartepe’nin zirvesinde bulunan The Green Park Kartepe Resort Otel’e Kartepe Belediyesi tarafından geçen yıl denetim gerçekleştirildi. Denetimlerin ardından otelde, yangın güvenliği, imar gibi mevzuata aykırı eksiklikler tespit edilirken, 31 Aralık 2025 tarihine kadar verilen süre içerisinde otelin bu eksiklikleri tamamlanmadığı açıklandı.Bunun üzerine otelin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı 6 Ocak’ta Kartepe Belediyesi tarafından iptal edildi. 7 Ocak’ta ise Kartepe Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri otele giderek işlem yaptı. Otel yetkilileri yargı yoluyla itirazda bulunduklarını açıklarken, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen otel, ekipler tarafından mühürlendi.
Greenpark mühürlendi
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanı Ömer İslamoğlu, Greenpark Otel’in mühürlenme süreci ve il genelinde yürütülen denetimlere yönelik Kısa Dalga’ya bilgi verdi.İslamoğlu, Greenpark Otel’in de bu denetimler kapsamında incelendiğini ve çeşitli eksikliklerin tespit edildiğini kaydetti. Eksikliklerin giderilmesi için verilen sürenin son tarihi olan 31 Aralık 2025’e kadar gerekli düzenlemelerin yapılmaması üzerine otelin mühürlendiğini açıkladı. İslamoğlu, “Kocaeli’de bahsettiğim ilçe komisyonları marifetince 300 üzeri konaklama amaçlı yapıların denetimi yapılmıştır. Ceza uyarı ve mühür gibi işlemler ile ilgili bilgi ruhsat veren mercilerde bulunabilir. Denetim süresince herhangi bir zorluk veya kurumlar arası sorun yaşanmadı” dedi.