Kısa Dalga - NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Artemis I programı Aralık 2022'de tamamlanmıştı. Programın ikinci aşaması olan Artemis II misyonu, Florida'nın Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla gerçekleştirildi.
Fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.
Uçuştan yaklaşık 5 dakika sonra Reid Wiseman, kapsülden hedefi gördüklerini belirterek, “Harika bir Ay doğuşu görüyoruz, doğrudan ona doğru ilerliyoruz” dedi.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, fırlatma sonrası yaptığı açıklamada “NASA, astronotları Ay’a gönderme işine geri döndü” ifadesini kullandı.
Dünya’dan en uzak noktaya giden ekip olacak
Orion’un Ay'ın yörüngesinde 10 günlük bir uçuş yapması planlanıyor. Planlandığı şekilde ilerlemesi durumunda astronotlar, Dünya’dan en uzak noktaya giden ekip olarak tarihe geçecek. Astronotlar, 1968’deki Apollo 8 görevinde olduğu gibi Ay yörüngesinde kalmayacak; Ay’ın yakınından geçtikten sonra 6 bin 400 kilometre daha ilerleyip geri dönerek Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak.
Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilen kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebiliyor. Yolculukta, Ay'ın şimdiye kadar insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.
Artemis II görevinde Ay’a inilmeyecek. Bu görevin amacı, Artemis III görevi kapsamında astronotların Ay’a inişi için zemin hazırlamak olarak belirlendi. NASA, Artemis III’ü en erken 2027’de fırlatacağını duyurdu. Bu görevin ardından da Ay’da sürekli bir insan varlığı sağlamak için Artemis IV ve V, Ay’ın yörüngesinde dönecek küçük bir uzay istasyonu olan Gateway’i inşa edecek.
Christina Koch, “ilk kadın” unvanını alacak
4 astronottan oluşan ekipte NASA’dan ABD’li Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Kanadalı Jeremy Hansen yer alıyor.
Bir kadın ve bir siyahi Amerikalının bulunduğu uçuşta, astronot Christina Koch, Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.
Ay’a en son insanlı yolculuk 54 yıl önce yapıldı
Ay’a en son insanlı yolculuk, 7 Aralık 1972'de fırlatılan ve 19 Aralık’ta Dünya’ya dönen Apollo 17 olmuştu. Yolculukta toplam 24 astronot Ay’a seyahat etmişve bunların 12’si Ay’da yürümüştü.
Erdoğan, “2023’te Ay'a sert iniş gerçekleştireceğiz” demişti
Türkiye Uzay Ajansı, 13 Aralık 2018'de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuştu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2021 yılında düzenlenen "Milli Uzay Programı"nın tanıtım toplantısında, “En önemli hedefimiz 100'üncü yılda Ay'a ilk teması gerçekleştirmek. İnşallah Ay'a gidiyoruz. İlk aşamada 2023 yılı sonunda yakın Dünya yörüngesinde ateşleyeceğimiz kendi milli ve özgün hibrit roketimizle Ay'a ulaşarak sert iniş gerçekleştireceğiz” demişti.
Varank’tan Erdoğan’a yalanlama: 2022-2030 yılları arasında Ay'a insanlı erişim gibi bir hedef yok
Dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, 30 Aralık 2022’de CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen çalışmalar ve Ay'a insanlı gidişin hangi tarihte yapılacağına ilişkin soru önergesine cevap vermişti.
Varank, 2022 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde sunulan Milli Uzay Programı Strateji Belgesi'nde, 2022-2030 yılları arasında Ay'a insanlı erişim gibi bir hedef bulunmadığını belirterek, şu ifadeleri kullanmıştı:
"Türk Astronot ve Bilim Misyonu Programında bir Türk vatandaşının uluslararası işbirliği ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na (IS S) çıkarak uzaya erişimi ve uzayda gerçekleştirilecek bilimsel faaliyetlerde yer alması amaçlanmaktadır. Kısacası, seçilen Türk uzay yolcusunun gerekli eğitimlerini tamamladıktan sonra 2023 yılının ikinci yarısında bilimsel araştırma yapmak için Ay'a değil, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (IS S) gönderilmesi planlanmaktadır."