MEHMET ÇETİNGÜLEÇ
Emekli maaş artışlarına ilişkin son haber:
“Alternatif iyileştirme modelleri” arasında sayılan “seyyanen zam” uygulamasından vazgeçildi.
Bu karardan vazgeçilmiş olması, 2027 yılının ilk yarısında seçim olma ihtimalini ortadan kaldıran bir gelişme.
Çünkü…
Seyyanen zam, geçici olarak verilen bir para.
Örnekle açıklayalım:
Her emekliye 10 bin lira seyyanen zam kararı çıktığını düşünelim. Bu para sadece Ocak-Haziran 2027 döneminde verilecek.
Sonra…
Seyyanen zam olarak verilen 10 bin liralar artık verilmeyecek. Dolayısıyla her emeklinin eline geçen aylık 10 bin lira azalacak.
Sadece enflasyon farkı kadar maaş artışı uygulanacak.
O maaş artışları da büyük oranda 10 bin liranın altında olacağı için, Temmuz zammında emeklilerin en az üçte ikisinin maaşı hiç artmamış olacak.
Çünkü…
Zam alacaklar ama 10 bin liralık seyyanen zam ödemeleri kalkacağı için aldıkları zamdan hiç bir şey anlamayacaklar.
Dolayısıyla…
Seyyanen ödenen paraların kesilmesi 17 milyonluk devasa seçmen kitlesinde memnuniyetsizlik yaratacak.
Hükümet emeklileri bu ruh haliyle sandığa götürmek istemez!
XXX
Peki ne olacak?
Eğer…
Seçim yılın ikinci yarısında, Ekim veya Kasım 2027’de yapılacaksa, muhtemelen şu senaryo işletilebilir.
Ocak ayında emeklilere, yüzde 10’luk enflasyon farkının üzerine 10 ila 25 puan arasında ek bir enflasyon farkı eklenir.
Zaten…
Daha önce her zam döneminde verilen yüzde 5’lik “refah payı” yıllardır uygulanmıyor.
Onları toplasanız bile yüzde 25’ten fazla yapar.
Şimdi ödenmeyen refah paylarını topluca maaşlara yansıtma yolu seçilebilir.
Bu da Ocak ayında ciddi bir artışın olacağını gösterir.
Eğer…
Ocak ayında enflasyon farkının üzerine yüzde 5 veya 10 gibi sınırlı bir refah payı verilirse gerçek zammın Temmuz’a kaldığını anlayacağız.
Seçim 2027 sonunda yapılırsa, işte o zaman Temmuz’da emeklilere hem yüklü bir refah payı, hem de seyyanen zam ödenebilir.
Böylece…
Seyyanen zamların yarattığı olumlu hava devam ediyorken seçime gidilir.
Bu da iktidarın emeklileri kazanma planına uygun bir hareket olur.
XXX
Gelelim son seçeneğe.
Seçim 2028 Mart’ında yapılırsa.
O durumda 2027 yılının zam dönemleri olan Ocak ve Temmuz aylarında maaş artışları daha sınırlı tutulabilir.
Yani…
Enflasyon farkının üzerine yüzde 5 veya 10’ar puanlık refah artışı, taban aylığında iyileşme, prim gün sayısı ve yaşa ilişkin fark ödemeleri gibi seçenekler devreye sokulur ama “seyyanen zam” Ocak 2028’e kalır.
Açıktan verilecek yüklü bir seyyanen zam, sadece 6 ay geçerli olacağı için bütçe üzerinde o kadar büyük bir yük oluşturmaz ama emekliler üzerinde büyük bir etki yaratır.
Ocak ayında yapılacak zam birçok şeyi gösterecek.
Seçim 2027’de mi, yoksa 2028’de mi yapılacak?
Muhtemelen Aralık ayında düzenlemeler netlik kazanınca bunu anlayacağız.
Sadece emekliler değil.
Ocak ayında asgari ücretlilere yapılacak yıllık zammın oranı da seçimin 2027 yılında yapılıp yapılmayacağı konusunda önemli bir gösterge olacak.