Kısa Dalga - ABD ve İsrail'in, İran'a 28 Şubat'ta hava saldırısı düzenlenmesinin ardından İran misilleme saldırıları başlatmıştı. İran devlet televizyonu, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybettiğini duyurdu, ülkede 40 günlük ulusal yas ilan edildi. İran Devrim Muhafızları misilleme yapılacağını açıkladı. Hürmüz Boğazının geçişlere kapatıldığı kaydedildi. Saat saat gelişmeler şöyle:
09.45 İran'dan yeni açıklama - İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, "ABD ve İsrail, Hamaney'i öldürerek İran halkının kalbini yaktı, biz de onların kalbini yakacağız" dedi. Laricani, İsrail'in İran'ı parçalamayı planladığını belirtti.
09.00: İran, ABD üslerine ve İsrail'e yeni saldırılar düzenledi- Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Ürdün ve İsrail'de hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ve patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.
⏺ 08.35 Tel Aviv'e füze isabet etti - İran'ın İsrail'e düzenlediği misilleme saldırısında bir füze Tel Aviv'e isabet etti. Büyük Tel Aviv olarak bilinen Gush Dan bölgesindeki iki binaya doğrudan isabet eden füze, çevredeki bina ve araçlara da ciddi hasar verdi.
⏺ 08.27 Trump'tan yeni tehdit - ABD Başkanı Donald Trump, kendi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "İran bugün çok sert bir darbe indireceğini, bu darbenin daha önce hiç görülmemiş bir sertlikte olacağını söyledi.
⏺ 07.50 Pezeşkiyan: Cevapsız kalmayacak - İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "Bu büyük suç asla cevapsız kalmayacak ve İslam dünyası ve Şiiliğin tarihinde yeni bir sayfa açacaktır" dedi.
⏺ 06.56 İran doğruladı: Devrim muhafızları başkomutanı öldü - İran’ın resmi haber ajansı Hamaney'in üst düzey siyasi danışmanı ve İran Savunma Konseyi Sekreteri Ali Şemhani ile Devrim Muhafızları Başkomutanı Muhammed Pakpur'un İsrail tarafından düzenlenen saldırılarda hayatını kaybettiğini doğruladı.
⏺ 06.45 İran'da ardından gösteriler düzenlendi - Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında öldüğünü duyurmasının ardından başkent Tahran ve birçok kentte camilerde, üniversite kampüslerinde ve kutsal mekânlarda toplananların sloganlar attığı ve intikam çağrıları yaptığı bildirildi.
⏺ 06.15: Devrim Muhafızları: En yıkıcı taarruz başlatılacak - İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hamaney'in ABD ve İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, kısa süre içinde silahlı kuvvetlerin tarihindeki en yıkıcı taarruz operasyonunu başlatacağını belirtti.
İran'da yeni dini lider nasıl seçilecek?
İran Anayasası’na göre Hamaney’in halefinin, onu da seçen 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirlenmesi gerekiyor.
Üyeleri yalnızca kıdemli Şii din adamlarıyla sınırlı olan mevcut Meclis üyelerinin anayasaya göre yeni dini lideri mümkün olan en kısa sürede seçmesi öngörülüyor. Ancak İran’ın ABD ve İsrail saldırıları ile karşı karşıya olduğu bir ortamda üyelerin hızla toplanmasının güvenlik gerekçeleriyle ertelenebileceği belirtildi.
⏺ 04.50 İran televizyonu Hamaney'in ölümünü doğruladı
İran Devlet Televizyonu İran'ın Dini Dileri Ali Hamaney'in dün ABD ve İsrail saldırıları sırasında öldüğünü doğruladı. İran hükümeti, Hamaney’in ölümü nedeniyle 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti. İran İslam Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı, saldırılarda Hamaney'in kızı, damadı ve torununun öldürüldüğünü bildirdi.
Ali Hamaney kimdir?
1939 yılında İran’ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde, din alimi bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen Hamaney, 1962 yılında Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin Şah Rıza Pehlevi yönetimine karşı dini muhalefet hareketine katıldı. 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirilen Hamaney, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) kurulmasında rol aldı.
Hamaney, 1989 yılından bu yana 37 yıl boyunca İran'ın en üst karar alıcı makamı olan dini liderlik görevini yürüttü ve devrim sonrası İran’ın yönetim sisteminin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadı.
Dış politikada da selefi Humeyni gibi sertlik yanlısı tutumuyla bilinen Hamaney, özellikle ABD ile yaşanan gerilimlerde şüpheci ve karşıt bir çizgi izledi. Altı çocuk babası olan Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin ikinci Dini Lideri konumunda bulunuyordu.
⏺ 04:07 BAE: 137 balistik füze ve 209 İHA'ya müdahale edildi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'ın ABD-İsrail'in ortak saldırısına misilleme olarak düzenlediği saldırılarda 137 balistik füze ve 209 insansız hava aracına (İHA) müdahale edildiğini duyurdu.
⏺ 03.00 Dubai'deki Cebel Ali Limanı'nda yangın çıktı Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai Emirliği hükümeti, İran'ın hava saldırılarıyla eş zamanlı gerçekleştirilen hava savunma müdahaleleri nedeniyle Cebel Ali Limanı'nda yangın çıktığını duyurdu.
⏺ 02.30 Katar'dan açıklama - Katar, İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına karşı başlattığı misilleme saldırısında 65 balistik füze ve 12 İHA'nın etkisiz hale getirildiğini, saldırılarda 8 kişinin yaralandığını açıkladı.
⏺ 01.56 BM'den uyarı - Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran'a askeri müdahalenin, dünyanın en istikrarsız bölgesinde kimsenin kontrol edemeyeceği olaylar zincirini tetikleme riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı geçişlere kapatıldı iddiası - İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri kapattığı belirtildi. Hürmüz Boğazı'nda bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda U dönüşü yaptığı ve bazı ticari gemiler ise Körfez'de beklemeye geçtiği ifade edildi.
⏺ 01.02 Trump: Hamaney öldü - ABD Başkanı Donald Trump, ABD-İsrail ortak saldırılarında İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldüğünü belirtirek "Bu sadece İran halkı için değil, tüm büyük Amerikalılar için de adalet" dedi. Hamaney'i "tarihin en kötü insanlarından biri" olarak nitelendiren ABD Başkanı, onun ölümünün dünya genelinde pek çok insan için "adalet" olduğunu söyledi. Bombalamalarının devam edeceğini belirten Trump, "Bu, İran halkının ülkesini geri alması için tarihin en büyük fırsatıdır" dedi. Trump'ın tam açıklamasını görmek için tıklayın.
⏺ 00. 14 Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan telefon diplomasisi- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Trump, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayed Al Nahyan ve Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, İran ve Körfez ülkelerindeki son durum ve güncel gelişmeler ele alındı.
- Cumhurbaşkanı -Erdoğan, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından sonra yaptığı açıklamada "Taraflar güven bunalımını aşamadı, İsrail süreci zehirledi. Savaşın daha da büyümemesi için başta İslam dünyası olmak üzere tüm aktörlerin acilen harekete geçmesi gerekiyor" demişti.
⏺ 23.32 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü'nden açıklama- İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakeyi, İran medyasına yaptığı açıklamada; İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın “güvende ve sağlıklı” olduğunu belirtti.
⏺ 23.00 Trump: İstersem uzun gider
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırıların süresine ilişkin "İstersem uzun gider ve her şeyi devralırım, ister iki ya da üç gün içinde bitirir ve İranlılara ‘Nükleer programınızı yeniden başlatırsanız birkaç yıl sonra tekrar görüşürüz’ derim” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, bu hafta yürütülen nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamamasının saldırı kararında etkili olduğunu ileri sürdü.
⏺ 22.54 Şam, İran’ın Körfez ülkelerine saldırılarını kınadı
Suriye Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı, İran’ın bazı Körfez ülkelerini hedef alan saldırılarını şiddetle kınadığını açıkladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, İran'ın Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün’ü hedef alan saldırılarını "şiddetle kınandığı" belirtildi.
Açıklamada, Suriye’nin söz konusu ülkelerle “tam dayanışma” içinde olduğu vurgulanarak, bu devletlerin güvenlik ve istikrarına yönelik her türlü tehdidin kesin biçimde reddedildiği kaydedildi. Ayrıca, ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısı yapıldı. Şam yönetimi, bölgesel sorunların çözümünde diyalog ve diplomasiye destek veren tüm çabalara bağlılığını yineleyerek, güvenlik ve istikrarın barışçıl yollarla sağlanması gerektiğini belirtti.
⏺ 22.20 - Dışişleri Bakanı Fidan, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kallas ile görüştü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kaja Kallas ile telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede bölgedeki gelişmeler ve çatışmaların durdurulması için yürütülen diplomatik girişimler ele alındı.
⏺ 22.19 İran Dışişleri Bakanı Arakçi: ABD’nin, müzakereler sürerken İran'a saldırmasının nedenini bilmiyorum
İran Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Arakçi, ABD ve İsrail'in saldırılarına ilişkin "ABD yönetiminin İran ile müzakereye başlamada ısrar edip ardından görüşmeler sürerken İran’a saldırmasının nedenini bilmiyorum" dedi. Arakçi, ülkesinin misilleme saldırılarına ilişkin ise "ABD halkımıza saldırırken İran sessiz kalmayacaktır. Hedeflerin dost ülkelerde bulunmasından üzüntü duyuyoruz” ifadesini kullandı.
⏺ 22.15 Cumhurbaşkanı Erdoğan: İran'ın egemenliğini açıkça ihlal eden saldırıları esefle karşılıyoruz
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ilişkin, ”Müzakere masasından İsrail’in süreci zehirleme çabaları devam ettiği için arzu edilen netice alınamamıştır. İran’ın egemenliğini açıkça ihlal eden ve dost, kardeş İran halkının huzuruna kasteden bu sabahki saldırıları esefle karşılıyoruz. Aynı şekilde, her ne sebeple olursa olsun Körfez’deki kardeş ülkelere yönelik İran tarafından gerçekleştirilen füze ve drone saldırılarını da kabul edilemez buluyoruz.” dedi.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail'in ülke genelinde saldırılar başlatmasının ardından yaşandı. İsrail, daha önce öldürdüğünü açıkladığı yedi yetkilinin ismini paylaştı; ancak bu listede dini lider yer almıyordu. Buna karşılık İran, Ortadoğu genelinde saldırılar başlattı. Görünürde İran'a atfedilen saldırıların Dubai, Doha, Bahreyn ve Kuveyt'te — ABD askeri üslerinin bulunduğu ülkelerde — gerçekleştiği bildirildi. Kızılay'ın açıklamasına göre İran genelinde 200'den fazla kişi hayatını kaybetti. İran medyasının haberlerine göre ise bir hava saldırısının kız okulunu hedef almasıyla en az 85 kişi öldü.