GÜLSEVEN ÖZKAN
20-21 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilen 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yaklaşık 2,5 milyon adayın katılımıyla üç oturumda tamamlandı. 20 Haziran'da Temel Yeterlilik Testi (TYT), 21 Haziran'da ise Alan Yeterlilik Testleri (AYT) ve Yabancı Dil Testi (YDT) uygulandı. Sınavın ardından özellikle AYT Matematik ile Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testlerindeki bazı sorular kamuoyunda tartışma konusu oldu.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), adaylardan gelen itirazlar ve yapılan madde analizlerinin ardından 2026-YKS'ye ilişkin değerlendirme sürecini tamamladı. ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından itirazlar bilimsel açıdan değerlendirildi. Bu kapsamda, AYT Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 23 numaralı sorunun "C" olarak açıklanan doğru cevabı "A" olarak değiştirildi. Ayrıca AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı'ndaki 20 numaralı sorunun ise iptal edilmesine karar verildi. ÖSYM, sınav puanlarının 2026-YKS Kılavuzu'ndaki ilgili hükümlere göre hesaplanacağını bildirdi.
Sakarya'dan ÖSYM'ye dava, CİMER'e başvurular
Ancak sınav sonrası günlerce süren "hatalı soru" tartışmalarına ÖSYM'nin aldığı karar da fayda etmedi. Özellikle matematik sorusuna ilişkin tartışmalar kararın ardından da devam etti. Sosyal medyada çok sayıda aday ve veli, sorunun iptal edilmesi gerektiğini savunurken CİMER’e başvurular yapılmaya başlandı.
ÖSYM'nin açıkladığı kararın ardından itiraz süresi olan 10 gün dolmadan Sakarya'dan sınava katılan bir aday AYT Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan ve cevabı değiştirilen 23 numaralı sorunun iptali istemiyle ÖSYM'ye yönelik idare mahkemesinde dava açtı.
Sosyal medya platformu X üzerinden itirazda bulunan adaylar ise, CİMER’e yaptıkları başvurularda AYT Matematik 23. sorusunun mevcut MEB müfredatının dışına çıktığını savundu. Sorunun çözümünün lise düzeyinde beklenemeyecek ileri düzey matematiksel ispatlar gerektirdiğini öne süren adaylar bu nedenle sorunun yeniden incelenmesini ve iptal edilmesini talep etti.
“Bilimsel veya müfredatsal aykırılık tespit edilmedi”
Dava süreci devam ederken hazırlanan bilirkişi raporunda ise, adayların sorunun müfredat dışı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği yönündeki iddialarını destekleyen ifadeler yer almadı. Raporda, ÖSYM’nin cevap anahtarında yaptığı düzeltmenin daha önce benzer sınavlarda izlenen uygulamalarla uyumlu olduğu belirtildi.
Raporda, “Bu çerçevede, somut olayda cevap anahtarına ilişkin yapılan düzeltmenin ÖSYM’nin emsal nitelikteki önceki duyurularında izlenen usule uyumlu olduğu değerlendirilmektedir” ifadelerine yer verildi.
Soruda yer alan grafiğin yorumlanmasına ilişkin değerlendirmede ise, grafiğin alan karşılaştırması yapılmasına elverişli olduğu vurgulanarak, “Grafikte verilen eğriler ve eksenler arasında kalan bölgelerin, geometrik alan karşılaştırması yoluyla değerlendirilebilecek nitelikte olduğu görülmektedir. Bu nedenle, sorunun çözümünde grafik üzerinden alan karşılaştırması yapılması beklenen ve ölçülmek istenen matematiksel beceriyle uyumlu olduğu değerlendirilmektedir” denildi.
“Soru müfredat dışı değil”
Bilirkişiler, adayın ileri sürdüğü müfredat dışılık iddiasına ilişkin yaptıkları inceleme sonucunda da, “Sonuç olarak tarafların iddiaları ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda, dava konusu sorunun doğru cevabının A seçeneği, yani ‘Yanıt I’ olduğu ve sorunun 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında 12. sınıf öğrencileri bakımından uygulanması gereken müfredat kapsamında yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
Raporun sonuç bölümünde ise sorunun iptalini gerektirecek bir durum bulunmadığı belirtilerek, “Bu itibarla, dava konusu sorunun tek ve belirlenebilir bir doğru cevabının bulunduğu, doğru cevabın A seçeneği ‘Yanıt I’ olduğu ve sorunun iptalini gerektirecek nitelikte bilimsel, matematiksel veya müfredatsal ilişkin bir aykırılık tespit edilmediği değerlendirilmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Mahkeme kararı bekleniyor
Adayların sorunun iptaline yönelik talepleri sürerken yetkililerden edinilen bilgiye göre ÖSYM, sorunun iptal edilmesi ve cevap anahtarında değişiklik yapılmasına ilişkin olası bir uygulama için mahkeme kararını bekleyecek. Mahkemenin kararını sınav sonuçları açıklanmadan önce vermesi bekleniyor.
YKS’de hangi sorular tartışmalı hale geldi?
Sınavın ardından en çok tartışılan sorulardan biri, Türk Dili ve Edebiyatı testindeki Halide Edib Adıvar'ın "Handan" romanına ilişkin soru oldu. İptal edilen soruda roman karakterinin adı "Neriman" olması gerekirken "Nermin" olarak yazılması, adaylar ve eğitimciler tarafından eleştirildi.
Uzmanlar, karakter adındaki bu yanlışlığın sorunun bilimsel niteliğini zedelediğini ve farklı edebi eserlerde de "Nermin" isimli karakterlerin bulunması nedeniyle adaylarda kafa karışıklığı oluşturabilecek nitelikte olduğunu belirtti.
Matematik sorusunun doğru şıkkı değişti
Matematik testindeki "türev grafiğinden fonksiyonun kök aralığını bulma" sorusu da tartışmaların odağında yer aldı. Bazı eğitimciler, ÖSYM'nin ilk açıkladığı "C" şıkkının doğru olmadığını, doğru cevabın "A" seçeneği olduğunu savundu. ÖSYM'nin yaptığı inceleme sonucunda da söz konusu sorunun doğru yanıtı "A" olarak değiştirildi.