Kısa Dalga- Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar temmuz ayına ilişkin üretici-market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat makasının en fazla havuçta açıldığını belirtirken, markette en yüksek fiyat artışının sivri biberde, üreticide ise kuru soğanda yaşandığını söyledi.
Üretici ile market arasındaki en büyük fiyat farkı havuçta
Bayraktar'ın verdiği bilgilere göre, temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 461,2 ile en fazla havuçta gerçekleşti. Havucu yüzde 444,4 ile elma, yüzde 236,6 ile yeşil mercimek, yüzde 231,6 ile kabak ve yüzde 219,5 ile maydanoz takip etti.
Üreticide kilogramı 11 lira olan havuç markette 61 lira 73 kuruşa, üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma 102 lira 7 kuruşa, üreticide 24 lira 21 kuruş olan yeşil mercimek ise markette 81 lira 50 kuruşa satıldı.
Markette en fazla sivri biber zamlandı
Temmuz ayında markette takip edilen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Sivri biberi kuru soğan, mısır özü yağı, kuru üzüm ve patates izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 49 ile karpuz olarak kayıtlara geçti. Karpuzu sırasıyla yeşil fasulye, kiraz, havuç ve tavuk eti takip etti.
Üreticide en yüksek artış kuru soğanda görüldü
Üretici fiyatlarında ise temmuz ayında 31 ürünün 8'inde artış, 16'sında düşüş yaşanırken, 7 üründe fiyat değişmedi. Üreticide fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 51,1 ile havuç oldu.
Havuçtan sonra karpuz, kabak, yeşil mercimek ve salatalıkta fiyat düşüşü görüldü. En yüksek fiyat artışı ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda gerçekleşti. Kuru soğanı sırasıyla sivri biber, çilek, domates ve patates izledi.
Fiyat değişimlerinin nedenleri
Bayraktar, fiyat hareketlerinin nedenlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede kuru soğanda hasat dönemleri arasındaki geçiş nedeniyle arzın daraldığını belirtti. Kıyı bölgelerinde sivri biber ve domates üretiminin sona ermesinin de arzı azaltarak fiyatların yükselmesine neden olduğunu ifade etti.
Çilekte sezonun sonuna yaklaşılması nedeniyle fiyatların arttığını aktaran Bayraktar, kabak, salatalık ve patlıcanda yayla üretiminin başlamasıyla arzın yükseldiğini, havuç ve yeşil mercimekte ise mevsimsel arz artışı ile talepteki zayıflığın fiyatları aşağı çektiğini kaydetti. Karpuzda ise kısa depolama süresi ve beklenen talebin oluşmaması nedeniyle fiyatların gerilediğini bildirdi.
Gübre ve yem fiyatlarında son durum
Tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bayraktar, temmuz ayında haziran ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi ile amonyum nitrat gübresinde sınırlı fiyat artışı yaşandığını, üre, amonyum sülfat ve DAP gübresinde ise düşüş görüldüğünü açıkladı.
Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresinin yüzde 71, amonyum sülfat gübresinin yüzde 59,4 oranında zamlandığını belirtti.
Mazot fiyatı bir yılda yüzde 43,6 yükseldi
Bayraktar, temmuz ayında besi yemi fiyatının bir önceki aya göre yüzde 0,1, süt yemi fiyatının ise yüzde 0,4 gerilediğini bildirdi. Buna karşın yıllık bazda besi yeminin yüzde 29,6, süt yeminin ise yüzde 27,8 arttığını ifade etti.
Elektrik fiyatlarının son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 yükseldiğini aktaran Bayraktar, mazot fiyatındaki artışın ise dikkat çekici seviyeye ulaştığını belirtti. Bayraktar, mazotun temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 19,4, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 43,6 zamlandığını açıkladı.