Kısa Dalga - MHP lideri Devlet Bahçeli'nin Ekim 2024'te Meclis'te yaptığı konuşmayla başlayan çözüm sürecinde takvimin bundan sonra nasıl işleyeceği sorusu gündemde. Süreç kapsamında TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu geçtiğimiz günlerde ortak raporu oy çokluğuyla kabul etti. Peki rapordaki tavsiye ve öneriler nasıl hayata geçirilecek.
Kritik eşit: Örgütün silah bırakması
Raporda, PKK’nın tüm unsurlarıyla kendini feshetmesi ve silah bırakmasının istihbarat ve güvenlik birimlerince tespit ve teyit edileceği vurgulanıyor. Raporda "Kritik Eşik: Örgütün Silah Bırakması" başlıklı bölüm şöyle:
"Süreçte en kritik eşik, PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bırak tığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesidir.
Tespit ve teyit sürecinin sağlıklı bir şekilde tamamlanması yalnızca silahlı örgüt tehdidinin sona erdiğinin ilanı ile sınırlı kalmayacak, aynı zamanda oluşan yeni durumun gerektirdiği hukuk ve politika çerçevesinin hayata geçirilmesi için bir başlangıç noktasını teşkil edecektir.
Tespit ve teyit mekanizmasının, devletin ilgili kurumları arasındaki eş güdümle; objektif, ölçülebilir, şeffaf ve denetlenebilir ölçütlere göre işlemesi gerekir.
Örgütün tüm unsurlarıyla feshi ile silahların teslimi ve bırakılması sürecinde ihtiyaç duyulacak yasal düzenlemelerin yapılması konusunda genel anlayış birliği vardır."
Bakan Gürlek: Düzenlemeler genel affa dönüşmeyecek
Takvimin nasıl işleyeceğine dair yeni ve önemli açıklamalar var. Hürriyet yazarı Hande Fırat'a konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, "En kritik eşik, örgütün silah bırakması ve kendini feshetmesi. Bu tespiti de devletin güvenlik birimleri yapacaktır ve takipçisi olacak. Yapılacak çalışmaların hukuki altyapısı da büyük oranda bu tespit ve teyit sürecinin sonuçlarına göre olacak" dedi.
Bakan Gürlek, "Net ifade edeyim; yapılacak olası düzenlemelerin genel affa dönüşmesi söz konusu değil. Olası düzenlemeler cezasızlık anlamına gelmeyecek. Kapsamın ne olacağına da yine Meclis karar verecek. Süreç şeffaf, hukuka uygun ve toplumsal hassasiyetler gözetilerek yürütülecek" diye konuştu. Bakan Gürlek, umut hakkı konusunda da "Yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı konusu ise yasama organının, yani TBMM’nin takdirinde. Süreç orada şekillenecek" dedi.
Yıldız'dan 'kayyım ve özgürlükler' vurgusu
Komisyon üyesi olan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise PKK’nın feshedilip silah bıraktığının teyit edilmesinden sonra ‘Umut Hakkı’ ve PKK’lılara yönelik infaz düzenlemelerinin hayata geçirilebileceğini söylüyor. Yıldız, kayyım ve ifade özgürlüğü gibi düzenlemeler için silah bırakmanın teyit edilmesinin beklenmesine gerek olmadığını belirtiyor. Halk TV yazarı İsmail Saymaz'a konuşan Yıldız, “Kayyım düzenlemesinin silah bırakmayla ne alakası var? Kayyum ve ifade hürriyetiyle ilgili düzenlemeler yapılabilir” dedi. Yıldız, "Hangi düzenlemeler teyit bekler" sorusuna "Terör örgütü üyeleriyle ilgili düzenlemelerin tamamı bekler" diye yanıt verdi, buna umut hakkının da dahil olduğunu söyledi.
'Teyit mekanizması şart'
Yıldız, TBMM’nin hukuki düzenlemeler için Ramazan’dan sonra çalışmaya başlayacağını ve tatile girene kadar işini bitirmesi gerektiğini ifade ederken takvime ilişkin de şunları söyledi. "PKK’nın tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi gerek. Bu sürecin sağlıklı şekilde tamamlanması yalnızca örgüt tehdidinin sona erdiğinin ilanı ile kalmayacak, oluşan yeni durumun gerektirdiği hukuk ve politika çerçevesinin hayata geçirilmesi için bir başlangıç noktasını teşkil edecek. Yani, teyit mekanizması başlangıç için şart."
Yıldız bu tesbiti MİT, Milli Savunma Bakanlığı, TSK ve emniyet birimlerinin yapacağını söylerken, "Raporlar Milli Güvenlik Kurulu’na gelir. MGK’dan “PKK feshedilmiştir, silahlar toplatılmıştır” diye kısa bir açıklama çıkabilir. Oradan sonra başlarız artık" dedi.
'Silah bırakmayı teşvik için yasa'
Türkiye gazetesinden Yücel Kayaoğlu'nun haberine göre PKK’nın silahlarını tamamen bırakmasını teşvik etmek için öncelikle Meclis’in raporunda da yer alan ‘Müstakil ve geçici’ mahiyette yasa çıkarılması planlanıyor.
Bu kanun, silah bırakan örgüt üyelerinin hukuki durumunun yanı sıra süreçte görev alanlara kanuni teminat getirilmesine yönelik başlıkların yer aldığı çerçeve bir düzenleme olacak.
Habere göre, örgütün teşvik edilmesi için öncelikle çerçeve yasanın çıkarılmasına yönelik bir strateji izleneceği belirtiliyor. MİT'in sahadaki süreç belli bir eşiğe gelince yasal düzenlemeler yapılabileceği tavsiyesinde bulunacağı ifade ediliyor.
Örgüt tarifi olacak
BBC Türkçe'den Ayşe Sayın'ın haberine göreyse raporun tamamlanmasından sonra meclise gelecek olan ilk yasal düzenleme, sürece özgü, geçici nitelikteki "müstakil yasa" olacak. Bu düzenlemenin önümüzdeki ay meclise sevk edilmesi bekleniyor. Habere göre AKP kaynakları geçici yasada, doğrudan örgüt olarak "PKK" adının yer almayacağını ancak, "kendini fesheden ve silah bırakan örgüt" tanımına yer verilerek PKK'nın tarif edileceğini belirtiyor .