İBRAHİM EKİNCİ
ABD ve İsrail ittifakının İran’a saldırısının yarattığı küresel deprem, ateşkes devresinde. Lübnan’da ateşkes sonrası İran Hürmüz’ü açtı, ancak ABD ablukası devam edince yeniden kapattı.
Boğazı geçmeye çalışan iki tanker vuruldu. İran lideri savaşa hazır olduklarını açıkladı. Ayrıca İran tarafı, ABD’nin aşırı taleplerinin devam ettiği gerekçesiyle ikinci tur ateşkes görüşmelerine henüz katılmayı kabul etmediklerini açıkladı. Trump’ın tutarsız, İran makamlarınca sürekli yalanlanan açıklamaları belirsizliği artırıyor. Tam olarak ne olup bittiğini kestirmek güç. Her açıklamayı satın alan piyasalar kelimenin tam anlamıyla sersemlemiş durumda.
Geçtiğimiz haftanın en önemli gelişmesi Hürmüz’ün açılacağı haberi oldu. Piyasalar bu haberin coşkusunu yaşadı. Sonradan kapatılması, açılmasının yarattığı olumlu gelişmeyi tamamen geri almadı.
Boğaz'ın açılması sonrası petrol fiyatlarında düşüş yüzde 9'u aştı. Avrupa gaz fiyatlarında düşüş yüzde 7'yi geçti. Dolar endeksi yüzde 0,46 düşüşle 97,765'e geriledi. Ons altın, yüzde 1,3 primle 4.850 doları aşarak 2 günün en yüksek seviyelerini gördü. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi yükselişini güçlendirirken, bankacılık endeksinde değer kazancı yüzde 3'ün üzerine çıktı.
Bugün piyasalar, yine savaş konjonktürüyle ilgili haberlere odaklanarak açılacak.
PİYASA
BORSA: Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 3,65 değer kazandı. Endeks tüm zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, gördüğü en yüksek seviye rekorunu 14.601,12 puana taşıdı.
NE OLUR? Son günlerde gelen haberler olumlu bir etki yaratıyor. Bu hafta da yükseliş yönlü bir açılış yapması bekleniyor. Eğer ikinci tur ateşkes görüşmelerinden savaşın bitirilmesi umudu artarsa, bu etkinin sürmesi beklenebilir.
DÖVİZ: Dolar/TL yüzde 0,43 oranında değer kazandı. Bu hafta ABD doları yüzde 0,43 artarak 44,8530 lira seviyesine yükseldi. Euro yüzde 1,33 yükselişle 53,1110 lira oldu.
NE OLUR? ING analizine göre şubat sonundan bu yana 9,6 milyar dolar portföy çıkışı, 21 milyar dolar carry trade çıkışı oldu. TCMB’nin swap hariç net rezervi 78,6 milyar dolardan 18,3 milyar dolara geriledi. Son günlerde ise çıkışlar yavaşladı, girişler gözlendi. ING 12 aylık dolar/TL tahminini 54 TL olarak güncelledi. TCMB’nin Piyasa Katılımcıları Anketi’nde ABD Doları/TL için bir önceki anket döneminde 50,97 TL olan yıl sonu tahmini 51,23 TL oldu. Bu tahminler enflasyon üstü getiri beklentisini yansıtmıyor. Hükümet de zaten döviz cephanesi doldurmaya, bu anlamda baskı altında tutmaya eğilimli görünüyor. Savaş yeniden başlamazsa bu trendin devam etmesi beklenir.
ALTIN: Boğaz'ın açılmasının ardından geçtiğimiz hafta sonu Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 2,47 yükselişle 47 bin 338 liraya çıktı. Altının gram fiyatı yüzde 2,48 değer kazandı. Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı, bu hafta yüzde 2,48 artışla 7 bin 28 liraya çıktı. Geçen hafta sonu 11 bin 487 lira olan çeyrek altının satış fiyatı, yüzde 2,48 artarak 11 bin 772 liraya yükseldi. Ons altın, Hürmüz açıldı haberi sonrası yüzde 1,3 primle 4.889 doları aşarak 2 günün en yükseklerini gördü. Sonra bir miktar geri çekildi. Pazar günü itibarıyla 4.830 dolar seviyesindeydi.
NE OLUR? Zaner Metals Başkan Yardımcısı ve kıdemli metal stratejisti Peter Grant, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, kısa vadede altının yeniden 5.000 dolar seviyesine yaklaşabileceğini öngördü. Goldman Sachs, yıl sonu için altın fiyatı tahminini ons başına 5 bin 400 dolar olarak yineledi. Durumu savaş gelişmeleri belirleyecek.
FAİZ: 3 ay vadeli TL mevduatın bileşik faizi geçen hafta yüzde 48,80’den 49,02’ye çıktı. Bankacılık kesiminde de faizlerde artışlar oldu. Aynı vadede basit faiz yüzde 43 – 44 civarında yoğunlaştı.
İhtiyaç (yüzde 60,66’dan 63,29’a), taşıt (yüzde 37,58’den 43,15’e) ve konut kredisi (yüzde 35,82’den 36,53’e) arttı. Ticari kredi faizlerinde ise yarım puan civarında (yüzde 54,52’den yüzde 53,94’e) düşüş oldu.
NE OLUR? Faizle ilgili en önemli gelişme 22 Nisan’da toplanacak olan TCMB PPK’nın kararı olacak. Düşürme beklentisi yok. Aksine artırması şaşırtıcı olmayacak. ING’ye göre TCMB, politika faizinde değişikliğe gitmeyebilir. Ancak süren jeopolitik riskler nedeniyle fonlama maliyetine yakın, daha sıkı bir duruş sinyali de verebilir. TCMB, halen, politika faizi yüzde 37 iken, piyasayı gecelik faiz oranından (%40) fonluyor. Beklenti politika faizinin de bu seviyeye çekilmesi yönünde. Ortalık yatışıncaya kadar faizlerde gevşeme beklentisi zayıftır. Bu seviyeler TÜİK enflasyonunun üstünde kazanç vadediyor.
YATIRIM FONLARI: Kategorilerine göre bakıldığında yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar, yüzde 2,81 ile "hisse senedi fonları" oldu. Emeklilik fonları yüzde 1,90 değer kazandı.
PİYASA HABERLERİ
ALTINDA OYUN BİTMEDİ, PİYASALAR YÜKSELİŞE HAZIRLANIYOR
UBS, altının güçlü temellerini koruduğunu vurgulayarak fiyatların yeniden ivme kazanacağını öngörürüp yıl sonu için 5.900 dolarlık beklentisini korudu. JP Morgan 2026 sonu için 5.000 dolar seviyesine işaret ediyor. 5,4 trilyon dolarlık varlığı yöneten State Street Global Advisors da altının çeşitlendirilmiş bir portföyde kalıcı bir yere sahip olması gerektiği yönünde kapsamlı bir araştırma raporu yayınladı.
FITCH'TEN 12 TÜRK FİNANS ŞİRKETİNİN GÖRÜNÜMÜNE REVİZE
Fitch, 12 Türk banka dışı finansal kuruluşun kredi notu görünümlerini “pozitif”ten “durağan”a revize etti. Kararın, Türkiye’nin kredi notu görünümünün “durağan”a çekilmesi ve bankalar için atılan benzer adımların ardından geldiği belirtildi. (EKONOMİ GAZETESİ)
GÜMÜŞ VE PLATİN TOPARLANMA TURUNDA
Gümüş ve platin, mart ayında yaşanan sert satışların ardından yeniden toparlanma sürecine girdi. Gümüş fiyatları, 23 Mart’ta gördüğü 61 dolar seviyesinden toparlanarak 80 dolara doğru yükseldi. Boğaz’ın açıldığı haberleri sonrası 83 dolara çıkarak son 5 haftanın zirvesine ulaştı. Platin tarafında da benzer bir tablo öne çıkıyor. Fiyatlar 2.125 dolarla son dört haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.
ATEŞKES TL VARLIKLARA NEFES ALDIRDI, YABANCI GİRİŞİ OLDU
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısından ağır hasar alan TL varlıklar, geçen hafta ateşkesin ilan edilmesiyle pozitife döndü. Merkez Bankası'nın haftalık verilerine göre 7 haftanın ardından yabancı yatırımcılar, net olarak devlet tahvillerinde ilk kez alıcı olurken, hisse senedine ise 430,3 milyon dolar giriş gerçekleşti.
KREDİ KARTI LİMİTİ DÜZENLEMESİ RAFA KALDIRILDI
Kredi kartlarına yeni limit getiren düzenlemenin ertelendiği ve kararın yakında açıklanacağı belirtildi. Bankacılık çevreleri, yürürlükteki uygulamanın süreceğini ve mevcut limitlerin geçerli olacağını ifade etti. (EKONOMİ GAZETESİ)
FİNANS DEVLERİ “BANKA ÇÖKÜŞÜ” TATBİKATINA HAZIRLANIYOR
Fed, ECB ve BoE üst düzey tatbikata hazırlanıyor. Büyük bir bankanın çökmesi senaryosunun test edileceği tatbikatta, amaç; küresel kriz anında koordinasyon kabiliyetini ölçmek olacak. The Guardian'ın aktardığı habere göre, ABD, Avrupa ve İngiltere merkez bankaları ve düzenleyici kurumlar, olası bir “sistemik çöküşe” karşı koordinasyon kabiliyetlerini test edecek. Tatbikat kapsamında, 2008’de Lehman Brothers’ın çöküşüne benzer bir senaryo canlandırılacak.
50 GÜNDE 50 MİLYAR DOLARLIK KAYIP
Ortadoğu’da yaklaşık 50 gündür devam eden İran savaşı küresel enerji piyasalarında tarihi bir arz şokuna neden olurken, üretilemeyen petrolün toplam değeri 50 milyar doları aştı. Analistler, etkilerin aylar hatta yıllar sürebileceğine dikkat çekiyor. (CNBC -e)
BU HAFTANIN TAKVİMİ
- TCMB faiz kararı
- Uluslararası yatırım pozisyonu
- Merkezi Yönetim borç stoku istatistikleri
- İktisadi yönelim istatistikleri ve reel kesim güven endeksi
- Tüketici güven endeksi
- Hizmet, perakende ve inşaat güven endeksi
- ABD tarım dışı istihdam değişimi (haftalık)
- ABD perakende satışlar