İBRAHİM EKİNCİ
Tutarsız açıklamalarıyla piyasaları kaosa sürükleyen ABD Başkanı, savaştan çıkış yolu arıyor. Trump son açıklamalarında savaşı bitirmek için İran’la anlaşmanın şart olmadığını, ABD’nin hedeflerine ulaştığını, rejimi değiştirdiklerini, nükleer kapasiteyi yok ettiklerini, İran’ın müzakere için yalvardığını, İran’ın ABD uçaklarını düşürmesinin müzakereleri etkilemeyeceğini söyledi. Pazar günü yaptığı açıklamada ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı hemen açmasını, aksi halde ağır bir saldırı olacağını söyledi.
Genel görünüm şöyle; ABD piyasa baskısı altında çekilme eğiliminde ama İsrail saldırıyı sürdürmek istiyor. Trump, İran savaşını sona erdirme kararı alması halinde İsrail’in bu karara uyacağını belirterek, "Onlara ne dersem onu yapacaklar. Ben durduğumda onlar da duracak" dedi.
Savaş ittifakları derinden sarsıyor. Trump, Avrupalı NATO müttefiklerinden destek görmedi. Alman sağ parti AfD, ABD’nin Almanya topraklarındaki askerlerini çekmesini istedi. İspanya, ABD uçaklarına hava sahasını kapattı. İngiltere, “Bu bizim savaşımız değil” açıklaması yaptı. Trump, açıklamalara tepki gösterdi ve NATO’dan ayrılmayı değerlendireceklerini söyledi. Savaş NATO’yu sarstı.
Savaşın ekonomide yarattığı tahribatın da savaşın bitmesiyle yerine konulması mümkün görünmüyor. Analistlere göre en kötü senaryo artık masada; piyasalarda eski fiyatlar artık hayal. Donald Trump’ın iyimser mesajları piyasada karşılık bulmazken, küresel enerji krizi kalıcı bir döneme giriyor.
İçerde enflasyonla mücadele programında ciddi aksamalar olacağı anlaşıldı. Hükümet, yabancı yatırımcılara güven verme peşinde. Reuters’in haberine göre Bakan Şimşek ve TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın Londra’da yatırımcılara, mevcut politika setine bağlılığın süreceği mesajı verdi. Yatırımcılarda özellikle enerji fiyatları ve kur baskısına bağlı olarak faiz artışı ihtimalinin öne çıktığı algısı görüldü.
Bir faiz artışı olasılığı, enflasyon hedeflerinde revizyon gündemdedir. TCMB rezervlerindeki hızlı erime de kritik bir gösterge olarak dikkatle takip ediliyor.
SAVAŞLA İLGİLİ HABERLER
İRAN, HÜRMÜZ GEÇİŞLERİNDEN ÜCRET ALACAK
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden ulusal para birimi riyal bazında geçiş ücreti alınmasını öngören yasa tasarısını onayladı. ABD – İsrail bağlantılı ve İran’a karşı yaptırımlara katılan ülke gemilerine geçiş yasağı devam edecek.
TRUMP: GİDİN HÜRMÜZDEN KENDİ PETROLÜNÜZÜ KENDİNİZ ALIN
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki durum nedeniyle jet yakıtı tedarik edemeyen ülkelere ve özellikle İngiltere'ye tepki göstererek, “Birincisi, ABD'den satın alın, bizde bol miktarda var. İkincisi, biraz gecikmiş bir cesaret toplayın, Boğaz'a gidin ve onu sadece alın. Fransa, askeri malzemelerle yüklü ve İsrail’e giden uçakların kendi hava sahasından geçmesine izin vermedi. ABD bunu asla unutmayacak” dedi.
HÜRMÜZ’DEN İLK BATILI GEMİ GEÇTİ
Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile Trump arasındaki söz düellosundan sonra, Hürmüz Boğazı’ndan Fransa sahipli bir konteyner gemisinin geçtiği duyuruldu. Bu savaşın başlangıcından bu yana boğazdan geçen ilk batılı gemi oldu. (CNBC -e)
PETROLDE 150 DOLAR ALARMI
Küresel enerji piyasalarında tansiyon yükselirken, JPMorgan petrol fiyatlarına ilişkin çarpıcı bir tahminde bulundu. Daha önce Societe Generale’in yaptığı uyarının ardından, şimdi de JPMorgan’dan benzer yönde dikkat çeken bir rapor geldi. Kuruluşun yatırımcı notunda petrol fiyatlarının kısa vadede 120 – 130 dolar bandına yükselmesi, kesintilerin sürmesi halinde ise 150 doların üzerine çıkabileceği uyarısı yapıldı. Petrol cumartesi akşam itibariyle 113 dolardı.
SAVAŞ RİSKİ YÜZÜNDEN NAKLİYE KARAYOLUNA KAYIYOR
İran merkezli çatışmaların derinleşmesi, deniz taşımacılığındaki aksaklıklar ithalatçıları alternatif çözümlere yöneltiyor. Özellikle şeker ve tavuk gibi hızlı tüketilen ürünlerde, sevkiyatın önemli bir bölümü Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri limanlarına ulaştırıldıktan sonra kara yoluyla taşınıyor. (EKONOMİ GAZETESİ)
PETROL KAOSU ELEKTRİKLİYE İLGİYİ ARTIRDI
Ortadoğu’daki çatışmaların tetiklediği akaryakıt maliyetleriyle birlikte tüketicilerde oluşan “pompa endişesi”, elektrikli araçlara olan ilgiyi yeniden yukarı çekti. Online satış sitesi AutoTrader’a göre, İngiltere’de Çinli üretici BYD modellerine yönelik aramalar yıllık bazda yüzde 77 artarken, Avrupa’da elektrikli araç talepleri de hızlanmış durumda. (EKONOMİ GAZETESİ)
ORTADOĞU'NUN EN YÜKSEK KÖPRÜSÜ VURULDU!
ABD ordusu, düzenlediği iki ayrı hava saldırısıyla Tahran'ı Karaj'a bağlayan ve Ortadoğu’nun en yüksek köprüsü olarak bilinen B1 Köprüsü'nü hedef aldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırıya tepki göstererek, sivil altyapının hedef alınmasının İran'ı teslim olmaya zorlamayacağını söyledi.
ABD YÖNETİMİNDE ÇATLAKLAR ARTIYOR
Birkaç gün önce ABD Başkanı Trump’ın Adalet Bakanı Bondi’nin görevden aldığı duyurulmuştu. Cuma günü de ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in ABD Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Randy George'un istifasını istediği bildirildi. Pentagon'dan yapılan açıklamada, Orgeneral George'un emekliye ayrılacağı duyuruldu. ABD’de başka birçok üst düzey askeri yetkili de görevden alındı. Bu gelişmenin ordu Trump’la aynı çizgide komutanları göreve getirme girişimi olarak yorumlandı. (CNBC -e)
TRUMP, SAVUNMA İÇİN 1,5 TRİLYON DOLARLIK TALEP ETTİ
ABD'de Donald Trump yönetimi, 2027 mali yılına yönelik bütçe teklifinde savunma harcamaları için 1,5 trilyon dolarlık kaynak talep ederken, savunma dışı harcamalarda 73 milyar dolarlık kesinti öngörüyor. Savunma için toplam 1,5 trilyon dolarlık kaynak ayrılması öngörülürken, söz konusu tutarda 2026 mali yılına kıyasla yapılan 445 milyar dolarlık (yüzde 42 oranında) artış dikkati çekiyor.
SAVAŞ, ÇAYI DA VURDU
İran savaşıyla birlikte küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıklar, dünyanın önde gelen çay ihracatçılarından Kenya’yı da vurdu. Ülkenin ana çıkış noktası olan Mombasa limanında yaklaşık 8 milyon kilogram çay haftalardır depolarda bekliyor. (EKONOMİ GAZETESİ)
METALLERDE ZIT TOBLO DERİNLEŞİYOR
Ortadoğu’da tırmanan jeopolitik gerilim, baz metallerde sert bir ayrışmayı beraberinde getirdi. Savaşın arz zincirlerini bozmasıyla alüminyum fiyatları yükselişe geçerken, küresel büyüme endişeleri ve artan stoklar bakır üzerinde baskı kurdu. Böylece iki kritik metalin fiyat dinamikleri belirgin şekilde farklı yönlere evrildi. (EKONOMİ GAZETESİ)
KÜRESEL GIDA FİYATLARINDA SAVAŞ ETKİSİ
FAO verilerine göre, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası artan enerji fiyatlarının etkisiyle dünya gıda fiyatları mart ayında yüzde 2,4 yükseldi. Endeks 128,5’e çıkarak son iki aydaki artış trendini korudu ve 6 ayın zirvesine çıktı. (CNBC -e)
NELER OLDU?
ENFLASYON RAKAMLARI AÇIKLANDI
TÜİK’in mart ayı enflasyon verisine göre TÜFE, aylık yüzde 1,94 oranında artış gösterirken, yıllık enflasyon yüzde 30,87 oldu. Ekonomistlerin beklentisi yüzde 2,40’tı. TÜFE’nin yılbaşından buyana artışı %10,04, on iki aylık ortalamalara göre %32,82 artış olarak gerçekleşti. TÜİK verisinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubundan gıda ve alkolsüz içeceklerde %32,36, ulaştırmada %34,35, Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise %42,06 artış geldi.
İSTANBUL’UN MART ENFLASYONU YÜZDE 2,97 GELDİ
İTO, mart ayında tüketici fiyatlarının yüzde 2,97 arttığını açıkladı. İstanbul için ilk üç aylık enflasyon yüzde 11,81’le geçen yılki seviyesinde kalırken, yıllık enflasyon bir önceki aya göre sınırlı düşüşle yüzde 37,68’e geriledi. Mart ayında en yüksek artış yüzde 5,14'le ulaştırma grubunda gerçekleşirken, gıdadaki artış yüzde 2,89 oldu.
MARTIN ZAM REKORTMENİ YÜZDE 55’LE PATLICAN OLDU
İTO, mart ayında İstanbul’da perakende fiyatı en fazla artan ve azalan ürünleri açıkladı. Martta bir önceki aya göre indeksteki 336 ana üründen 212’sinin fiyatında artış, 38 üründe düşüş oldu. Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 55,94 ile patlıcan oldu. Martta bir önceki aya göre fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 26,50 ile salatalık oldu.
ENAG YÜKSEK AÇIKLADI
Bağımsız enflasyon ölçüm girişimi ENAG, mart ayı enflasyonunu yüzde 4,10, yıllık enflasyonu yüzde 54,62 açıkladı. Buna göre ENAG’ın TÜFE rakamı TÜİK’in iki katından fazla gelmiş oldu. WEB TÜFE ise aylık 2,48, yıllık yüzde 31,68 geldi.
NİSAN AYI KİRA ZAM ORANI BELLİ OLDU
Mart ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte nisan ayında ev ve iş yerlerine yapılacak zam oranı da netleşmiş oldu. Buna göre nisan ayında kira artış oranı yüzde 32,82 olarak belirlendi.
ELEKTRİK VE DOĞALGAZA ZAM GELDİ
EPDK’dan yapılan açıklamada, evlerde kullanılan elektrik ve doğalgaza yüzde 25, ticari kuruluşlar ile orta gerilim kullanan sanayi kuruluşlarına sırasıyla yüzde 17,5 ve yüzde 5,8 oranlarında zam yapıldığı belirtildi. Aynı açıklamada, yine meskenlerde tüketilen doğalgaza da yüzde 25, sanayi abonelerine yüzde 18,61, elektrik üretim santrallerinin kullandığı doğalgaza yüzde 19,42 oranında zam yapıldığı duyuruldu.
DOMATESİ BEDAVA ALSAN DA İSTANBUL’A GİRİŞİ 20 TL
Akaryakıt fiyatlarındaki sert artış, lojistik maliyetlerini yukarı çekiyor. Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncular Derneği Başkanı Nevzat Akcan’a göre “meyve-sebzenin kendisi değil, lojistiği pahalı” hale geldi. Akcan, “Antalya’dan domatesi bedava dahi alsanız paketleme, işçilik ve nakliye bedeliyle İstanbul’a kilogram giriş maliyeti 18-20 lirayı buluyor” dedi. (EKONOMİ GAZETESİ)
GÜBRE İTHALATINA İLİŞKİN YENİ KARAR
Cumhurbaşkanı Kararı ile gübre ithalatına uygulanan gümrük vergisi oranlarında değişikliğe gidildi. Karara göre, amonyum sülfat, amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat (CAN) ve diamonyum fosfat gübrelerinde (DAP) gümrük vergileri sıfırlandı. Değişikliğin, Türkiye’nin kimyasal gübrede yüksek orandaki dışa bağımlılığı nedeniyle doğrudan maliyetler üzerinde etkili olması bekleniyor.
HAL KAYIT SİSTEMİNDE AYKIRILIKLARA CEZA YAĞDI
Ticaret Bakanlığı, toptancı hallerinde gerçeğe aykırı işlem düzenleyerek vergi kaybı ve perakendede fiyat şişirilmesine yol açan işletmelere cezai işlem başlattı. Bakanlık bu işletmelerle ilgili dosyaların Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletildiği açıkladı. (EKONOMİ GAZETESİ)
SAVAŞ TURİZMDE MALİYET BASKISINI ARTIRIYOR
Barış ve huzur arayan turizm sektöründe savaşın uzamasıyla birlikte maliyet ve fiyat baskısı artarken, sektörün korunması için finansman erişiminin kolaylaştırılması, istihdam üzerindeki yüklerin hafifletilmesi ve turizmci ihracatçıya verilen yüzde 3’lük döviz teşvik süresinin uzatılması istendi. (EKONOMİ GAZETESİ)
İHRACATÇIYA VERGİ İNDİRİMİ HAZIRLIĞI
İhracatçı firmaların kurumlar vergisinde indirime gidilmesi yönünde çalışmalar yapıldığı belirtiliyor. Bloomberg’e bilgi veren kaynaklara göre hükümet, ihracatçı firmalar için kurumlar vergisi oranını düşürmeyi değerlendiriyor. Hazırlığın, DTSŞ ve SDTŞ niteliğindeki şirketler için uygulanan 5 puanlık indirimin dışında olup olmayacağına ilişkin ise bir netlik bulunmuyor. (EKONOMİ GAZETESİ)
KÖRFEZ’DE TIKANAN İHRACATA TRANSİT VİZE
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, martta Körfez ülkelerine ihracatın yüzde 36,5 düştüğünü belirterek, kayıpları asgariye indirecek girişimlerin sürdüğünü söyledi. Bolat, Suudi yetkililerle temaslar sonucu Türk TIR sürücüleri için bölge ülkelerine geçişi kolaylaştıracak 15’er günlük transit geçiş vizesi alındığını açıkladı. (EKONOMİ GAZETESİ)
BEYAZ EŞYADA DARALMA DERİNLEŞİYOR
TÜRKBESD verilerine göre yılın ilk iki ayında iç satış, ihracat ve üretimde çift haneli daralma yaşandı. Ocak–Şubat döneminde geçen yıla göre üretim yüzde 26 kayıpla 3,9 milyon adete gerilerken, iç satışlar yüzde 14 azaldı. İhracat ise yüzde 19 düşüşle 2,6 milyon adede geriledi. Miktar düşük olmakla birlikte ithalatta ise artış var.
EKMEĞE ZAM GELDİ
Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı ekmek zammını açıkladı. 200 gr ekmek 15 liradan 17,5 liraya çıktı. Böylece yüzde 16,66 oranında zam gelmiş oldu.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE YENİ DESTEK PAKETİ AÇIKLANDI
Çevre, Şehircilik Bakanı Murat Kurum kentsel dönüşümde yeni destek paketini açıkladı. Kentsel dönüşüm projeleri için Dünya Bankası destekli yeni bir kredi imkânı devreye alınacak. Bu kapsamda, 3 milyon liraya kadar 180 ay vadeli finansman sağlanacak. Kredilerde aylık yüzde 0,69 faiz uygulanırken, ilk yıl geri ödeme talep edilmeyecek.
TÜRKİYE’NİN 5G YOLCULUĞU BAŞLADI
Türkiye’nin 5’inci nesil (5G) mobil iletişim altyapısı bugün itibariyle hizmete alındı. Mevcut 4.5G altyapısına göre en az 10 kat daha yüksek veri aktarım hızı ve çok düşük gecikme süreleri sunacak 5G hizmeti, sanayide üretim süreçlerini hızlandıracak ve IoT cihazları ile otonom sistemlerin daha etkin çalışmasına olanak tanıyacak. (EKONOMİ GAZETESİ)
YURTDIŞI ALIŞVERİŞTE KARTLI HARCAMALARDA YÜKSELİŞ
2025 yılı başından itibaren yerli kredi kartlarıyla yurtdışından yapılan harcamalarda güçlü bir artış eğilimi dikkat çekiyor. Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre Ocak 2025’te 45,2 milyar TL olan harcama tutarı, yıl boyunca kademeli olarak artarak kasım ayında 74,3 milyar TL’ye, aralıkta ise 74 milyar TL seviyesine ulaştı. 2026 Ocak ayında 79,2 milyar TL ile zirve görülürken, şubat ayında da 66,6 milyar TL ile yüksek seviyeler korundu. (EKONOMİ GAZETESİ)
KARAHAN: KUR REJİMİ SAĞLIKLI İŞLİYOR
TCMB Başkanı Karahan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların ekonomiye etkisini en aza indirmek için altın kaynaklı işlemlerin kullanılmasının son derece doğal bir tercih olduğunu belirtti. Enflasyonist etkileri azaltıcı önlemler aldıklarını belirten Karahan, “Uyguladığımız kur rejimi sağlıklı işliyor” dedi.
LONDRA TARTIŞMASI BÜYÜDÜ
Bakan Şimşek ve TCMB Başkanı Karahan’ın program gelişmeleri hakkında bilgi vermek üzere Londra’da yatırımcılarla yaptıkları toplantı sonrası dış basında çıkan bazı haberlere atıfta bulunan Prof. Dr. Selva Demiralp, yabancıların faiz artırımı olacağını düşündüklerinin yansıdığını belirterek açıklama istedi. Çok sayıda ekonomist tartışmaya katıldı. TCMB, yabancılara faiz artırımı olacağının ima edildiğine ilişkin haberleri yalanladı.
TEKSTİLDE İSTİHDAM KAYBI SÜRÜYOR
Tekstil ve hazır giyimde ocak ayında toplam 835 şirket kapanırken, istihdam 11 bin 905 kişi azaldı. Tekstilde 192 firma kapanıp 4 bin 688 kişi işini kaybederken, hazır giyimde 643 şirket faaliyetini durdurdu, 7 bin 217 kişi sektörden çıktı. (EKONOMİ GAZETESİ)
SUSUZLUGA KARŞI MÜCADELE FATURASI ASGARİ 65 MİLYAR $
Türkiye iklim değişikliği nedeniyle yüzyıl sonuna kadar 6 derece ısınacak. Su potansiyeli yüzde 26,4 düşüşle 82,4 milyar metreküpe gerileyecek. 25 su havzasının 15’inde su açığı ortaya çıkacak. Bu sürece direnç sağlamak için çeşitli alanlarda alınması gereken önlemlerin maliyeti 65 milyar dolar olarak hesaplandı. (EKONOMİ GAZETESİ)
KOBİ’LERİN ÖDEDİĞİ VERGİ, DEVLERİN 50 KATINA ÇIKABİLİYOR
YENİ Ekonomi Danışmanlık AŞ Ortağı Nazmi Karyağdının analizine göre, sistemdeki karışık yapı yüzünden 500 büyük sanayi kuruluşundan birinin ödediği vergi yüzde 0.5’e kadar inerken, bir KOBİ’nin yüzde 25 vergi ödeyebildiğini bildirdi. (EKONOMİ GAZETESİ)
ELEKTRİKTE KURULU GÜÇ 124 BİN 321 MEGAVATA YÜKSELDİ
Türkiye’nin elektrik kurulu gücü, şubat sonunda 124 bin 321 megavata yükseldi. Kurulu gücün yüzde 62,4’ünü yenilenebilir enerji santralleri oluşturdu. Güneş ve rüzgarda kurulu güç toplam 41 bin 98 megavat ile yüzde 33,1’lik paya sahip oldu. Elektrik kurulu gücünün kaynaklara göre dağılımında, yüzde 26 pay ve 32 bin 334 megavat ile hidroelektrik enerjisi ilk sırada yer aldı.
“ÇİNLİLER TURİST GİBİ TÜRKİYE'YE GELİP MAKİNE SATIYOR”
Yabancı alıcıların piyasadaki sıkışıklığı fırsat bilerek yerli makine imalatçılarına dibin dibi fiyatlar teklif ettiklerini ifade eden EBSO Meclis Başkanı İbrahim Gökçüoğlu, vizenin kaldırılmasının ardından turist gibi Türkiye’ye gelen Çinli pazarlama ve montaj ekiplerinin iç pazarda haksız rekabet yarattıklarını vurguladı. (EKONOMİİ GAZETESİ)
PIRLANTAYA ÖTV GERİ ÇEKİLDİ
TBMM’de kabul edilen 259 Sıra Sayılı Torba Yasa Teklifi’nde yer alan pırlanta ve kıymetli taşlara yüzde 20 ÖTV getirilmesini öngören düzenleme, son anda verilen önergeyle metinden çıkarıldı. Düzenlemenin geri çekilme gerekçesi olarak, son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmeler ve küresel ticaret dinamiklerindeki değişim gösterildi. Düzenleme ile yıllık yaklaşık 1,9 milyar lira gelir elde edilmesi öngörülüyordu. (NTV)
PATATES TÜKETİMİNDE HIZLI ARTIŞ
Ekonomist İnan Mutlu’nun paylaştığı grafiğe göre Türkiye’de kişi başına patates tüketimi 2023 yılında 52 kilo iken 2025 yılında 66,9 kiloya yükseldi. Bu hızlı artış geçim koşullarının ağırlaşmasından kaynaklanıyor. Yüksek enflasyon şartlarında talep pahalı ürünlerden daha ucuz gıdaya kayıyor.
ELEKTRONİK TEBLİGAT YETKİSİNE İPTAL
Anayasa Mahkemesi, vergi mükelleflerine yönelik elektronik tebligatın usul ve esaslarını belirleme yetkisine ilişkin düzenlemenin bir bölümünü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
GÖSTERGELER
EKONOMİK GÜVENDE SERT DÜŞÜŞ
Ortadoğu’daki savaş, enerji fiyatları, enflasyon artışı ekonomiye güveni mart ayında sert düşürdü. Ekonomik güven endeksi, martta aylık bazda yüzde 2,8 azalışla 97,9 değerini aldı.
- Tüketici güven endeksi, martta aylık bazda yüzde 0,8 azalarak 85’e geriledi.
- Reel kesim güven endeksi, yüzde 3,9 düşüşle 100 olarak kayıtlara geçti.
HİZMET ÜFE’DE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 33,58
TÜİK açıklamasına göre şubat ayında H-ÜFE, geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 2,1, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,01, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,58 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 35,77 yükseldi.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 29,9 OLDU
Türkiye’de işsizlik oranı, şubatta bir önceki aya göre 0,3 puan artarak yüzde 8,5 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı (geniş tanımlı işsizlik) şubatta aylık bazda 0,1 puan artarak yüzde 29,9 oldu.
AÇLIK SINIRI 32 BİN, YOKSULLUK SINIRI 106 BİN TL’Yİ GEÇTİ
TÜRK-İŞ verilerine göre, martta Ankara'da mutfak enflasyonu yüzde 1,32 arttı. Açlık sınırı 32 bin 792 TL oldu. Yoksulluk sınırı ise 106 bin 816 TL’ye çıktı.
İSO PMI, 47,9’A GERİLEDİ
Ekonomik büyümenin öncü göstergesi İSO Türkiye İmalat PMI, mart ayında 47,9’a gerileyerek faaliyet koşullarında bozulmaya işaret etti. Endeks, mart ile birlikte 50 eşik değerin altında kalan seviyesini kesintisiz 24’üncü aya taşıdı. Marttaki düşüşte savaş etkisi de rol oynadı.
SON 16 YILIN EN YÜKSEK MART AYI DIŞ TİCARET AÇIĞI
İhracat, Körfez’e taşımaların azalmasının da etkisiyle martta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4 düşerek 21,9 milyar dolara gerilerken, ithalat yüzde 8,4 artışla 33,2 milyar dolara yükseldi. Dengenin aleyhte gelişmesiyle dış ticaret açığı martta yüzde 56,6 artarak 11,3 milyar dolara çıktı.
OTOMOTİV PAZARI MART AYINDA DA DARALDI
Otomobil ve hafif ticari araç pazarı şubatın ardından mart ayında da yüzde 12,8’le sert daraldı. Martta geçen yılın aynı ayına göre otomobil satışları yüzde 13 düşüşle 79 bin 857 adete gerilerken, hafif ticari araç satışları da yüzde 11,69 azalarak 22 bin 140 adette kaldı. Elektrikli araç satışlarında ise toplam pazarın aksine artış yaşandı.
OKUMA ÖNERİSİ: “DIŞ BORCUMUZ NASIL AZALDI?” TEPAV DİREKTÖRÜ COŞKUN CANGÖZ
DÜNYA EKONOMİSİ
ABD'DE TARIM DIŞI İSTİHDAM MART'TA BEKLENTİLERİ AŞTI
ABD’de mart ayı istihdam rakamları ekonomik aktivitede beklenmedik bir canlılığa işaret etti. Şubat ayındaki zayıf verilerin ardından gelen bu güçlü sıçrama, ABD ekonomisinin dış şoklara karşı dayanıklılığını koruduğunu gösteriyor. Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin 65 binlik artış beklentisine karşın, istihdam 178 bin kişi arttı. Bu rakam, 2024 yılının sonundan bu yana kaydedilen en yüksek aylık artış olarak kayıtlara geçti. Beklentilerin aksine işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesine geriledi.
MEGA ANLAŞMALARDA TARİHİ ÇEYREK
Küresel birleşme ve devralma (M&A) piyasası 2026’nın ilk çeyreğinde tüm risklere rağmen güçlü bir performans sergiledi. LSEG verilerine göre, toplam işlem hacmi 1,2 trilyon dolara ulaşırken, 10 milyar doların üzerindeki “mega anlaşma” sayısı 22’ye çıkarak çeyreklik bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. (EKONOMİ GAZETESİ)
UNUTMAYI ENGELLEYEN AKILLI GÖZLÜKLER GELİYOR
Demans hastalığıyla mücadelede teknolojinin sunduğu imkanlar, İngiltere’den gelen bir haberle yeni bir boyuta taşındı. Yapay zekâ destekli akıllı gözlük sistemi CrossSense, unutmayı engelleyerek demans hastalarının başkalarına bağımlı kalmadan kendi evlerinde daha uzun süre ve güvenle yaşamasına imkan tanımak üzere geliştiriliyor. (EKONOMİ GAZETESİ)
ENERJİ KRİZİ ACİL TASARRUF ÖNLEMLERİ GETİRDİ
Uzakdoğu ülkeleri olmak üzere petrol tedarikinde sıkıntı yaşayan birçok ülke, ardı ardına “acil durum” tedbirlerini devreye alıyor. Haftalık çalışma sürelerinin kısaltılması, uzaktan çalışma, aydınlatma ve klima kısıtlaması, araç paylaşımı zorunluluğu, akaryakıt satışlarına sınırlama öne çıkan tedbirler arasında…
“TOPLUMSAL DOKU ARTAN EŞİTSİZLİKLERLE PARÇALANIYOR”
Oxfam Eşitsizlik Politikaları Uzmanı Christian Hallum, “En zengin %0,1'lik kesim, vergilendirilmemiş tüm denizaşırı servetin %80'ine sahip. Toplumsal doku artan eşitsizlikle parçalanıyor ve sıradan insanlar, çok az sayıda insanı zenginleştirmek için kurulmuş bir sistemin maliyetlerini omuzlamak zorunda kalıyor” dedi. (BLOOMBERG HT)
ÖZEL KREDİ PİYASASINDAN ÇIKIŞ KAPISI DARALDI
Sektörün en büyüklerinden Blue Owl Capital’a eşi benzeri görülmemiş bir "paramı geri verin" dalgası vurdu. 36 milyar dolarlık ana fonlarında yatırımcıların %22'si, teknoloji fonlarında ise %40'ı çıkış yapmak istedi. Şirketin cevabı ise "Her çeyrek sadece %5'inize çıkış izni var, geri kalanınız bekleyecek" oldu. Tek bir fonda 3.2 milyar dolarlık çıkış talebi geri çevrildi. Milyarlarca dolar içeride kilitli. BlackRock, Morgan Stanley, Apollo’da da aynı fren sistemini devrede.
ŞİRKETLER
JAPON YUASA VE ALMAN STEAG TÜRKİYE'DEN ÇIKTI
Japon GS Yuasa, İnci GS Yuasa'daki (İnci Akü) yüzde 60 hissesini diğer ortak İnci Holding'e devrederek Türkiye'den çıktı. Diğer yandan Steag Power GmbH, İSKEN-Sugözü Enerji Santrali’ndeki %51 hissesini diğer ortak OYAK'a devrederek Türkiye'den çekildi. (PİYASA GÜNDEM)
AMAZON’DAN 'SAVAŞ ZAMMI
İran’da beşinci haftasına giren savaşın enerji fiyatlarını artırması üzerine e-ticaret devi Amazon, üçüncü taraf satıcılar için yüzde 3,5 oranında "yakıt ve lojistik ek ücreti" uygulayacağını açıkladı.
MİCROSOFT'TAN JAPONYA'YA 10 MİLYAR DOLAR YATIRIM
Microsoft Corp. Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Şirket Başkanı Brad Smith, şirketin yapay zeka ve bulut bilişimle ilgili altyapıyı güçlendirmek için Japonya'ya 1,6 trilyon yen yatırım kararı aldığını belirtti.
PEGASUS, ORTA DOĞU ÜLKELERİNE UÇUŞ İPTALLERİNİ UZATTI
Pegasus Hava Yolları, hava sahasında yaşanan güvenlik riskleri nedeniyle bazı Orta Doğu ülkelerine yönelik uçuş iptallerinin süresini uzattığını açıkladı. Şirketin internet sitesinden yapılan duyuruda, "İran, Bağdat, Erbil, Süleymaniye, Basra, Amman, Beyrut, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Dammam, Riyad, Dubai, Abu Dabi, Sharjah uçuşlarının 30 Nisan'a kadar olan seferlerin iptal edildiği belirtildi.
OPENAI, TEKNOLOJİ TALK SHOW'U TBPN'Yİ SATIN ALDI
Yapay zeka devi OpenAI, popüler teknoloji sektörü talk show'u Technology Business Programming Network'ü (TBPN) satın aldı. TBPN, teknoloji CEO'larıyla yaptığı röportajlarla Silikon Vadisi'nde geniş bir takipçi kitlesi edinmişti. (CNBC-e)
ÜNLÜ TATLICISI RESMEN İFLAS ETTİ
Türkiye genelinde 60 şehirde 400'ün üzerinde şubesi bulunan Ekleristan, için konkordato süreci tamamlandı. Mahkeme, 2023 yılında kurulan ve hızlı bir büyüme gerçekleştiren şirket için iflas kararı verdi. (CNBC-e)