Kısa Dalga - ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in kendisine Çin’in çatışma süresince Tahran’a silah satmayı reddedeceğini söylediğini ileri sürdü. Trump, “Askeri ekipman vermeyeceğini söyledi, bu büyük bir açıklama” dedi.
Trump, Pekin’e gerçekleştirdiği devlet ziyareti sırasında ABD medyasına verdiği röportajda, Şi’nin küresel enerji sevkiyatı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına destek verdiğini söyledi. Çin’in hala büyük miktarda İran petrolü satın aldığını belirten Trump, “bunu yapmaya devam etmek istediğini” söyledi.
Beyaz Saray’dan yapılan yazılı bir açıklamaya göre; Trump ve Xi, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda mutabık kaldı.
"Başkalarının çözemeyeceği sorunları çözdük"
Trump, Zhongnanhai’de bugün gerçekleştirilen görüşmeler sonrası yaptığı açıklamalarda Şi ile “başkalarının çözemeyeceği sorunları çözdüklerini” söyledi ancak ayrıntı vermedi. ABD Başkanı, Çin’in 200 Boeing uçağı satın almayı ve ABD’den tarım ürünleri, enerji ile diğer malların alımını artırmayı kabul ettiğini söyledi. Ancak Çin’den henüz bu konuda bir açıklama gelmedi.
Trump ve Şi, Pekin’deki görüşmelerin ikinci gününü ilişkilerde “istikrar” vurgusuyla tamamlarken, iki ülke arasındaki temel anlaşmazlık konuları arasında görülen ticaret, Tayvan ve İran savaşı noktalarında somut bir ilerleme sağlanamadı.
ABD tarafların yeni ticaret ve yapay zeka mekanizmaları üzerinde çalışacaklarını açıkladı. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Çin’in ABD tarım ürünlerinden “çift haneli milyar dolar” seviyesinde ek ithalat yapmasının beklendiğini belirtti. Greer ayrıca yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün üzerindeki tarifelerin azaltılmasını denetlemek amacıyla yeni bir ortak “Ticaret Kurulu” kurulacağını doğruladı.
Şi Cinping, ikinci görüşmelerinde Trump’ı yalnızca seçkin yabancı liderler için kullanılan Zhongnanhai yerleşkesinde ağırlarken, ilişkilerin “yapıcı stratejik istikrarın yeni aşamasına” taşınması gerektiğini söyledi.
Şi ayrıca Tayvan meselesinin yanlış yönetilmesinin “son derece tehlikeli bir durum” yaratabileceği uyarısında bulundu ve iki ülke arasında çatışma riskine işaret eden “Tukidides Tuzağı” ifadesini yineledi. Tukidides Tuzağı yükselen bir gücün mevcut hegemon gücü tehdit etmeye başladığında aradaki yapısal gerilim yüzünden savaş riskinin çok yükselmesini ifade eden bir uluslararası ilişkiler kavramı olarak biliniyor.
Trump ise Şi’nin ABD’nin “gerileyen bir ülke” olduğu yönündeki daha önceki yorumunun Joe Biden dönemine yönelik bir eleştiri olduğunu ileri sürdü ve sosyal medya paylaşımında “Şi bu konuda yüzde 100 haklı” dedi.