Kısa Dalga - ABD ve İsrail'in, İran'a 28 Şubat'ta hava saldırısı düzenlenmesinin ardından İran misilleme saldırıları başlatmıştı. İran devlet televizyonu, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini duyurdu, ülkede 40 günlük ulusal yas ilan edildi. İran Devrim Muhafızları misilleme yapılacağını açıkladı. Hürmüz Boğazının geçişlere kapatıldığı kaydedildi. Saat saat gelişmeler şöyle:
16.54 Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüştü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
"Cumhurbaşkanımız görüşmede, Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar nedeniyle geçmiş olsun dileklerini ifade ederek son durumu değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, gerekli müdahalede bulunulmaması halinde çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacağı endişesi taşıdığını belirtti. Cumhurbaşkanımız, Türkiye ve Suudi Arabistan’ın anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi için ciddi emek sarf ettiğini, diplomasiye şans verilmesinin en akılcı yol olduğunu ifade etti."
16:32 Tahran dahil 24 kente saldırılarda, en az 201 kişi hayatını kaybetti
ABD ve İsrail'in hava saldırılarında, aralarında başkent Tahran’ın da bulunduğu 24 kent hedef alındı. İran Kızılayı saldırılarda en az 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını açıkladı.
16.09 İran füzesi İsrail'in Beyt Şemeş kentinde en az 6 ölü
İran'ın saldırılarının ardından Beyt Şemes'te en az 6 kişinin öldüğü bildirildi.Sağlık ekipleri, saldırıda yaklaşık 20 kişinin yaralandığını duyurdu.
15.45 - Dışişleri Bakanı Fidan, İranlı mevkidaşı Arakçi ile görüştü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede, bölgedeki son gelişmeler ve güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunulduğu kaydedildi.
15.43 - Bahreyn: İran'ın saldırısında, Manama’daki otel hasar gördü
Bahreyn İçişleri Bakanlığı, başkent Manama’daki Crowne Plaza otelinin bir saldırının hedefi olduğunu açıkladı. Bakanlık, saldırının maddi hasara yol açtığını, can kaybı yaşanmadığını belirtti.
15.22 Güney Kıbrıs füze fırlatıldığı iddialarını reddetti
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), İran'dan ülkeye herhangi bir füze fırlatılmadığını açıkladı. GKRY Sözcüsü Konstantinos Letymbiotis, yaptığı yazılı açıklamada, “Kıbrıs yönüne füze fırlatıldığına dair yapılan açıklamalar ve yayınlarla ilgili olarak, durumun böyle olmadığını ve ülkeye herhangi bir tehdit belirtisi bulunmadığını açıklıyoruz” ifadelerini kullandı.
14. 56 - DEM Parti: “İran halklarının özgürlüğü ve barış kırmızı çizgimizdir”
DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK), İran’da yönetim ve komuta kademeleri başta olmak üzere stratejik merkezlerin İsrail ve ABD güçleri tarafından hedef alındığını belirterek, saldırıların olası bölgesel etkilerine karşı tüm tarafları uyardı. Açıklamada, “Küresel ve bölgesel güçlerin, İran’da demokrasi ve özgürlüklerden ziyade tarihteki diğer örneklerde olduğu gibi kendileri için tehdit olmaktan çıkacak yeni bir düzen kurma arayışında oldukları açıktır” denildi.
14.30 - Hürmüz Boğazı'nda bir tanker vuruldu
İran basınındaki haberlere göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmaya çalışan bir petrol tankeri hedef alındı. Tankerin alev aldığı belirtildi.
14.04 - Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Keçeli: Temsilcilikler 7 / 24 açık
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli sosyal medyadan şu açıklamayı yaptı: "Bölgedeki Büyükelçiliklerimiz ve Başkonsolosluklarımız çalışmalarını kesintisiz olarak sürdürmektedir. Temsilciliklerimizin acil durum hatları 7 gün 24 saat açıktır. Büyükelçiliklerimiz ve Başkonsolosluklarımızın iletişim bilgilerine internet sitelerinden ulaşılması mümkündür. Bakanlığımızın Konsolosluk Çağrı Merkezi de vatandaşlarımıza kesintisiz biçimde hizmet vermektedir (+90 312 292 29 29)."
13.40 - Kuzey Kore'den ABD ve İsrail'e kınama
Kuzey Kore, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını kınadı ve saldırıların "yasa dışı" olduğunu vurguladı.
13.30 - CHP lideri Özel: Bölgemizde savaş istemiyoruz
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel, "Bölgemizde savaş ve çatışma istemiyoruz. İran’daki rejimin, baskıcı ve insan haklarını yok sayan politikalarını tasvip etmemekle birlikte, İran’ın ve bölgemizin geleceğine karar verecek olanların, sadece ve sadece burada yaşayanlar olduğunun altını çiziyoruz." dedi.
13.15 - İran basını: Hamaney'in yerine geçici isim belli oldu
İran basını, ABD ve İsrail'in ortak saldırısıyla öldürülen Hamaney'in yerine atanacak ismin Ayetullah Ali Rıza Arafi olduğunu yazdı.
13.06 - İran Güney Kıbrıs'ta İngiliz üssünü hedef aldı
İngiltere Savunma Bakanı yaptığı son duyuruda İran'a ait 2 füzenin füzelerinin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki İngiliz üssüne isabet ettiğini açıkladı.
12.30 - Pezeşkiyan: İntikam meşru hak
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hamaney'in öldürülmesinin ardından yayınladığı taziye mesajında İran'ın "intikamı görev ve meşru bir hak" olarak gördüğünü söyledi. Pezeşkiyan, "Bu büyük suç asla cevapsız kalmayacak" dedi.
12.15 - NYT: Hamaney’in konumu, CIA'in istihbaratıyla belirlendi
ABD merkezli New York Times (NYT) gazetesi, CIA’in aylar süren takipleri sonucu İran Dini Lideri Hamaney’in konumunu netleştirdiğini ve bu istihbarat sayesinde ABD-İsrail’in Tahran’a yönelik operasyonun zamanlamasını değiştirdiğini açıkladı. Saldırıda uzun menzilli füzeler kullanılırken, üst düzey İran yetkilileri yerleşkede bulunuyordu; Hamaney ise yakın bir binadaydı.
12.07 - İsrail Hava Kuvvetleri, Tahran’da İran hedeflerine operasyon başlattı
İsrail Ordusu, İran'ın başkenti Tahran merkezindeki İran hedeflerine yönelik geniş çaplı yeni hava operasyonu başlattığını açıkladı. Saldırıların, İran Devlet Televizyonu, İran Kızılay binası ve üç farklı hastanenin yakına gerçekleştirildiği belirtildi.
İran’ın devlet ajansı IRNA da Tahran’da Seyyed Khandan ve Qasr kavşakları ile Vanak Meydanı ve Motahari Caddesi civarında füze ve hava saldırıları nedeniyle “korkunç patlamalar” sesi duyulduğunu bildirdi. Vurulan yerler arasında İran Devlet Televizyonu, İran Kızılay binası ve üç farklı hastanenin yakını olduğu ifade edildi.
11.27 - Devrim Muhafızları'nın yeni komutanı belli oldu
ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılarda Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Muhammed Pakpur'un hayatını kaybetmesinin ardından, Komutanlığa Ahmet Vahidi'nin atandığı duyuruldu.
11.09 - İran'da binlerce kişi sokakta
İran’ın İsfahan, Tahran ve Meşhed gibi büyük şehirlerde binlerce kişi sokaklara çıkarak, ABD ve İsrail'in hava saldırılarında öldürülen ülkenin dini lideri Ali Ayetullah Hamaney’i anmak için bir araya geldi. Göstericiler, ABD ve İsrail'i protesto ediyor.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani, Hamaney’in halefi seçilene kadar ülkeyi yönetecek geçici bir liderlik konseyi oluşturulacağını duyurdu. Konsey, İran Anayasası’nın 111'inci maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı, Yargı Başkanı ve Anayasa Koruyucular Konseyi’nden bir din alimi olmak üzere üç kişiden oluşacak. Geçici konsey, yeni dini lider atanana kadar ülkenin yönetim yetkilerini üstlenecek.
10.01 - İran medyası: 40’a yakın üst düzey isim öldü
Saldırılarda, İran Savunma Bakanı Aziz Nasirzade, Devrim Muhafızları Komutanı General Muhammad Pakpur, Güvenlik Danışmanı ve Savunma Konseyi Üyesi Ali Şemhani, Hamaney'in Askeri Ofis Başkanı Nuhammed Şirazi, İstihbarat Daire Başkanı Salah Asadi, Savunma İnovasyon ve Araştırma Kurumu Başkanı Hüzeyin Cebel Amiliyan, eski Savunma İnovasyon ve Araştırma Kurumu Başkanı Rıza Muzaffarinya hayatını kaybettiği belirtildi. İran devlet medyası, saldırı sonrası resmi onaylarıyla birlikte 40’a yakın üst düzey liderin öldüğünü ve geniş çaplı zayiat olduğunu duyurdu; ölü sayısının 200’ü aştığı, 700’den fazla yaralı bulunduğu bildirildi. (ANKA)
09.45 - İran'dan yeni açıklama
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, "ABD ve İsrail, Hamaney'i öldürerek İran halkının kalbini yaktı, biz de onların kalbini yakacağız" dedi. Laricani, İsrail'in İran'ı parçalamayı planladığını belirtti.
09.40 - Trump: Diplomatik çözüm daha kolay
ABD Başkanı Donald Trump, CBS News'e telefonla verdiği demeçte Hamaney'in öldürüldüğü operasyonun ardından diplomatik çözüm ihtimalinin sorulması üzerine "Şu an, bir gün öncesine göre çok daha kolay olduğu aşikar. Çünkü ağır bir darbe alıyorlar." ifadelerini kullandı. Trump, saldırıların sonuçlarına güvendiğini belirterek, İran'a yönelik saldırıları, "Bu ülke için harika bir gün, dünya için harika bir gün." sözleriyle nitelendirdi.
09.00 - İran, ABD üslerine ve İsrail'e yeni saldırılar düzenledi
Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Ürdün ve İsrail'de hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ve patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.
⏺ 08.35 - Tel Aviv'e füze isabet etti
İran'ın İsrail'e düzenlediği misilleme saldırısında bir füze Tel Aviv'e isabet etti. Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlara da ciddi hasar verdi.
⏺ 08.27 - Trump'tan tehdit
ABD Başkanı Donald Trump, kendi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "İran bugün çok sert bir darbe indireceğini, bu darbenin daha önce hiç görülmemiş bir sertlikte olacağını söyledi.
⏺ 07.50 - Pezeşkiyan: Cevapsız kalmayacak
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "Bu büyük suç asla cevapsız kalmayacak ve İslam dünyası ve Şiiliğin tarihinde yeni bir sayfa açacaktır" dedi.
⏺ 06.56 - İran doğruladı: Devrim muhafızları başkomutanı öldü
İran’ın resmi haber ajansı Hamaney'in üst düzey siyasi danışmanı ve İran Savunma Konseyi Sekreteri Ali Şemhani ile Devrim Muhafızları Başkomutanı Muhammed Pakpur'un İsrail tarafından düzenlenen saldırılarda hayatını kaybettiğini doğruladı.
⏺ 06.45 - İran'da gösteriler düzenlendi
Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında öldüğünü duyurmasının ardından başkent Tahran ve birçok kentte camilerde, üniversite kampüslerinde ve kutsal mekânlarda toplananların sloganlar attığı ve intikam çağrıları yaptığı bildirildi.
⏺ 06.15 - Devrim Muhafızları: En yıkıcı taarruz başlatılacak
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hamaney'in ABD ve İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, kısa süre içinde silahlı kuvvetlerin tarihindeki en yıkıcı taarruz operasyonunu başlatacağını belirtti.
İran'da yeni dini lider nasıl seçilecek?
İran Anayasası’na göre Hamaney’in halefinin, onu da seçen 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirlenmesi gerekiyor.
Üyeleri yalnızca kıdemli Şii din adamlarıyla sınırlı olan mevcut Meclis üyelerinin anayasaya göre yeni dini lideri mümkün olan en kısa sürede seçmesi öngörülüyor. Ancak İran’ın ABD ve İsrail saldırıları ile karşı karşıya olduğu bir ortamda üyelerin hızla toplanmasının güvenlik gerekçeleriyle ertelenebileceği belirtildi.
⏺ 04.50 - İran televizyonu Hamaney'in ölümünü doğruladı
İran Devlet Televizyonu İran'ın Dini Dileri Ali Hamaney'in dün ABD ve İsrail saldırıları sırasında öldüğünü doğruladı. İran hükümeti, Hamaney’in ölümü nedeniyle 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti. İran İslam Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı, saldırılarda Hamaney'in kızı, damadı ve torununun öldürüldüğünü bildirdi.
Ali Hamaney kimdir?
1939 yılında İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, din alimi bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Hamaney, 1962 yılında Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin Şah Rıza Pehlevi yönetimine karşı dini muhalefet hareketine katıldı. 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirilen Hamaney, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) kurulmasında rol aldı.
Hamaney, 1989 yılından bu yana 37 yıl boyunca İran'ın en üst karar alıcı makamı olan dini liderlik görevini yürüttü ve devrim sonrası İran’ın yönetim sisteminin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadı.
Dış politikada da selefi Humeyni gibi sertlik yanlısı tutumuyla bilinen Hamaney, özellikle ABD ile yaşanan gerilimlerde şüpheci ve karşıt bir çizgi izledi. Altı çocuk babası olan Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin ikinci Dini Lideri konumunda bulunuyordu.
⏺ 04:07 - BAE: 137 balistik füze ve 209 İHA'ya müdahale edildi
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'ın ABD-İsrail'in ortak saldırısına misilleme olarak düzenlediği saldırılarda 137 balistik füze ve 209 insansız hava aracına (İHA) müdahale edildiğini duyurdu.
⏺ 03.00 - Dubai'deki Cebel Ali Limanı'nda yangın çıktı
Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai Emirliği hükümeti, İran'ın hava saldırılarıyla eş zamanlı gerçekleştirilen hava savunma müdahaleleri nedeniyle Cebel Ali Limanı'nda yangın çıktığını duyurdu.
⏺ 02.30 - Katar'dan açıklama
Katar, İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına karşı başlattığı misilleme saldırısında 65 balistik füze ve 12 İHA'nın etkisiz hale getirildiğini, saldırılarda 8 kişinin yaralandığını açıkladı.
⏺ 01.56 - BM'den uyarı
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran'a askeri müdahalenin, dünyanın en istikrarsız bölgesinde kimsenin kontrol edemeyeceği olaylar zincirini tetikleme riski taşıdığı uyarısında bulundu.
- Hürmüz Boğazı geçişlere kapatıldı iddiası
İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri kapattığı belirtildi. Hürmüz Boğazı'nda bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda U dönüşü yaptığı ve bazı ticari gemiler ise Körfez'de beklemeye geçtiği ifade edildi.
⏺ 01.02 - Trump: Hamaney öldü
ABD Başkanı Donald Trump, ABD-İsrail ortak saldırılarında İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldüğünü belirtirek "Bu sadece İran halkı için değil, tüm büyük Amerikalılar için de adalet" dedi. Hamaney'i "tarihin en kötü insanlarından biri" olarak nitelendiren ABD Başkanı, onun ölümünün dünya genelinde pek çok insan için "adalet" olduğunu söyledi. Bombalamalarının devam edeceğini belirten Trump, "Bu, İran halkının ülkesini geri alması için tarihin en büyük fırsatıdır" dedi. Trump'ın tam açıklamasını görmek için tıklayın.
⏺ 00. 14 - Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan telefon diplomasisi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Trump, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan ve Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, İran ve Körfez ülkelerindeki son durum ve güncel gelişmeler ele alındı.
- Cumhurbaşkanı -Erdoğan, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından sonra yaptığı açıklamada "Taraflar güven bunalımını aşamadı, İsrail süreci zehirledi. Savaşın daha da büyümemesi için başta İslam dünyası olmak üzere tüm aktörlerin acilen harekete geçmesi gerekiyor" demişti.
⏺ 23.32 - İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü'nden açıklama
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakeyi, İran medyasına yaptığı açıklamada; İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın “güvende ve sağlıklı” olduğunu belirtti.
⏺ 23.00 - Trump: İstersem uzun gider
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırıların süresine ilişkin "İstersem uzun gider ve her şeyi devralırım, ister iki ya da üç gün içinde bitirir ve İranlılara ‘Nükleer programınızı yeniden başlatırsanız birkaç yıl sonra tekrar görüşürüz’ derim” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, bu hafta yürütülen nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamamasının saldırı kararında etkili olduğunu ileri sürdü.
⏺ 22.54 - Şam, İran’ın Körfez ülkelerine saldırılarını kınadı
Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı, İran’ın bazı Körfez ülkelerini hedef alan saldırılarını şiddetle kınadığını açıkladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, İran'ın Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün’ü hedef alan saldırılarını "şiddetle kınandığı" belirtildi.
Açıklamada, Suriye’nin söz konusu ülkelerle “tam dayanışma” içinde olduğu vurgulanarak, bu devletlerin güvenlik ve istikrarına yönelik her türlü tehdidin kesin biçimde reddedildiği kaydedildi. Ayrıca, ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısı yapıldı. Şam yönetimi, bölgesel sorunların çözümünde diyalog ve diplomasiye destek veren tüm çabalara bağlılığını yineleyerek, güvenlik ve istikrarın barışçıl yollarla sağlanması gerektiğini belirtti.
⏺ 22.20 - Dışişleri Bakanı Fidan, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kallas ile görüştü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kaja Kallas ile telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede bölgedeki gelişmeler ve çatışmaların durdurulması için yürütülen diplomatik girişimler ele alındı.
⏺ 22.19 - İran Dışişleri Bakanı Arakçi: ABD’nin, müzakereler sürerken İran'a saldırmasının nedenini bilmiyorum
İran Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Arakçi, ABD ve İsrail'in saldırılarına ilişkin "ABD yönetiminin İran ile müzakereye başlamada ısrar edip ardından görüşmeler sürerken İran’a saldırmasının nedenini bilmiyorum" dedi. Arakçi, ülkesinin misilleme saldırılarına ilişkin ise "ABD halkımıza saldırırken İran sessiz kalmayacaktır. Hedeflerin dost ülkelerde bulunmasından üzüntü duyuyoruz” ifadesini kullandı.
⏺ 22.15 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: İran'ın egemenliğini açıkça ihlal eden saldırıları esefle karşılıyoruz
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ilişkin, ”Müzakere masasından İsrail’in süreci zehirleme çabaları devam ettiği için arzu edilen netice alınamamıştır. İran’ın egemenliğini açıkça ihlal eden ve dost, kardeş İran halkının huzuruna kasteden bu sabahki saldırıları esefle karşılıyoruz. Aynı şekilde, her ne sebeple olursa olsun Körfez’deki kardeş ülkelere yönelik İran tarafından gerçekleştirilen füze ve drone saldırılarını da kabul edilemez buluyoruz.” dedi.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail'in ülke genelinde saldırılar başlatmasının ardından yaşandı. İsrail, daha önce öldürdüğünü açıkladığı yedi yetkilinin ismini paylaştı; ancak bu listede dini lider yer almıyordu. Buna karşılık İran, Ortadoğu genelinde saldırılar başlattı. Görünürde İran'a atfedilen saldırıların Dubai, Doha, Bahreyn ve Kuveyt'te — ABD askeri üslerinin bulunduğu ülkelerde — gerçekleştiği bildirildi. Kızılay'ın açıklamasına göre İran genelinde 200'den fazla kişi hayatını kaybetti. İran medyasının haberlerine göre ise bir hava saldırısının kız okulunu hedef almasıyla en az 85 kişi öldü.