MEHMET ÇETİNGÜLEÇ
Geçen hafta.
Toronto'da bir konut projesinin temel atma töreni.
Kanada Başbakanı Mark Carney orada.
Türk kökenli Kanadalı gazeteci İrep Çakır iyi hazırlanmış, Carney'in karşısındaki mikrofona geçip "çalışma izinleri dolmak üzere olan depremzedelerin durumunu" soruyor:
-"Yüzde 88'i yüksek öğrenimini tamamlamış, yüzde 56'sı lisans, yüzde 21'i yüksek lisans, yüzde 5'i doktora derecesine sahip, yüzde 6,7'si kolej diploması var. Bu grupta mühendisler, sağlık çalışanları, akademisyenler, bilişim uzmanları, iş ve finans profesyonelleri var. Kanada'da kilit sektörlerde çalışan 6 bin Türk'ün çalışma izni bitiyor. Bu sorunu önemsiyor musunuz?"
Carney, daha önce olduğu gibi "üzerinde çalışıyoruz" deyip geçiştiriyor.
Belli ki, yeterince önemsemiyor.
Yoksa sorun şimdiye kadar çözülmüş olurdu...
XXX
Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremden sonra Justin Trudeau'nun Başbakan olduğu Kanada Hükümeti, Türklere 3 yıl süreli çalışma izni vermişti.
Türkiye'den yaklaşık 20 bin kişi Kanada'nın çeşitli şehirlerine gitti.
Ancak...
Kanada'da ayakta kalmak, deprem bölgesinde yaşamaktan daha zordu. Ev kiraları ve gıda fiyatları çok yüksek, asgari ücret ise düşüktü. Depremzedeler için özel bir yardım programı da uygulanmıyordu.
Gidenlerin yarısı 5-6 ay içerisinde elinde avucunda ne varsa harcayıp geri dönmek zorunda kaldı.
Dirençli çıkan yaklaşık 9 bin Türk genci, zor koşullara rağmen geri hizmetlerde çalışarak orada kalmayı başardı.
Buna rağmen...
Kanada Hükümeti kalıcı oturum vermediği ve çalışma izinlerini uzatmadığı için, süresi dolanlar geri dönmeye başladı.
Son 3 ay içerisinde 3 bin kişinin daha geri döndüğü anlaşılıyor.
Kalanların sayısı 6 bine düştü...
Peki neden önce davet edip sonra kovmaya çalışıyor Kanada?
XXX
Çünkü...
Türk depremzedeler gittikten 2 ay sonra Kanada'da Hükümet değişti. Bir bürokrat iş başına geldi; eski Merkez Bankası Başkanı Mark Carney.
Siyasetçileri her zaman eleştiririz, ama onlar olmadan ülkeler ve dünya ne yönetilebilir, ne de gelişebilir.
Bürokratların düşünce yapıları sınırlı olduğu için belli bir çerçevenin dışına çıkamaz, risk alamazlar. Çözüm üretme kapasiteleri sınırlıdır.
Oysa siyasiler risk alır, cesur adımlar atar, proje ve çözüm üretir.
Bu ikilemin çarpıcı örneği şimdi Kanada'da yaşanıyor.
Bürokrat kafalı Başbakan Mark Carney, yaklaşık 10 milyon kilometrekarelik ülkede sayıları 6 bine düşen Türk depremzedelere yer bulamıyor, soruna çözüm üretemiyor. İş vizelerini uzatmak gibi basit bir işlemi bile gerçekleştiremiyor.
Zannedersiniz 6 bin Türk orada kalınca dünyanın en büyük ikinci toprağına sahip Kanada devleti çökecek!
XXX
Bürokratların "sınırlı" düşünce yapılarıyla siyaset dünyasında başarılı olamayacağının çarpıcı örneklerinden birini de Türkiye'de yaşıyoruz.
Yıllarını bürokraside geçiren Kemal Kılıçdaroğlu'nun CHP'yi düşürdüğü duruma bakın.
Son dönemde "iyi ki bu adam Cumhurbaşkanı seçilmemiş. Bakanlarını yargının önüne atar, aklanıp öyle gelin derdi" diye espri yapmaya başladı CHP seçmenleri.
Ankara-İstanbul arasındaki "Hak Hukuk Adalet" yürüyüşünü hatırlayın.
Şimdi yüz binlerce insan yargı kararıyla gelip seçilmiş Genel Başkanın koltuğuna oturan Kemal Bey'e karşı aynı sloganı atıyor...
XXX
Konu yürüyüşten açılmışken, Kanada'da Kemal Bey'den daha uzun bir mesafeyi yürümeye başlayan Özlem Şahin ve 12 yaşındaki oğlu Ilgaz Efe 'den söz edelim.
Özlem Şahin ve oğlu Toronto'dan Ottawa'ya kadar 508 kilometrelik mesafeyi yürümek üzere 19 Temmuz'da yola çıktı. Hala yürüyorlar.
Amaç Kanada iş vizesi uzatılmayan kişi ve ailelerin yaşadığı sorunlara dikkat çekmek.
Sürenin dolmasına 4 ay kala Hükümeti harekete geçirmeye çalışıyor.
Mark Carney, Özlem Şahin'i bildiğini söylüyor, ama ne yapacağını bilemediğinden olsa gerek bu basit sorunu çözemiyor.
Yüz milyonlarca insanı barındırma kapasitesi olan Kanada'ya 6 bin Türk'ün fazla geldiğini görmek inanılması güç bir olay.
Ama dedik ya.
Başta bir bürokrat var.
Justin Trudeau görevde olsa büyük ihtimalle bu sorun hiç yaşanmayacak, gelenler kalıcı oturum alabilecekti.