485 maden sahası ihaleye açılıyor: Muğla'nın yüzölçümünün yüzde 68'i maden ruhsatına açık

Kısa Dalga - TEMA Vakfı’nın 2021 tarihli raporuna göre Türkiye’de 15 kentin yüzde 62’si maden için ruhsatlandırılmış durumda bulunuyor.

Ruhsatların en yoğun olduğu bölgelerin başında yüzde 79 ile Kaz Dağları gelirken Artvin, Eskişehir, Zonguldak-Bartın, Ordu’da ruhsatlılık oranı yüzde 70’in üstünde. Ormanların ortalama yüzde 58’i, tarım alanlarının yüzde 60’ı madenlere ruhsatlanmış durumda.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), toplam büyüklüğü, İstanbul’un yüzölçümünü geride bırakan 548 bin 696 hektar 485 maden sahasını ihaleye açtı. Bu alanların 166 bin 319 hektarı; orman, tarım, mera ve su havzası niteliğinde olduğu için Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı kurumların iznine bağlı durumda.

İhale listesinde yer alan sahalar Muğla’nın Milas ve Yatağan ilçeleri, Balıkesir–Çanakkale hattı, Ordu, Artvin ve Rize kıyıları, İzmir Bergama, Antalya Demre ve Hatay Antakya çevresinde yoğunlaşıyor.

2026 yılının ocak ve şubat aylarında MAPEG kararlarıyla 667 yeni maden sahası işletmeye açıldı. Bunların toplam 164 bin dönümlük bir alana yani 23 bin futbol sahasına karşılık gelen 35'i Muğla’da bulunuyor. Muğla'nın 12 bin kilometrekarelik toplam yüzölçümünün yüzde 68'i maden ruhsatına açık durumda. Bu da 1 milyon 235 bin futbol sahası anlamına geliyor.

Muğla ve Eskişehir'de durum

Muğla Yatağan’da 5 bin 329, Menteşe’de 2 bin 501, Köyceğiz’de 2 bin 107, Milas’ta 1818, Kavaklıdere’de 153 ve Seydikemer’de 36 hektar alan maden ihalesine açılıyor.

Evrensel’in haberine göre; Eskişehir, tarihinin en büyük ekolojik tehdidiyle yüz yüze bulunuyor. MAPEG verilerine göre, 2023 yılı başından aralık 2025 tarihine kadar Eskişehir’de toplam 55 ayrı ruhsat sahası ihaleye açıldı.

Bu sahaların toplam büyüklüğü 33 bin 943 hektar, yani yaklaşık 47 bin 539 futbol sahasına denk geliyor. İhaleler sonucunda 28 adet ruhsat sahası, 29 farklı maden şirketine satıldı. Satışı gerçekleşen alanın toplam büyüklüğü ise 24 bin 784 hektar (34 bin 711 futbol sahası) olarak kayıtlara geçti.

Ayrıca 2022 başından aralık 2025 dönemine kadar henüz ÇED süreci başlamamış 421 adet ruhsat sahası, Taşınmaz Komisyonu aracılığıyla doğrudan şirketlerin talebi üzerine ve “ihalesiz” olarak satıldı.

“Bu gidişle Ordu’da madene açılmadık yer kalmayacak”

CHP Ordu Milletvekili Seyit Torun da yaptığı açıklamada, “Ocak ayında 182 maden sahası ihaleye açıldı. Şimdi buna 485 saha daha ekleniyor. Ordu’da ise tablo tanıdık. Daha önce Fatsa, Perşembe Yaylası ve Mesudiye başta olmak üzere birçok noktada yapılan çalışmalarla doğa izinsiz, denetimsiz biçimde talan edildi. Mesele yatırım değil, doğayı yok sayan, yereli dinlemeyen, kamu yararını değil rantı önceleyen bu anlayıştır” ifadelerini kullandı.

TBMM’de ortak basın açıklaması: Bu memleketin taşı toprağı sermayenin peşkeş alanı değil

CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu; Türkiye genelinde 485 maden sahasının ihaleye çıkarılmasına ilişkin TBMM’de ortak basın açıklaması yaptı.

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, “Muğla diye bir yer bırakmamaya yemin etmiş bir çaba var ve bu çaba acele kamulaştırma gibi aslında kamusal ülke güvenliğine yönelik zorunluluk nedenleriyle çıkartılmış hukuki düzenlemeleri açıkça kamunun şirketlere memleketi talan izni vermesi için kullanıyor. Yani vatandaşın tarım alanını, orman alanını, zeytinliğini kamu geliyor, ‘Ben buraya el koyuyorum ve yeni sahibi de şu şirkettir’ diyor. Biz bu mücadelede köylü arkadaşlarımızın tam da yanında olmaya devam edeceğiz. Hep beraber gayret edeceğiz. Bu memleketin taşı toprağı bizim, bu memleketin taşı toprağı kurdun kuşun; bu memleketin taşı toprağı sermayenin peşkeş alanı değil” diye konuştu.

“Sahalardan kaçı; orman alanı, tarım arazisi, mera-su havzası niteliğinde?”

CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, TBMM Başkanlığı’na verdiği soru önergesinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a şu soruları yöneltti:

“-İhaleye çıkarılan sahalardan kaçı; orman alanı, tarım arazisi, mera-su havzası veya koruma kuşağı niteliğindedir? Bu sahaların il ve ilçe bazında dağılımı ile hangi nitelikleri nedeniyle maden sahası olarak değerlendirilmektedir?

-Tarım arazisi veya mera niteliği taşıyan sahalar için, ihaleye çıkmadan önce tarımsal üretim, hayvancılık ve su kaynakları üzerindeki etkileri ortaya koyan bir ‘tarımsal etki değerlendirmesi’ yapılmış mıdır? Bu değerlendirme kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın görüşü alınmış mıdır; üniversiteler (ziraat/orman fakülteleri) ve ilgili uzman kurumlarla bilimsel raporlar istenmiş midir?

-Bu çalışma veya değerlendirmeler yapıldıysa hangi riskler tespit edilmiş ve hangi tedbirler öngörülmüştür; yapılmadıysa gerekçesi nedir?

-Yerleşim yerlerine yakın olduğu belirtilen maden sahaları bakımından Bakanlığınız ‘yakınlık/uzaklık’ ölçütünü hangi somut kriter ve mesafe eşiklerine göre belirlemektedir? Bu ölçüte göre, ihaleye çıkarılan sahalar içinde veya bu mesafe sınırları içinde kalan kaç köy ve mahalle bulunmaktadır?

-İhale edilecek sahalarda çevre ve insan sağlığına ilişkin (toz, gürültü, su kirliliği, atık yönetimi ve rehabilitasyon) asgari koşullar ihale aşamasında hangi bağlayıcı şartlarla güvence altına alınmıştır? Bu koşulların izleme ve denetimi hangi kurumlarca ve hangi usulle yapılacaktır?”

Adıyaman'da maden ısrarı: 3 kez reddedildi, halk yine 'hayır' dedi

Koza'ya altın madeni için verilen "ÇED gerekli değildir" kararı iptal edildi