GÜLSEVEN ÖZKAN
Ankara Üniversitesi Yönetim Kurulu, 7 Eylül 2026 tarihli toplantısında Uluslararası Bilimsel Etkinlik Destek (UBED) İlkeleri’nde değişiklik yaptı. Kararda, destek verilebilecek çalışma ve etkinlikler ile değerlendirme kriterlerine ilişkin düzenlemelerin oy birliğiyle kabul edildiği belirtildi.
Düzenlemeyle, bir önceki takvim yılında veya içinde bulunulan yılda patent tescili yaptırmış olmak da destek verilebilecek çalışmalar arasına alındı. Birden fazla Ankara Üniversitesi öğretim elemanının ortak hak sahibi olduğu patentlerde ise desteğin hak sahipleri arasında eşit olarak kullanılabileceği ya da diğer hak sahiplerinin yazılı feragatıyla tek bir hak sahibi tarafından kullanılabileceği belirtildi.
Patent desteği için uluslararası patente 60 bin TL, ulusal patente ise 35 bin TL destek öngörüldü.
Soruşturma ve cezalar değerlendirmeye girecek
Kararın dikkat çeken bölümü ise destek başvurularının değerlendirilmesine ilişkin yeni düzenleme oldu.
Üniversite, bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı etkinliklerin yanı sıra kamu hizmetiyle bağdaşmayacak faaliyet ve söylemleri, şiddet eylemlerini, cinsel dokunulmazlığa karşı eylemleri, yüz kızartıcı ve utanç verici fiilleri, herhangi bir terör yapılanmasına ya da üniversite içerisinde hizmetin aksamasına ve huzurun bozulmasına yol açabilecek eylem veya söylemleri düzenlemede saydı.
Bu eylemler ve diğer disiplin suçları nedeniyle hakkında soruşturma yürütülen veya ceza alanların durumunun, destek başvurularının değerlendirilmesi sırasında göz önünde bulundurulabileceği belirtildi.
Kararda özellikle “göz önünde bulundurulabilir” ifadesinin kullanılması dikkat çekti. Yani belge, bu durumdaki akademisyenlerin UBED desteğinden otomatik olarak yararlanamayacağını söylemiyor; soruşturma veya cezanın değerlendirmede dikkate alınabileceğini düzenliyor.
TÜBİTAK yaptırımında ise başvuruya doğrudan engel
TÜBİTAK projeleri bakımından ise daha kesin bir hüküm getirildi. Kararda, TÜBİTAK tarafından yürütücüsü olduğu proje nedeniyle hakkında yaptırım veya ceza uygulandığı bildirilen öğretim elemanının, söz konusu yaptırım veya cezanın devam ettiği süre içinde UBED’e başvuramayacağı belirtildi.
Üniversite, bu süre içerisinde yapılan başvuruların değerlendirmeye alınmayacağını da açıkça karara bağladı.
Eğitim-Sen: İş bırakan, ses yükselten akademisyen için tehdit, sınırları muğlak
Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası ( Eğitim- Sen) 5 No'lu Şube Başkanı Eylem Ergüven karara tepki gösterdi. Uygulamanın akademisyenler üzerinde baskıya neden olacağını, sendikal faaliyetleri ve akademik özgürlüğü olumsuz etkileyeceğini savundu. Kararda yer alan gerekçelerin mutlak ifadelere dayandığını dile getiren Ergüven şu ifadeleri kullandı:
“Ankara üniversitesi aldığı bu hukuksuz kararla ucu ve sınırı belli olmayan muğlak ifadelerle iş bırakma, boykot gibi sendikal faaliyetler de dahil entelektüel sorumluluklar kapsamındaki tüm ses yükseltmelerin önüne geçmeye çalışıyor. Bunun için de hukuksuz bir şekilde ‘bilimsel vermesi gereken destekleri’ koz olarak kullanıyor. Üniversite yönetimi iç denetim raporlarıyla da belgelenmiş yolsuzluklara soruşturma açmama yolunu tercih ederken aydın sorumluluğu gereği ülkesinde olup biten haksızlıklara göz yummayan tüm üniversite bileşenlerine de soruşturma açmakta bir beis görmüyor.”
Üniversite uygulama yönelik resmi olarak bilgi vermedi
Karara yönelik üniversiteye ulaştık. Konuya yönelik yetkili olmadığını belirten bir yönetici kararın TÜBİTAK için yeni olduğunu savunurken rektörlükten bilgi alınması gerektiğini dile getirdi. Ancak rektörlükten resmi açıklama talebimize henüz yanıt verilmedi.